باز کردن منو اصلی

توماس هنری هاکسلی (به انگلیسی: Thomas Henry Huxley) اف‌آراس (۴ مه ۱۸۲۵ –۲۹ ژوئن ۱۸۹۵) زیست‌شناس (آناتومیست) انگلیسی بود. وی به دلیل دفاعیه‌هایش از نظریه تکامل چارلز داروین به «بولداگ داروین» شهرت یافت.[۱]

توماس هنری هاکسلی
T.H.Huxley(Woodburytype).jpg
پرتره وودبری‌تایپ هاکسلی (سال ۱۸۸۰ یا پیشتر)
زاده۴ مهٔ ۱۸۲۵
ایلینگ، میدلسکس
درگذشت۲۹ ژوئن ۱۸۹۵ (۷۰ سال)
ایست‌بورن، ساسکس
محل سکونتلندن
ملیتانگلیسی
محل تحصیلسیدنهم کالج لندن
بیمارستان چارینگ کراس
دلیل شهرتتکامل، آمورش علوم، ندانم‌گرایی
موقعیت‌های علمی
موضوع‌هاجانورشناسی، کالبدشناسی تطبیقی
مؤسسه‌هارویال نیوی، کالج سلطنتی جراحان انگلستان، دانشکده سلطنتی معادن، انجمن سلطنتی، دانشگاه لندن
تأثیرگذاری‌هاتوماس وارتون جونز
ادوارد فوربس، چارلز داروین
تأثیرگرفتگانمایکل فاستر، پاتریک گدس
هنری فیرفیلد آزبورن
اچ. جی. ولز، ری لنکستر

مناظره مشهور هاکسلی با ساموئل ویلبرفورس در سال ۱۸۶۰، نقطه عطف پذیرش عمومی تکامل بود. هاکسلی روز قبلش تصمیم گرفته بود آکسفورد را ترک کند، ولی با ملاقاتی که با رابرت چیمبرز نویسنده کتاب وستیج‌ها داشت، نظرش عوض شد و تصمیم گرفت او هم به مناظره بپیوندد. هاکسلی با ویلبرفورس که توسط ریچارد اوون حمایت می‌شد، بحث مشهور نزدیکی انسان‌ها به کپی‌ها را انجام داد.[۲]

هاکسلی در پذیرش برخی ایده‌های داروین مثل تدریجی‌گرایی کند بود، و دربارهٔ انتخاب طبیعی مردد بود، ولی با این حال از داروین در حوزه عمومی با قدرت دفاع می‌کرد. او در آموزش و پرورش علمی در بریتانیا نقش کلیدی ایفا کرد، و با تندروی‌های سنتی دینی مبارزه می‌کرد.

توماس هاکسلی در سال ۱۸۹۶، واژه 'ندانم‌گرا' را برای توصیف دیدگاه خود نسبت به خداباوری ابداع کرد، که تا امروز هم کاربرد دارد.[۳]

هاکسلی تحصیل رسمی نداشت، و تقریباً هر چیزی می‌دانست خودش آموخته بود. برخی او را بهترین کالبدشناس تطبیقی قرن ۱۹ دانسته‌اند.[۴] او ابتدا روی بی‌مهرگان کار کرد، و بسیاری روابط ناشناخته میان این گروه را روشن کرد. سپس به مهره‌داران روی آورد، و به ویژه روی رابطه کپی‌ها و انسان کار کرد. بعد از مقایسه آرکئوپتریکس با کامپسوناتوس، نتیجه‌گیری کرد که پرندگان از دایناسورهای گوشتخوار تکامل یافته‌اند، نظریه‌ای که تا به امروز نیز پذیرفته‌شده‌است.

پانویسویرایش

  1. Encyclopædia Britannica Online 2006
  2. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Thomas Henry Huxley». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۲.
  3. Huxley T.H. 1889. Agnosticism: a rejoinder. In Collected Essays vol 5 Science and Christian tradition. Macmillan, London.
  4. Poulton E.B. 1909. Charles Darwin and the origin of species. London.

پیوند به بیرونویرایش