لیلا حاتمی

بازیگر ایرانی

لیلا حاتمی (زادهٔ ۹ مهر ۱۳۵۱) بازیگر ایرانی است. از افتخاراتش می‌توان به دو جایزهٔ فیلم فجر و یک جایزهٔ جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم برلین اشاره کرد. او در سال ۱۳۹۱ از سوی دولت فرانسه نشان لژیون دونور را دریافت کرد.

لیلا حاتمی
Leila Hatami 20190204 03 (cropped).jpg
زادهٔ۹ مهر ۱۳۵۱ ‏(۴۸ سال)
تهران، ایران
پیشهبازیگر
سال‌های فعالیت۱۳۶۱–اکنون
همسر(ها)علی مصفا (ا. ۱۳۷۷)
فرزندان۲
والدینعلی حاتمی
زری خوشکام
جایزه(ها)فهرست کامل

حاتمی فعالیت بازیگری در سینما را در ۱۲ سالگی با به تصویر کشیدن کودکی کمال‌الملک در کمال‌الملک (۱۳۶۲) آغاز کرد. او در سال ۱۳۷۵ برای ایفای نقش زنی نازا در لیلا دیپلم افتخار جشنوارهٔ فیلم فجر را دریافت کرد و برای بازی در شیدا (۱۳۷۷) منجر به نامزدی وی برای دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن جشنواره فیلم فجر شد. سپس برای بازی در نقش زنی روسپی در آب و آتش (۱۳۷۹) جایزهٔ بهترین بازیگر زن را از سوی جشن سینمای ایران دریافت کرد. او پس از یک نامزدی دیگر جشنوارهٔ فجر برای سالاد فصل (۱۳۸۳)، در سال ۱۳۸۷ برای ایفای نقش در بی‌پولی نخستین باز برندهٔ جایزهٔ بهترین بازیگر نقش اول زن جشنوارهٔ فجر شد. از دیگر نقش‌آفرینی‌هایش در این دوره می‌توان به چهل‌سالگی و پرسه در مه (هردو ۱۳۸۸)، سعادت‌آباد (۱۳۸۹) اشاره کرد.

نقش‌آفرینی‌ حاتمی در فیلم تحسین‌شدهٔ جدایی نادر از سیمین (۱۳۸۹) نقطهٔ عطفی در حرفه‌اش بود و برایش جوایز گوناگونی نظیر خرس نقره‌ای بهترین بازیگر زن از جشنواره بین‌المللی فیلم برلین را دریافت کرد و به شناخت بین‌المللی دست یافت. پس از چندین فیلم، او در سال ۱۳۹۵ برای رگ خواب بار دیگر جایزهٔ بهترین بازیگر نقش اول زن را از جشنوارهٔ فجر و جشن سینمای ایران دریافت کرد.

حاتمی یکی از اعضای هیئت داوران در بخش اصلی جشنواره فیلم کن ۲۰۱۴ بود. او در چهار فیلم با داریوش مهرجویی همکاری داشته‌است. او در نویسندگی نیز فعالیت داشته‌است و سه کتاب ترجمه کرده‌است. حاتمی از سال ۱۳۷۷ با علی مصفا، بازیگر و فیلم‌ساز ایرانی، ازدواج کرده‌است و دو فرزند نیز دارد.

زندگی‌نامهویرایش

ابتدای زندگی و تحصیلاتویرایش

 
حاتمی در کودکی در کنار والدینش علی حاتمی و زری خوشکام

لیلا حاتمی ۹ مهر ۱۳۵۱ در تهران به دنیا آمد.[۱] پدرش علی حاتمی، (۱۳۲۳–۱۳۷۵) فیلم‌ساز، و مادرش زری خوشکام، پیش از انقلاب ۱۳۵۷ بازیگر بود. او در رشتهٔ ریاضی دیپلم گرفت و تحصیلاتش را در رشتهٔ مهندسی برق دانشگاه پلی‌تکنیک تهران ادامه داد. او تحصیل در این دانشگاه را پس از دو سال نیمه‌کاره رها کرد و به دانشگاه لوزان، سوئیس رفت و آن‌جا ادبیات فرانسه خواند. به علت بیماری پدرش در ۱۳۷۵ تحصیل را نیمه‌کاره رها کرد و به ایران بازگشت. او به زبان‌های انگلیسی، فرانسه، فارسی، آلمانی و ایتالیایی مسلط است.[۱]

