باز کردن منو اصلی

کنکور

آزمونی برای سنجیدن میزان علم افراد برای ورود به دانشگاه

کنکور (به فرانسوی: Concours)، نام آزمونی است که برای سنجش دانسته‌های علمی داوطلبان ورود به دانشگاه‌ها، در برخی کشورها مانند ایران، چین، ترکیه و کره جنوبی برگزار می‌شود در صورتی که این نوع آزمون‌ها در کشورهای اروپایی و ایالات متحده آمریکا برگزار نمی‌شود.

محتویات

کنکور در ایرانویرایش

کنکور سراسریویرایش

در ایران، سازمان سنجش آموزش کشور که سازمانی تحت نظر وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است، متولّی اصلی برگزاری کنکور سراسری برای ورود به دانشگاه‌های دولتی است. این آزمون در هر سال یک بار در ماه تیر برگزار می‌شود و از سال ۱۳۷۷ به صورت یک مرحله‌ای و برای پنج گروه آزمایشی علوم ریاضی و فنی، علوم تجربی، علوم انسانی، زبان‌های خارجی و هنر به‌طور جداگانه برگزار شد.

اوّلین کنکور ایران در سال ۱۳۴۸ برگزار شد و ۴۷٫۷۰۳ نفر داوطلب در آن شرکت کردند. سؤالات اوّلین دورهٔ کنکور، به صورت سؤالات جواب کوتاه طرّاحی شده بود. نفر اول در این کنکور مهدی حضرتی بود. آزمون سال ۱۳۹۷، پنجاهمین آزمون کنکور ایران بود.[۱]

در سال‌های اخیر، توجه داوطلبان کنکور به رشته تجربی بیش از پیش شده‌است به طوری که تعداد شرکت کنندگان داوطلبان در کنکور تجربی در سال ۱۳۹۵ به ۵۱۹ هزار و ۴۸۸ نفر رسید. این در حالی است که در همین سال تعداد شرکت کنندگان کنکور ریاضی فیزیک به ۱۶۲ هزار و ۸۷۹ نفر و تعداد شرکت کنندگان کنکور علوم انسانی به ۱۶۱ هزار و ۵۰۰ نفر و تعداد شرکت کنندگان کنکور هنر ۵۴ هزار و ۶۹۷ نفر و در کنکور منحصراً زبان به ۱۱۵ هزار و ۷۱۰ نفر رسیده‌است. طبق این آمار تعداد شرکت کنندگان کنکور تجربی در سال ۹۵ بیش از ۳ برابر داوطلبان کنکور ریاضی فیزیک و علوم انسانی می‌باشد. علت این امر بازار کار رشته‌های تحصیلی تجربی است.

در آمار نهایی ثبت نام کنندگان داوطلبان کنکور سراسری ۹۶ مشخص شد که تعداد ۹۲۹ هزار و ۷۹۱ نفر در مجموع ثبت نام کرده‌اند که پیشتازی داوطلبان کنکور تجربی نیز همچون سال‌های گذشته ادامه داشت که طبق آن ۵۸۰ هزار و ۳۰۱ داوطلب در گروه آزمایشی علوم تجربی، ۱۴۸ هزار و ۴۲۹ نفر در گروه آزمایشی علوم ریاضی، ۱۸۴ هزار و ۱۲۲ نفر در گروه آزمایشی علوم انسانی، ۱۰ هزار و ۴۸۵ نفر در گروه آزمایشی هنر و ۶۴۵۴ داوطلب نیز در گروه آزمایشی زبان‌های خارجی ثبت نام کرده‌اند. قبولی در دانشگاه‌های دولتی دشوار است و بسیاری از داوطلبان به علت استرس‌های مربوط به قبولی در کنکور آسیب‌های روحی و جسمی می‌بینند. آنچه قابل توجه است این است که شرایط قبولی در کنکور در ایران برای تمامی افراد یکسان نیست و در بسیاری از موارد ممکن است فردی با تراز علمی کمتر جایگاه علمی بهتری بدست آورد. سهمیه‌ها (ایثارگران ۵ و ۲۵ درصد، خانواده شهدا، هیئت علمی، تا حدودی سهمیه مناطق، بلایای طبیعی و ...) تأثیر به سزایی در قبولی افراد داراست لذا ممکن است برابری در کنکور مورد توجه نباشد. به همین علت بسیاری عدالت و رقابت سالم در این آزمون را زیر سؤال می‌برند. چرا که عدهٔ قابل توجهی از دانشجویان رشته‌های پرطرفدار و حساس را داوطلبینی تشکیل می‌دهند که درصدهای مطلوب و کافی برای قبولی را بدست نیاورده اند.

