باز کردن منو اصلی

بلندی‌های جولان

فلات و منطقه کوهستانی در سوریه

بلندی‌های جولان یا بلندی‌های گولان[۱] (به عربی: مرتفعات الجولان یا هضبة الجولان و به عبری: רמת הגולן (تلفظ: رامات هاگولان)) فلات و منطقه‌ای کوهستانی که در جنوب غربی‌ترین بخش خاک سوریه است.

بلندی‌های جولان
هضبة الجولان
רמת הגולן
Ein Fiq, Golan Heights - 20040223-03.jpg
Golan Heights Map.PNG
مختصات: ۳۲°۵۸′۵۴″ شمالی ۳۵°۴۴′۵۸″ شرقی / ۳۲٫۹۸۱۶۷°شمالی ۳۵٫۷۴۹۴۴°شرقی / 32.98167; 35.74944مختصات: ۳۲°۵۸′۵۴″ شمالی ۳۵°۴۴′۵۸″ شرقی / ۳۲٫۹۸۱۶۷°شمالی ۳۵٫۷۴۹۴۴°شرقی / 32.98167; 35.74944
کشور  سوریه
اشغال توسط  اسرائیل
مساحت
 • کل ۱٬۸۰۰ کیلومتر مربع (۶۹۰ مایل مربع)
 • زمینی ۱۲۰۰ کیلومتر مربع (۴۶۰ مایل مربع)
بلندترین ارتفاع ۲۸۱۴ متر (۹٬۲۳۲ پا)
پست‌ترین ارتفاع ۰ متر (۰ پا)
جمعیت (۲۰۰۵)
 • جمعیت ۱۱۷۹۰۰
 • تراکم ۶۶/km۲ (۱۷۰/sq mi)

این بلندی‌ها هم‌اکنون در اشغال اسرائیل قرار دارد و از این رو در ادبیات رسمی برخی کشورها از جمله جمهوری اسلامی ایران از آن با عنوان جولان اشغالی یاد می‌کنند.

بیشتر مساحت استان قنیطرهٔ سوریه در این بلندی‌ها واقع شده‌است.

ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا، در سال ۱۳۹۸ برابر ۲۰۱۹ میلادی اشغال اسرائیل بر جولان را به رسمیت شناخت.[۲] این تصمیم ترامپ با مخالفت جامعهٔ جهانی حتی بریتانیا مواجه شده.[۳][۴][۵][۶]

محتویات

تاریخچه

بلندی‌های جولان یکی از مناطق حساس نظامی در خاورمیانه به‌شمار می‌آید. این منطقه تنها ۷۰ کیلومتر از شهر دمشق فاصله دارد. اسرائیل در جنگ شش روزه در سال ۱۹۶۷ بخش بزرگی از بلندی‌های جولان را که متعلق به سوریه است به اشغال خود درآورد. نیروهای کلاه آبی سازمان ملل از ۳۱ مه سال ۱۹۷۴ به عنوان نیروی ناظر سازمان ملل متحد در بلندی‌های جولان حضور دارند و بر حفظ آتش‌بس میان سوریه و اسرائیل نظارت می‌کنند. حدود ۹۰۰ صلح‌بان سازمان ملل در این بلندی‌ها مستقر هستند. البته براساس قرارداد ۱۹۷۴ میان اسرائیل و سوریه دربارهٔ حضور صلح‌بانان سازمان ملل در بلندی‌های جولان، حضور اعضای دائم شورای امنیت در این ماموریت‌ها مجاز نیست.[۷][۸]

اسرائیل در سال ۱۹۸۲ این مناطق را به عنوان بخشی از خاک خود اعلام کرد. این اقدام هیچگاه مورد تأیید سازمان ملل متحد قرار نگرفت.[۹]

هم‌اینک اسرائیل با نصب دستگاه‌های هشداردهنده بر بلندی‌های جولان، تمامی تحرکات نظامی سوریه را مراقبت می‌کند.[۱۰]

حضور نیروهای سازمان ملل متحد

از اوایل ماه مارس ۱۹۷۴ وضعیت ناپایدار و تنش‌ها بین دو کشور سوریه و اسرائیل بار دیگر آغاز شد. در تاریخ ۳۱ ماه مه سال ۱۹۷۴ قطعنامه شماره ۳۵۰ شورای امنیت سازمان ملل متحد مبنی بر آتش‌بس به تصویب رسید و از آن تاریخ به بعد نیروهای حافظ صلح سازمان ملل متحد جهت حفظ آتش‌بس در آن منطقه مستقر شدند.[۱۱]