زندگی شخصیویرایش

در سال ۱۳۷۷ با علی مصفا هنرپیشه سینمای ایران ازدواج کرد. او در گفتگویی که با ماهنامهٔ فیلم در شهریور ۱۳۹۰ انجام داد، بیان کرد احساسات عمیق شکل گرفته در حین ساخت فیلم لیلا، پایه‌گذار شکل‌گیری پیوند این دو در زندگی واقعی شده‌است.[۲] وی دارای دو فرزند به نام‌های مانی و عسل است.[۳]

فعالیت حرفه‌ایویرایش

در ۱۲ سالگی در نقش کودکیِ کمال‌الملک در فیلم کمال الملک اولین حضور سینمایی خود را تجربه کرد. کارگردان این فیلم پدرش، علی حاتمی بود. در سال ۱۳۷۰ در فیلم دلشدگان که آن هم ساختهٔ پدرش بود، ایفای نقش کرد. پس از آن در ۱۳۷۵ برای اولین بار در فیلمی که کارگردانش پدرش نبود (فیلم لیلا از داریوش مهرجویی) نقش یک زن نازا را ایفا کرد و برای آن دیپلم افتخار جشنواره فیلم فجر را دریافت کرد.

فیلم موفق دیگر او آب و آتش بود که در آن نقش یک زن روسپی (مریم) را به خوبی اجرا کرد. بازی آتیلا پسیانی زوج و پسر عموی مریم از نکات درخشان دیگر فیلم بود. در تمرینات تئاتر «منهای دو» داوود رشیدی بسیار خوش درخشید اما به دلیل بیماری مجبور به خارج شدن از تیم شد.

در سال ۱۳۸۹ به همراه اصغر فرهادی و چندی از بازیگران فیلم جدایی نادر از سیمین به جشنوارهٔ فیلم برلین دعوت شد ولی به هر دلیلی که برخی آن را بازی در فیلم بعدیش (پله آخر) می‌دانند در اختتامیه شرکت نکرد. در این مراسم، وی به همراه ساره بیات و سارینا فرهادی برندهٔ خرس نقره‌ای بهترین گروه بازیگران زن شد.

در بهار ۱۳۹۰ در مراسم فرش قرمز فیلم جرم ساختهٔ مسعود کیمیایی به همراه علی مصفا شرکت کرد. در تابستان همین سال به دنبال اکران جدایی نادر از سیمین به فرانسه و ایتالیا سفر کرد و در افتتاحیهٔ اکران فیلم همراه با اصغر فرهادی حضور داشت و سرانجام پس از نامزدی جدایی نادر از سیمین در بخش بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان اسکار در زمستان سال ۱۳۹۰ همراه اصغر فرهادی و پیمان معادی راهی مراسم اسکار در آمریکا شد.

پس از آن در مراسم اختتامیه جشنواره کن شرکت کرد و جایزه بزرگ این جشنواره را به متئو گارونه کارگردان ایتالیایی فیلم واقعیت اهدا کرد. چند ماه بعد لیلا حاتمی به همراه علی مصفا و فرزندانش برای اکران فیلم پله آخر در جشنواره کارلووی واری راهی جمهوری چک شد و جایزه بهترین بازیگر نقش اول زن این جشنواره را نیز کسب کرد.

بعد از آن در پی اقامت علی مصفا در فرانسه برای حضور در فیلم جدید اصغر فرهادی به همراه وی عازم فرانسه شد و چندین ماه در آنجا اقامت داشت. پس از بازگشتش به ایران در پاییز ۱۳۹۲ به همراه علی مصفا در مراسم بزرگداشت داریوش مهرجویی شرکت کرد.