طبق گزارش رسمی سازمان سنجش در کنکور سال۱۳۹۷تعداد یک میلیون و ۱۱ هزار و ۳۶۰ نفر داوطلب شرکت کرده‌اند.[۲]

دروس اختصاصی گروه‌های آزمایشی مختلف عبارت‌اند از:

ریاضیات (شامل: ریاضی ۱،حسابان ۱، حسابان ۲، هندسه (۲٬۱و ۳)آمار و احتمال و ریاضیات گسسته)، فیزیک(۲٬۱و۳) و شیمی (۲٬۱و ۳) (طبق نظام جدید) و دروس عمومی.

زیست‌شناسی، زمین‌شناسی، ریاضیات عمومی (آمار و هندسه را نیز شامل می‌شود)، فیزیک و شیمی

زبان و ادبیّات فارسی (شامل: تاریخ ادبیات ایران و جهان، آرایه‌های ادبی، عروض و قافیه و متون نظم و نثر)، زبان عربی، اقتصاد، جامعه‌شناسی، روان‌شناسی، فلسفه و منطق، تاریخ، جغرافیا و ریاضیات پایه.

زبان خارجی تخصّصی (انگلیسی، فرانسوی، روسی، آلمانی و ایتالیایی)

درک عمومی هنر، درک عمومی ریاضی-فیزیک، ترسیم فنی، خلاقیت تصویری و تجسمی، خلاقیت نمایشی، خلاقیت موسیقی، خواص مواد درس ریاضی برای بسیاری از داوطلبان دشوار است و از دروس مورد بحث است. ۴ درس زبان و ادبیات فارسی، دین و زندگی، زبان خارجی و زبان عربی در تمام آزمون‌ها به‌عنوان دروس عمومی مورد سؤال واقع می‌شوند.[۳]

از سال۱۳۹۲ سنجش و پذیرش دانشجو علاوه بر شیوهٔ فراگیر در دانشگاه پیام نور قبولی در دانشگاه در بیشتر رشته‌های تحصیلی در هر پنج گروه آزمایشی علوم تجربی، ریاضی و فیزیک، علوم انسانی، هنر و زبان خارجه از طریق قبولی به شیوهٔ سوابق تحصیلی «معدل کتبی سوم دبیرستان» در بیشتر دانشگاه پیام نور و دانشگاه آزاد اسلامی و دانشگاه غیرانتفاعی انجام گرفت و در دانشگاه جامع علمی کاربردی به صورت کامل از طریق پذیرش با سوابق تحصیلی انجام گرفت و در سال ۱۳۹۴ بیشتر از ۲۰٪ رشته محل‌های دانشگاه‌های سراسری و بیش از ۷۰٪ دانشگاه‌های دیگر کشور منحصراً پذیرش از طریق سوابق تحصیلی صورت گرفت. به علت استرس‌های کنکور و همچنین سوءاستفاده موسسات کشور از آن حذف کنکور مورد بررسی است اما علتی که بسیاری از افراد را دلواپس کرده نبود جایگزینی مناسب برای سنجش افراد است.

بومی گزینیویرایش

سیاست‌های بومی گزینی که عمدتاً با هدف:

  1. کاهش مشکلات اقامتی و معیشتی دانشجویان و دانشگاه (نظیر مشکل کمبود خوابگاه، افت تحصیلی ناشی از دوری خانواده و مشکلات اقتصادی).
  2. کاهش مهاجرت‌های درون کشوری

اتخاذ شد،

چند نوع پذیرش برای رشته‌ها به وجود آورد، از جمله: کشوری، قطبی، استانی و… که براساس محل دریافت مدرک است.[۴]

و رشته‌ها با توجه به نوع گزینش و موقعیت فرد توزیع می‌شود.

کنکور در افغانستانویرایش

در افغانستان سالانه امتحان کنکور فقط از کسانی که از صنف (پایه) دوازدهم فارغ شده‌اند اخذ می‌شود. بنابر پذیرش اندک دانشگاه‌های دولتی میزان این امتحان دشوارترین امتحان به‌شمار می‌رود. این امتحان همه ساله از دلو آغاز و در تمام ولایات برگزار شده تا به جوزا ادامه دارد. ۱۶۰ سؤال شامل این امتحان است که ۳۶۰ نمره دارد منبع آن‌ها بیشتر به کتاب‌های سه صنف آخر یعنی دهم، یازدهم و دوازدهم می‌رسد و موضوعات سؤال‌ها به دو بخش عمده ساینسی و اجتماعی تقسیم شده‌است.