حضور ارتش شاهنشاهی ایران در جولان

در تاریخ ۷ مرداد ۱۳۵۴ اولین گروه از افراد ارتش شاهنشاهی ایران به درخواست سازمان ملل متحد به این منطقه اعزام شدند. این گروه ۸ نفره جهت شناسایی منطقه برای فراهم کردن شرایط برای میزبانی از چند گردان از نیروهای ارتش شاهنشاهی ایران به این منطقه اعزام شده بودند. نیروهای ایرانی می‌بایست جایگزین نیروهای ارتش پرو می‌شدند که ماموریتشان در حال پایان یافتن بود. مدتی بعد دو گردان به این منطقه اعزام شدند و تحت فرماندهی نیروهای سازمان ملل متحد قرار گرفتند. در فروردین ۱۳۵۶ سومین گردان که بالغ بر۳۹۰ نفر بود به منطقه اعزام شد. مأموریت این گروه نگهبانی از منطقه تحت اختیار به مدت ۳ سال بود. در خرداد ۱۳۵۷ نیز چهارمین گردان از ارتش ایران به منطقه اعزام شد. با بالا گرفتن درگیری‌ها و اعتراضات در ایران، چهارمین گردان در ۲۸ دی مجبور به بازگشت شد. به دستور فرماندهان قرار بازگشت مابقی نیروها به کشور در زمستان همان سال شد ولی با ناهماهنگی‌ها و عدم وجود ستاد فرماندهی منظم به وجود آمده در کشور، تنها تعداد ۱۲۰ نفر از نظامیان در ۱۲ بهمن توانستند به ایران بازگردند و مابقی مجبور شدند ماموریتهای خود را به نیروهای ارتش نیجریه واگذار نمایند و به صورت پراکنده در شهرهای لبنان مستقر شوند تا تعیین تکلیف نهایی. چند روز بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، سازمان ملل متحد تصمیم به تصرف و ضبط ادوات جنگی و سلاح‌های نظامیان ایرانی گرفت. دولت موقت در اسفند همان سال تصمیم به بازگرداندن مابقی نیروهای موجود در منطقه نمود و با کشتی و هواپیما، نفرات و تجهیزات آنها را به کشور بازگرداند.[۱۲]

نگاره

 
تصویری سراسرنما از دامنه بلندی‌های جولان.
این بلندی‌ها در سال ۱۹۶۷ و پس از پیروزی اسرائیل در جنگ شش روزه به تصرف اسرائیل درآمد.

پانویس

  1. جنگ یوم کیپور - بخش نخست, وزارت امور خارجه اسرائیل
  2. «موج گسترده واکنش‌ها به تصمیم ترامپ در مورد جولان اشغالی/افشای جاسوسی عربستان از قطر و ترکیه/ طرح امارات برای ترور رهبران طالبان/تحریم ۱۴ شخص و ۱۷ نهاد مرتبط با ایران از سوی آمریکا». تابناک. بازبینی‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۱۹. 
  3. «محکومیت تصمیم جنجالی ترامپ دربارهٔ جولان توسط مقامات سیاسی و مذهبی ۲۷ کشور جهان». صداوسیما. ۵ فروردین ۱۳۹۸. 
  4. «انگلیس هم با تصمیم جنجالی ترامپ مخالفت کرد». آفتاب. ۳ فروردین ۱۳۹۸. 
  5. واکنش‌ها به تصمیم بحث‌انگیز ترامپ درباره ارتفاعات جولان دویچه‌وله فارسی
  6. واکنش‌های جهانی؛ اتحادیه اروپا حاکمیت اسرائیل بر جولان را به رسمیت نمی‌شناسد یورونیوز فارسی
  7. «شورای امنیت درگیری نظامی در بلندی‌های جولان را محکوم کرد». وبگاه دویچه وله، ۷ ژوئن ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۵. 
  8. «تقاضای روسیه برای ارسال نیروی کلاه آبی به جولان رد شد». وبگاه دویچه وله، ۸ ژوئن ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۵. 
  9. سفر رئیس‌جمهور سوریه به ایران و اهمیت آن العربیه
  10. خبرگزاری میراث فرهنگی، بازدید: ژوئن ۲۰۰۹
  11. وبگاه سازمان ملل متحد
  12. نیروهای حافظ صلح ارتش شاهنشاهی در لبنان وبگاه شهیاد

منابع

پیوند به بیرون