همکاری با کارگردانانویرایش

بیشتر همکاری‌های لیلا حاتمی تاکنون با داریوش مهرجویی بوده‌است. این همکاری‌ها شامل بازی در چهار فیلم (به ترتیب سال ساخت: لیلا، میکس، آسمان محبوب و نارنجی پوش) می‌شوند. در این میان «لیلا» یکی از مشهورترین فیلم‌های مهرجویی است که لیلا حاتمی یکی از به یادماندنی‌ترین نقش‌های خود را در آن به جای گذاشته‌است.
پس از آن ایشان با کارگردان‌هایی نظیر: علی مصفا، حمید نعمت‌الله، فریدون جیرانی، علیرضا رئیسیان، ابراهیم حاتمی‌کیا و علی حاتمی بیشترین همکاری را داشته‌اند.
لیلا حاتمی شخصاً کارگردان، فیلم‌نامه و نقشی که قرار است به عهده بگیرد را از مهم‌ترین عوامل برای انتخاب پیشنهاد بازی می‌شمارد و معتقد است نقشی که خوب نوشته شده باشد را خوب هم می‌توان بازی کرد. به عقیده او همکاری با داریوش مهرجویی راحت‌تر از همکاری با دیگر کارگردانان است. همچنین او با کارگردانان فیلم اولی چون صفی یزدانیان، عادل یراقی و سهیل بیرقی همکاری داشته‌است.

دریافت نشان شوالیهویرایش

در سال ۱۳۹۱ سفارت فرانسه طی بیانیه‌ای اعلام کرد نشان ادب و هنر درجه شوالیه توسط وزیر فرهنگ و ارتباطات این کشور به لیلا حاتمی اعطا شده‌است. «این نشان به خاطر خلاقیت هنری یا ادبی یا به خاطر مشارکت در تلالوی هنر و ادب، در فرانسه و در جهان به هنرمندان اعطا می‌شود.»[۴]

عضویت در آکادمی اسکارویرایش

در ژوئن ۲۰۱۷ آکادمی اسکار اعلام کرد که از لیلا حاتمی برای عضویت در این آکادمی دعوت به عمل آورده‌است.[۵]

داوری در جشنواره فیلم کن ۲۰۱۴ویرایش

 
لیلا حاتمی در میان هیئت داوران جشنواره کن سال ۲۰۱۴

لیلا حاتمی به عنوان عضو هیئت داوران بخش اصلی شصت و هفتمین دوره جشنواره فیلم کن انتخاب شد.[۶][۷][۸] او در حالی در شصت و پنجمین دوره جشنواره کن ظاهر شد که در مراسم پایانی، جایزه بهترین فیلم این دوره کن را به ماتئو گارونه به خاطر فیلم واقعیت اهدا کرد. وی که با لباسی پوشیده در این جشنواره شرکت کرده بود، لباسش از سوی سایت اِل، که اخبار دنیای مد را پی‌گیری می‌کند، به عنوان یکی از ده پوشش برتر مراسم اختتامیه جشنواره کن انتخاب شد. اما معاونت اجتماعی فرماندهی نیروی انتظامی ضمن اعتراض به وضعیت سینما، در مراسمی به انتقاد از لیلا حاتمی پرداخت و اظهار داشت: «اینکه هنرپیشه زنی در جشنواره کن یا دیگر جشنواره‌ها با یک لباس بد و مستهجن و حجاب نامناسب ظاهر شود و با مرد نامحرم دست بدهد، الگو می‌شود و این رفتار کجای انقلابی است که ما انجام داده‌ایم؟» وی در ادامه اظهارات خود سینماگران ایرانی را به دلیل آنچه عدم اعتراض آن‌ها به نحوه پوشش لیلا حاتمی عنوان داشت، مورد انتقاد قرار داد.[۹] لیلا حاتمی در این جشنواره با ژیل ژاکوب دبیر و رئیس جشنواره دست داده و روبوسی کرد که انتشار تصویر و فیلم این عمل در فضای مجازی جنجال فراوانی ایجاد کرد.[۱۰]

واکنش‌هاویرایش

وزیر ارشاد وقت، علی جنتی، طی سخنرانی این عمل حاتمی را غیرقابل قبول و دفاع دانست. لاله افتخاری، عضو هیئت رئیسه کمیسیون فرهنگی مجلس اصولگرای نهم، نیز در اظهار نظری خواهان برخورد با مسئله شد.[۶] پس از بازتاب عمل حاتمی در رسانه‌های داخلی و خارجی ایران، ژیل ژاکوب، رئیس جشنواره کن، در صفحه توئیتر خود نسبت به این مسئله و واکنش مسئولان ایرانی نوشت: «این جنجال‌ها بی‌اساس است چون این مسئله در فرهنگ غرب کاملاً عادی است. این من بودم که برای بوسیدن خانم حاتمی پیش‌قدم شدم، در آن لحظه، او برای من نماینده سینمای ایران بود.»[۱۱]

