باز کردن منو اصلی

تپه میل که از آن آتشکده بهرام و آتشکده ری نیز نام برده می‌شود از آثار دوره ساسانیان در شهر ری است. گمان می‌رود که این بنا آتشگاه بهرام گور بوده باشد.

آتشکده و تپه میل
Bahramfiretempleyo.jpg
نامآتشکده و تپه میل
کشور ایران
شهرستانشهرستان ری روستای قلعه نو -چال طرخان
اطلاعات اثر
نام‌های دیگرآتشکده ری، آتشکده بهرام و کاخ بهرام
کاربریتپه، آتشکده
کاربری کنونیسایت موزه
دیرینگیدوره ساسانیان
دورهٔ ساخت اثردوره ساسانیان
مالک فعلی اثرسازمان میراث فرهنگی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت۴۰۷
تاریخ ثبت ملی۱۱ بهمن ۱۳۳۴

جایگاه جغرافیاییویرایش

در حدود ۱۲ کیلومتری جنوب شرقی شهر ری به سوی ورامین بر بلندای تپه‌ای پهناور در روستای قلعه‌نو -چال طرخان بقایای کاخ یا آتشکده‌ای واقع است که به تپه میل مشهور گردیده و آن به سبب دوپایه بزرگ بنا می‌باشد که از دور شبیه به میل است.

مشخصاتویرایش

 
چشم‌اندازی از چهارطاقی در فراز تپه

تپه میل با سنگ، ساروج، خشت و گل ساخته شده‌است. نیزارهای اطراف تپه از وجود دریاچه‌ای حکایت دارد که در گذشته در این محل وجود داشته، ولی خشک شده‌است.[۱]

بلندی تپه میل از سطح دشت اطراف ۱۸ متر است و حدود ۲۵ متر پهنا و ۲۰ متر درازا دارد. پیرامون این تپه بلند تپه‌های کم ارتفاع کوچکتر پراکنده شده که مشرف بر آنها قرار گرفته‌است. این مجموعه منطقه‌ای به وسعت ۸۰۰ در ۹۰۰ متر را شامل می‌شود. بر بالای تپه، بنای اصلی آتشکده در راستای شرقی غربی برپاست، طرح کلی بنا، تالار ستون داری بوده با دو ردیف ستون چهارگوشه سه تایی که عملاً به ۳ بخش تقسیم شده‌است.[۲]

معماریویرایش

جهت بنا به صورت شرقی و غربی است. در جبهه شرقی ایوانی با چهار ستون مدور بوده. بخشی از بنای آتشکده ری در زمان حمله اسکندر به ایران خراب شد و تنها قسمتی از بنای چهارطاقی و زیبای این آتشکده به صورت دو میل باقی‌ماند.[۳] بیشتر قسمت‌های غربی بنا از میان رفته، در بخش زیرین مجموعه یک راهروی کم پهنا وجود دارد که سراسر طول بنا را طی می‌کند. بقایای معماری تپه معماری میل دارای ساختاری، تشکل از گل، خشت، لاشه سنگ، گچ و از نظر دیرینگی متعلق به دوره تخگیان (حدود ۱۸۰۰ سال پیش) است و به آتشکده بهرام گور نیز معروف است.[۴]

آنچه از پوشش بنا در زمان حاضر بر جاست، یک جفت قوس هلالی با نقطه بیضی است، در راستای محور اصلی تالار، راهروی کم عرض تونل مانندی سراسر طول تالار را از زیر طی می‌کند که از منتهی‌الیه غربی، راهروی هم عرض دیگری بر آن عمود می‌شود و ورودی اصلی راهروی زیرین در جبهه شرقی، زیر ایوان اصلی است.[۲]

یک بخش مرکزی عریض تر و دو بخش جانبی کم عرض تر، ورودی اصلی تالار آتشکده در جبهه شرقی از طریق یک ایوان چهارستونی مدور که پایه‌های سر ستون‌های آنها در گوشه‌های شمال شرقی و جنوب به شرق ایوان برپاست. تپه میل حدود ۱۲ کیلومتری جنوب شرقی حرم شاه عبدالعظیم و در ۲ کیلومتری جنوب قلعه نو بخش کهریزک روستای چال طرخان در شهرستان ری بر فراز تپه‌ای بلند قرار دارد.[۲]

کاوش‌ها و بازسازیویرایش

نخستین بار در سال ۱۹۱۳میلادی «ژاک دو مورگان» فرانسوی این آتشکده و سازه‌های پیرامون آن را مرمت کرد. این بنا در سال ۱۹۳۳توسط باستان‌شناس آمریکایی به نام اریک اشمیت مورد کاوش و حفاری قرار گرفت و اخیراً فیروزه شیبانی از ایران کار حفاری آن را پی‌گیری کرده‌است.[۴]

نگارخانهویرایش

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. ""تپه+ميل"+ميراث+دوره+ساسانيان+در+ري+درحال+نابودي+است"&hl=en&ct=clnk&cd=2&client=firefox-a ایرنا، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران، [پیوند مرده] نسخه بایگانی شده در گوگل
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام آتشکده ری یادگاری از دوره ساسانیان وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  3. آتشکده ری یادگاری از دوره بیسودیهای سر لوله، روزنامه ایرن، شنبه ۵ خرداد ۱۳۸۶
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ معرفی تپه‌های تاریخی استان تهران، سایت مؤسسه تبیان