کنکور دانشگاه فنی و حرفه ایویرایش

شامل کلیه رشته‌های فنی و حرفه ای و کار و دانش می‌شود که شامل دروس عمومی مانند ادبیات ۱و۲ , دینی و زندگی ۱و۲و۳ و دروس پایه مانند ریاضی ۱و۲ در بعضی از رشته‌ها مانند کامپیوتر(مهندسی کامپیوتر) و الکتروتکنیک(مهندسی برق) ریاضی ۳، فیزیک ۱ و دروس‌های تخصصی در هر رشته می‌شوند؛ البته در سال ۹۵ تصمیم بر آن شد که برای ورود به ۳۱ رشته فنّی و حرفه‌ای و کار و دانش نیازی به کنکور نیست.[۵]

البته هنر آموزان کار و دانش برای ورود به دانشگاه‌های فنّی و حرفه‌ای باید بعضی از دروس کنکوری رشته خود را خود بخوانند زیرا آن دروس به‌طور عادی در هنرستان‌های کار و دانش تدریس نمی‌شوند.

کنکور دانشگاه آزاد اسلامیویرایش

مرکز آزمون دانشگاه آزاد اسلامی نیز آزمون‌های تقریباً مشابهی را برای پذیرش دانشجو برگزار می‌کرد. دانشگاه آزاد اسلامی، آزمون گروه پزشکی را جداگانه از آزمون علوم تجربی برگزار می‌کرد. از کنکور سراسری ۱۳۹۲ این آزمون با آزمون سراسری تلفیق شده‌است و داوطلبان فقط در آزمون سراسری شرکت می‌کنند.

تأثیر معدل در کنکورویرایش

در سال ۹۵ برای کنکور ۹۶ تأثیر معدل مثبت در نظر گرفته شد و برای سال‌های بعد باید بررسی شود. چرا که طبق قوانین، تأثیر قطعی معدل درکنکور باید در صورتی اعمال شود که امتحانات سه سال آخر دبیرستان به صورت نهایی برگزار شود. با اعتراض به این مسئله که چرا نمرات یک سال امتحان نهایی (سال سوم) باید در کنکور تأثیر قطعی داشته باشد این موضوع بررسی شده و تأثیر معدل در کنکور ۹۶ تأثیر مثبت شد. تأثیر معدل در کنکور سراسری سال ۹۸ بعد از کش و قوس‌های فراوان به صورت حداکثر ۳۰ درصد و برای متقاضیان نظام قدیم ۲۵ درصد تأثیر مثبت اعلام شد و عملاً تأثیری در قبولی رشته‌های پر متقاضی نخواهد داشت. در رابطه با کنکور سال ۹۸ به بعد نیز هنوز تصمیم قطعی گرفته نشده‌است. برای کنکور ۹۹ نیز مسئولان آموزش و پرورش در نظر دارند تا به نوعی بتوانند حذف کنکور را جدی تر کرده و نقش تأثیر سوابق تحصیلی را در پذیرش دانشجویان پر رنگ تر نشان دهند، با اینکه نظرسنجی رسمی که توسط سازمان سنجش در این باره لحاظ شده که نزدیک به ۸۵ درصد داوطلبان خواهان تأثیر مثبت هستند. پیش‌بینی می‌شود برای کنکور ۹۹ نیز کشمکش‌ها ادامه‌دار باشد و هنوز رسماً تأثیر معدل در کنکور سراسری ۹۹ در هاله ای از ابهام قرار دارد.