کتاب‌شناسیویرایش

ترجمهویرایش

فیلم‌شناسیویرایش

به عنوان بازیگرویرایش

فیلم‌های سینماییویرایش

نام سال انتشار نقش کارگردان
قاتل و وحشی ۱۳۹۸ زیبا حمید نعمت‌الله
ما همه با هم هستیم ۱۳۹۷ خانم مژدهی کمال تبریزی
مردی بدون سایه سایه تمدن علیرضا رئیسیان
خوک ۱۳۹۶ شیوا مهاجر مانی حقیقی
بمب؛ یک عاشقانه میترا پیمان معادی
حکایت دریا ۱۳۹۵ پروانه بهمن فرمان‌آرا
رگ خواب ۱۳۹۴ مینا حمید نعمت‌الله
من آذر میرزایی سهیل بیرقی
دوران عاشقی ۱۳۹۳ بیتا تمدن علیرضا رئیسیان
در دنیای تو ساعت چند است؟ ۱۳۹۲ گیله گل صفی یزدانیان
سربه‌مهر ۱۳۹۱ صبا هادی مقدم‌دوست
آشنایی با لیلا لیلا عادل یراقی
نارنجی‌پوش ۱۳۹۰ نهال نهاوندی داریوش مهرجویی
پله آخر لیلی علی مصفا
جدایی نادر از سیمین ۱۳۸۹ سیمین اصغر فرهادی
سعادت آباد یاسی مازیار میری
چیزهایی هست که نمی‌دانی خانم دکتر فردین صاحب‌الزمانی
آسمان محبوب ۱۳۸۸ زن روستایی داریوش مهرجویی
پرسه در مه ۱۳۸۸ رؤیا بهرام توکلی
چهل سالگی نگار علیرضا رئیسیان
شیرین یکی از تماشاگران عباس کیارستمی
بی‌پولی ۱۳۸۶ شکوه حمید نعمت‌الله
هر شب تنهایی عطیه رسول صدرعاملی
شاعر زباله‌ها ۱۳۸۴ زن جوان محمد احمدی
حکم ۱۳۸۳ فروزنده دل‌آرا مسعود کیمیایی
سالاد فصل لیلا فریدون جیرانی
سیمای زنی در دوردست ۱۳۸۲ زن جوان علی مصفا
ارتفاع پست ۱۳۸۰ نرگس ابراهیم حاتمی‌کیا
ایستگاه متروک مهتاب علیرضا رئیسیان
مربای شیرین مادرِ جلال مرضیه برومند
آب و آتش ۱۳۷۹ مریم فریدون جیرانی
میکس ۱۳۷۸ خانم سلیمی داریوش مهرجویی
شیدا ۱۳۷۷ شیدا فاطمی کمال تبریزی
لیلا ۱۳۷۵ لیلا داریوش مهرجویی
دلشدگان ۱۳۷۰ لیلا علی حاتمی
کمال‌الملک ۱۳۶۲ کودکیِ کمال‌الملک علی حاتمی

مجموعه‌های تلویزیونیویرایش

نام سال انتشار نقش کارگردان
پریدخت ۱۳۸۶ پریدخت سامان مقدم
کیف انگلیسی ۱۳۷۸ مستانه پیرایش سید ضیاءالدین دری
بچه‌ها بیدار، بچه‌ها هوشیار[۱۲][۱۳] ۱۳۶۲ مرضیه برومند
زیر گنبد کبود ۱۳۶۱ مرضیه برومند
هزاردستان ۱۳۵۸–۱۳۶۷ کودکی امینه‌اقدس علی حاتمی

