امیربانو کریمی

استاد ادبیات ایرانی (۱۳۱۰–۱۴۰۲)

امیربانو کریمی (۹ دی ۱۳۱۰ – ۱۰ دی ۱۴۰۲) استاد ادبیات فارسی اهل ایران و متخصص در سبک هندی و صائب‌شناسی بود. او در چهارمین همایش چهره‌های ماندگار در سال ۱۳۸۳ به‌عنوان چهره ماندگار زبان و ادبیات فارسی برگزیده شد.

امیربانو کریمی
زاده۹ دی ۱۳۱۰
تهران، ایران
درگذشته۱۰ دی ۱۴۰۲ (۹۲ سال)
ساری، ایران
دانشگاهدانشگاه تهران
همسر(ها)مظاهر مصفا (ا. ۱۳۴۲–ب. ۱۳۹۸)
فرزند(ان)۵، شامل علی مصفا
پدر و مادرسید کریم امیری فیروزکوهی
خویشاوندانلیلا حاتمی (عروس)

زندگی

ویرایش

امیربانو کریمی در ۹ دی ۱۳۱۰ در تهران زاده شد.[۱] او فرزند شاعر سید کریم امیری فیروزکوهی بود. امیربانو کریمی با پایان تحصیلات متوسطه در مدرسه شادخت، به کار تدریس پرداخت و تحصیلات خود را تا مقطع دکترای زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه تهران ادامه داد و در همان دانشگاه مشغول به تدریس ادبیات شد.[۲] امیربانو کریمی در سال ۱۳۵۰ از رساله دکترای خود که به پیشنهاد محمد معین دربارهٔ جوامع الحکایات و لوامع الروایات بود، دفاع کرد و در سال ۱۳۵۹ باب نخست آن توسط مؤسسه انتشارات امیرکبیر به چاپ رسید.

کریمی از ازدواج نخستش صاحب یک فرزند دختر شد. او پس از پنج یا شش سال از همسر نخستش طلاق گرفت و در سال ۱۳۴۲ با مظاهر مصفا، شاعر و استاد دانشگاه تهران، ازدواج کرد.[۳] او از این ازدواج صاحب چهار فرزند، شامل بازیگر و فیلم‌ساز علی مصفا شد. یکی از دخترانش عروس سید جعفر شهیدی بود.[۴]

امیربانو کریمی برای همدردی با مصیبت‌دیدگان سرنگونی هواپیمای مسافربری اوکراین توسط سپاه پاسداران در دی ۱۳۹۸ از شرکت در جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران انصراف داد. او با انتشار یادداشتی کوتاه در ۲۳ دی ۱۳۹۸ ضمن اعلام انصراف از شرکت در جایزه کتاب سال، دلیل دیگر این تصمیم را تسکین شرمساری خود از سال‌ها تدریس پرهیز از دروغ و نامردمی به دانشجویان و نیز سال‌ها تنفس در فضای مسموم دروغ و ریا در دانشگاه تهران عنوان کرد. امیربانو کریمی یادداشت خود را با تیتر «کار ملک از نابسامانی ز میزان درگذشت» آغاز کرد.[۵][۶] او در ۱۰ دی ۱۴۰۲ درگذشت.[۷]

بازی در فیلم

ویرایش

امیربانو کریمی در بخشی از فیلم سیمای زنی در دوردست ساختۀ پسرش علی مصفا بازی کرده است.[۸]

آثارشناسی

ویرایش

کتاب‌ها

ویرایش

پانویس

ویرایش
  1. کارنامهٔ نشر: فهرست موضوعی کتابهای منتشر شده در سال …. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۰۲.
  2. فرخ‌زاد، پوران (۱۳۸۱کارنمای زنان کارای ایران (از دیروز تا امروز)، تهران: نشر قطره، ص. ۶۷۴، شابک ۹۶۴-۳۴۱-۱۱۶-۸
  3. «مظاهر مصفا از چشم امیربانو کریمی». ایبنا. ۹ آبان ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۳۰ ژانویه ۲۰۲۴.
  4. «امیر بانو فیروزکوهی». وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. دریافت‌شده در ۲ ژانویه ۲۰۲۴.
  5. «انصراف استاد سرشناس ادبیات از جایزه کتاب سال در واکنش به سرنگونی هواپیما». رادیو فردا. ۲۵ دی ۱۳۹۸.
  6. «انصراف امیربانو کریمی». آزما. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ ژانویه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۸ آوریل ۲۰۲۰.
  7. «امیربانو کریمی درگذشت». آفتاب. ۱۰ دی ۱۴۰۲. دریافت‌شده در ۲ ژانویه ۲۰۲۴.
  8. شاهین آریامنش. «سیمای زنی در دوردست | ایران ورجاوند». iranvarjavand.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۲-۰۲.

منابع

ویرایش