آمار شرکت‌کنندگان در کنکور سراسریویرایش

تا سال ۱۳۸۱ هرساله به تعداد شرکت‌کنندگان در کنکور سراسری اضافه می‌شد، به‌گونه‌ای که در تمام ادوار کنکور سراسری کنکور سال ۱۳۸۱ با ۱ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر بیشترین تعداد متقاضی را داشت. از سال ۱۳۸۱ هر ساله از شمار داوطلبان کنکور کاسته‌شد. از سال ۱۳۹۴ نیز برای نخستین بار تعداد داوطلبان کنکور به زیر ۱ میلیون نفر رسید.[۶]

تعداد داوطلبان کنکور بین سال‌های ۹۴ تا ۹۷ به تفکیک جنسیتویرایش

آمار تعداد داوطلبان کنکور ۹۷–۹۴
سال تعداد کل شرکت کنندگان شرکت‌کننده زن شرکت‌کننده مرد
۹۴ ۸۸۰۷۵۶ ۵۱۸۱۵۷ ۳۶۲۵۹۹
۹۵ ۸۶۰۱۰۹ ۵۰۹۰۱۹ ۳۵۱۰۹۰
۹۶ ۹۲۹۷۹۱ ۵۴۸۲۲۰ ۳۸۱۵۷۱
97 ۱۰۱۱۳۶۰ ۵۹۹۱۲۱ ۴۱۲۲۶۳

در آزمون سراسری سال ۹۴, ۸۸۰ هزار و ۷۵۶ نفر شرکت نمودند، که از این تعداد ۵۱۸ هزار و ۱۵۷ نفر زن و ۳۶۲ هزار و ۵۹۹ نفر مرد بودند یا به عبارت دیگر ۵۸٫۸۳ درصد از داوطلبان زن و ۴۱٫۱۷ درصد از داوطلبان مرد بودند. در آزمون سراسری سال ۹۵ تعداد ۸۶۰ هزار و ۱۰۹ نفر داوطلب ثبت نام کردند، که از این تعداد ۵۰۹ هزار و ۱۹ نفر زن و ۳۵۱ هزار و ۹۰ نفر مرد بودند یا به عبارت دیگر ۵۹٫۱۸ درصد از داوطلبان زن و ۴۰٫۸۲ درصد از داوطلبان مرد بودند. در آزمون سراسری ۹۶ جمعاً تعداد ۹۲۹هزار و ۷۹۱ داوطلب ثبت‌نام نمودند، که از این تعداد ۵۴۸ هزار و ۲۲۰ نفر زن و ۳۸۱ هزار و ۵۷۱ نفر داوطلبان مرد شرکت کرده بودند. در آزمون سراسری 98 تعداد داوطلبان کنکور 98 یک میلیون و ۱۱۸ هزار و ۷۹۳ نفر می‌باشد .

حذف کنکورویرایش

در حال حاضر با توجه به افزایش ظرفیت پذیرش دانشگاه‌ها در ایران، بحث‌هایی بر سر حذف کنکور در ایران وجود دارد و برخی نمایندگان مجلس خواهان حذف آن می‌باشند، اما برخی دیگر معتقدند که هنوز زیرساخت‌های لازم برای حذف کنکور وجود ندارد و به همین علت این بحث بلاتکلیف مانده‌است.[۷][۸]

جستارهای وابستهویرایش

پیوند به بیرونویرایش

پانویسویرایش

  1. «خبرآنلاین - آقای کنکور از ۴۰ سال کار در سازمان سنجش می‌گوید». وبگاه خبری خبرآنلاین. وبگاه خبری خبرآنلاین khabaronline.ir. ۱۶ خرداد ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ آوریل ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۷ آوریل ۲۰۱۲.
  2. «تعداد داوطلبان کنکور ۹۷ از مرز یک میلیون نفر گذشت». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۱۸-۰۳-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۰۲.
  3. * دفترچه‌های راهنمای آزمون ورودی دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی
  4. «اعلام نحوه بومي پذيري در کنکور 93». مشرق نیوز. ۲۰۱۴-۰۷-۲۷. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۳-۱۵.
  5. www.iribnews.ir http://www.iribnews.ir/fa/news/1137952/%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%DA%A9%D9%86%DA%A9%D9%88%D8%B1-%D9%87%D9%86%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B1-31-%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۳-۱۵. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  6. باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران (ایسنا): افزایش متقاضیان آزمون سراسری: سال ۸۱ بیشترین متقاضی کنکور را داشت، نوشته‌شده در ۱۳ تیر ۱۳۹۶؛ بازدید در ۶ تیر ۱۳۹۸.
  7. «حذف کنکور از ۸۵ درصد رشته‌های دانشگاهی، راه حل عبور از کنکور نیست». ایسنا. ۲۰۱۹-۰۲-۱۷. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۳-۱۵.
  8. «جزئیات طرح حذف کنکور و چگونگی ورود به دانشگاه». همشهری آنلاین. ۲۰۱۹-۰۱-۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۳-۱۵.