شبکه نمایش خانگیویرایش

نام سال انتشار نقش کارگردان
نهنگ آبی ۱۳۹۷ آناهیتا کاشف فریدون جیرانی

سایر سمت‌هاویرایش

نام سال سِمَت کارگردان توضیحات
آخرین داستان ۱۳۹۶ گویندهٔ نقش شهرزاد اشکان رهگذر انیمیشن
از ایران: یک جدایی ۱۳۹۲ بازیگر آزاده موسوی، کورش عطائی مستند
پلهٔ آخر ۱۳۹۰ طراح صحنه و لباس[۱۴] علی مصفا فیلم
قالی ایرونی ما ۱۳۸۹ گویندهٔ گفتار متن مسعود بخشی
مهرجویی: کارنامهٔ چهل ساله ۱۳۸۸ بازیگر مانی حقیقی مستند
فیلمی کوتاه دربارهٔ «حکم» نیما حسنی‌نسب مستند
قایق‌های من ۱۳۸۴ راوی صفی یزدانیان
در جستجوی شهرزاد ۱۳۸۱ گویندهٔ گفتار متن صفی یزدانیان
هم‌سایه ۱۳۸۰ طراح صحنه و لباس و مسئول تدارکات علی مصفا
فریب شعر ۱۳۷۶ طراح صحنه علی مصفا
جهان پهلوان تختی ۱۳۷۵ دستیار دوم کارگردان علی حاتمی فیلم

جایزه‌ها و نامزدی‌هاویرایش

داوری در جشنواره‌هاویرایش

  • ۲۰۰۱ - جشنوارهٔ فیلم کوتاه دبی
  • ۲۰۰۶ - جشنوارهٔ فیلم کارلووی واری
  • ۲۰۱۱ - جشنوارهٔ فیلم مراکش
  • ۲۰۱۱ - جشنوارهٔ فیلم دوویل
  • ۲۰۱۲ - جشنوارهٔ فیلم رم
  • ۲۰۱۲ - جشنوارهٔ فیلم کاستندورف
  • ۲۰۱۳ - جشنوارهٔ فیلم پرتقال طلایی ترکیه
  • ۲۰۱۴ - شصت و هفتمین دورهٔ جشنواره کن[۱۵]

منابعویرایش

  • «لیلا حاتمی». سوره سینما. دریافت‌شده در ۲۵ مهر ۱۳۸۶.
  • فرخ‌زاد، پوران (۱۳۸۱کارنمای زنان کارای ایران (از دیروز تا امروز)، تهران: نشر قطره، شابک ۹۶۴-۳۴۱-۱۱۶-۸
  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «لیلا حاتمی از سعادت آباد تا نهنگ آبی + زندگینامه و فیلم‌ها». خبرگزاری ایمنا. ۹ مهر ۱۳۹۹. دریافت‌شده در ۲۸ اوت ۲۰۲۱.
  2. https://www.film-magazine.com/archive/view/431
  3. روزنامه جام جم، ص. ۹، ۳ دی ۱۳۹۲ پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک); از |مقاله= صرف‌نظر شد (کمک)
  4. «اعطای نشان هنر و ادب فرانسه به لیلا حاتمی». آفتاب‌نیوز. ۱۳ مرداد ۱۳۹۱.
  5. https://www.dw.com/fa-ir/دعوت-از-۹-سینماگر-ایرانی-برای-پیوستن-به-آکادمی-اسکار/a-39477502. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ «جنجال‌های حضور لیلا حاتمی در کن». تابناک. ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۱۱ ژانویه ۲۰۱۹.
  7. «لیلا حاتمی عضو هیئت داوران جشنواره کن شد». دویچه وله. ۲۸ آوریل ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۹ فوریه ۲۰۱۷.
  8. «لیلا حاتمی جزو داوران جشنواره فیلم کن شد». بی‌بی‌سی. ۲۸ آوریل ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۹ فوریه ۲۰۱۷.
  9. «اعتراض نیروی انتظامی به نحوه پوشش لیلا حاتمی در جشنواره کن». رادیو فردا. ۲۱ خرداد ۱۳۹۱. دریافت‌شده در ۱۱ ژوئن ۲۰۱۲.
  10. «واکنش لیلا حاتمی به جنجال روبوسی در کن». صدای آمریکا. ۳ خرداد ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۱۹ فوریه ۲۰۱۷.
  11. «واکنش ژاکوب به معترضین لیلا حاتمی». جهان نیوز. ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۱۱ ژانویه ۲۰۱۹.
  12. «بچه‌ها بیدار بچه‌ها هوشیار».
  13. «برنامهٔ تلویزیونی بچه‌ها هوشیار، بچه‌ها بیدار».
  14. ««پله آخر» با بازی لیلا حاتمی در مراحل نهایی تدوین و آخرین خبرها از فیلم علی مصفا». ایسنا. ۲۰۱۱-۰۸-۰۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۱۳.
  15. «اولین عکس‌های لیلا حاتمی در جشنواره فیلم کن». خبرآنلاین.

پیوند به بیرونویرایش