حسام‌الدین سراج

آهنگساز و هنرمند ایرانی

حسام‌الدین سراج (زادهٔ ۲۶ مرداد ۱۳۳۷ در اصفهانخواننده موسیقی سنتی ایرانی و نوازندهٔ سنتور و سه‌تار اهل ایران است.[۱][۲] او همچنین سرپرستی گروه موسیقی سنتی ایرانی «بیدل» را به عهده دارد.[۳][۴][۵]

حسام‌الدین سراج
Hesamodin Seraj 3485404.jpg
اطلاعات پس‌زمینه
نام شناسنامه‌ایسید حسام الدین سراج
نام(های) دیگرسراج
زاده۲۶ مرداد ۱۳۳۷ ‏(۶۲ سال)
خاستگاهایرانی
سبکموسیقی سنتی ایرانی
ساز(ها)سنتور و سه‌تار
سال‌های فعالیت۱۳۵۷- اکنون
وبگاهوبگاه رسمی
سازهای اصلی
سنتور
دانشگاهدانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران
آلبوم پرآوازهشمس الضحی
باغ ارغوان
نگاه آسمانی
شرح فراق

زندگی هنریویرایش

حسام‌الدین سراج، در ۲۶ مرداد سال ۱۳۳۷ در اصفهان متولد شد.[۶] مشوق وی در تحصیل علم و هنر، پدرش سید محمدرضا سراج بود که بر ادبیات مسلط بود، صدای خوبی داشت و با ادیبان و هنرمندانی نظیر: جلال الدین همایی، جلال تاج اصفهانی، حسن کسایی و … هم‌نشینی داشت. حسام‌الدین سراج، موسیقی را با فراگیری ساز تمبک از ۱۳ سالگی آغاز کرد. پس از آن نواختن سنتور را نزد «سیروس ساغری» در اصفهان آموخت. او به منظور تکمیل آموخته‌های خود در ساز سنتور، از آموزش‌های هنرمندانی همچون: فرامرز پایور، رضا شفیعیان و پشنگ کامکار بهره جست و آواز را نیز از هنرمندانی مانند: محمود کریمی و محمدرضا شجریان آموخت. وی در کنار فراگیری موسیقی، تحصیلات دانشگاهی خود را در رشتهٔ معماری و شهرسازی در دانشگاه شهید بهشتی ادامه داد و موفق به اخذ مدرک کارشناسی ارشد معماری از آن دانشگاه و دکترای پژوهش هنر از دانشگاه هنر شد.[۷] او تحقیقاتی در باب زیبایی‌شناسی هنر و معماری و تطبیق وجوه اشتراک هنرها دارد که به‌صورت رسالهٔ نهایی دانشگاهی ارائه شده و به صورت مقاله‌های علمی در مجله‌های فرهنگی هنری به چاپ رسیده‌است.[۸][۹] او همچنین سابقهٔ تدریس در دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران را دارد.[۱۰]

حسام‌الدین سراج در برخی از آثارش، مانند: باغ ارغوان، شرح فراق، بی نشان، آئینه رو، نرگس مست، ماه نو و … آهنگسازی را نیز برعهده داشته‌است.[۱۱] او با هنرمندانی نظیر: جلیل شهناز، فرهنگ شریف، حسن یوسف‌زمانی، فریدون شهبازیان، جلال ذالفنون، محمد موسوی و … همکاری داشته‌است. از وی آثار موسیقی متعددی نظیر: باغ ارغوان، وصل مستان، شمس الضحی، یاد یار، آفاق عشق، طریقت عشق، شرح فراق، آئینه رو، دل‌آرا، بی نشان، نگاه آسمانی، نرگس مست و… منتشر شده‌است. او همچنین کنسرت‌هایی درجهت معرفی فرهنگ، هنر و موسیقی ایران در کشورهای آمریکا، فرانسه، انگلستان، سوئیس، هلند، آلمان، یونان، اسپانیا، چین، ترکیه، کره، کانادا، تونس، قطر و روسیه داشته‌است.[۱۲][۱۱] وی در خرداد ۱۳۹۳ به مدت چهار سال به عنوان یکی از ۲۵ عضو شورای عالی بنیاد باران انتخاب شد.[۱۳]

حسام‌الدین سراج در تابستان ۱۳۹۷ پس از سال‌ها در شهر مشهد موفق به برگزاری سه شب کنسرت شد.[۱۴] این کنسرت با همراهی «گروه موسیقی بامداد» مشهد اجرا شد.[۱۵][۱۶]

آثار هنریویرایش

از جمله آثار حسام‌الدین سراج، می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:[۱۷][۱۸][۶]

  • همپای جلودار[۱۹]
  • نینوا ۱
  • نینوا ۲
  • باغ ارغوان
  • وصل مستان
  • شمس الضحی
  • یاد یار
  • ۱۳۷۲: آفاق عشق نظامی (خسرو شیرین، لیلی مجنون)
  • طریقت عشق
  • ۱۳۷۴: آینه رو
  • ۱۳۷۴: بوی بهشت
  • ۱۳۷۵: دل‌آرا
  • بی نشان
  • نگاه آسمانی
  • نرگس مست
  • شهر آشنایی
  • ۱۳۷۸: شرح فراق
  • رویای وصل
  • ۱۳۸۲: وداع
  • ۱۳۸۲:نازنین یار
  • ۱۳۸۳: عشق و مستی
  • ۱۳۸۳: ماه نو
  • ۱۳۸۴:آئینه و آه
  • ۱۳۸۷: قصه گیسو
  • ۱۳۸۸: جام الست[۲۰]
  • ۱۳۹۰: راه بی‌نهایت
  • ۱۳۹۱: خوشا سرو
  • ۱۳۹۳: مسیحا
  • ۱۳۹۴: لب خوانی باران
  • گریهٔ بی بهانه
  • ۱۳۹۸: چشم بی خواب[۲۱]

آیین آوازویرایش

سراج مبدع برنامه تخصصی آموزشی «آیین آواز» بوده‌است که توسط علی شیرازی در فرهنگسرای ارسباران بنیانگذاری شد. به گفته شیرازی در نطق افتتاحیه‌اش در نخستین نشست آیین آواز، فکر اولیه این برنامه را سراج در زمانی که این دو در خلال برگزاری شب آواز ایرانی به مدیریت اولیه شیرازی با هم در ارتباط بودند با او در میان گذاشته بود. در نهایت آیین آواز با افزودن ایده‌های علی شیرازی به شکل فعلی درآمد و آغاز به کار کرد.[۲۲]

حواشیویرایش

لغو کنسرت در کرمانشاهویرایش

در روزهای ۱۸، ۱۹ و ۲۰ تیر ۱۳۸۹ حسام‌الدین سراج به کمک جمعیت دانشجویی امام علی در شهر کرمانشاه کنسرتی را تدارک دیده بودند که در اولین روز اجرای خود با قفل کردن درهای ورودی لغو شد.[۲۳][۲۴] در اولین شب اجرای کنسرت عده‌ای که بلیت‌های کنسرت را در دست دارند به محل برگزاری کنسرت مراجعه می‌کنند و عده‌ای دیگر در خارج از تالار مانع حضور مردم در تالار می‌شوند و پس از مدتی مسئولان اجرای کنسرت در روزهای بعد را هم لغو می‌کنند.[۲۵] این درحالیست که نیروی انتظامی در محل حضور پیدا می‌کند ولی عملاً هیچ اقدامی انجام نمی‌دهد.[۲۵] حسام‌الدین سراج در گفتگو با ایسنا چنین شرح می‌دهد:[۲۵]

شب گذشته عده‌ای جلوی در سالن «انتظار» را زنجیر بستند و به مردمی که برای دیدن کنسرت آمده بودند، اجازه ورود به سالن ندادند و ما هم نتوانستیم برای اجرا وارد سالن شویم.

در پی اقدام سراج، علی اکبر مرادی نوازنده و استاد تنبور نیز از برگزاری کنسرت در کرمانشاه منصرف شد.[۲۶]

عدم پخش اذان از صدا و سیماویرایش

در اردیبهشت ۱۳۹۸ اذانی با صدای حسام‌الدین سراج در فضای مجازی منتشر شد.[۲۷][۲۸] صدا و سیما از پخش این اذان ممانعت به عمل آورد.[۲۹]

به گفتهٔ سراج: «این اذان با درآمدی در گوشهٔ بوسلیک آغاز می‌شود و سپس در اوج و یکی دو پرده پایین در حجاز ادامه می‌یابد و نهایتاً در فرود با بوسلیک به پایان می‌رسد.»[۳۰]

منابعویرایش

  1. «حسام‌الدین سراج برای پرستاران خواند». پایگاه خبری صبح اقتصاد آنلاین، تحلیل اقتصادی، اخبار اقتصادی. ۲۰۲۰-۰۵-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۵-۲۰.
  2. 1303 (۲۰۱۹-۰۵-۲۹). «حضور حسام الدین سراج در ارکستر ملی». ایرنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۵-۲۰.
  3. «همه شاگردان شجریان (۱)». وبگاه آفتاب. ۱۴ تیر ۱۳۸۶. دریافت‌شده در ۹ مرداد ۱۳۹۰.
  4. «زندگینامه: حسام‌الدین سراج (۱۳۳۷-)». همشهری آنلاین. ۲۰۰۹-۱۲-۱۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۵-۲۰.
  5. «هفته نکوداشت اصفهان با حسام الدین سراج». باشگاه خبرنگاران جوان. ۸ اردیبهشت ۱۳۹۵.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ «حسام‌الدین سراج». نوایاب.
  7. «حسام‌الدین سراج برای پرستاران خواند». پایگاه خبری صبح اقتصاد آنلاین، تحلیل اقتصادی، اخبار اقتصادی. ۲۰۲۰-۰۵-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۵-۲۰.
  8. «سید حسام الدین سراج». aqart.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۵-۲۰.
  9. «سخنرانی حسام‌الدین سراج دربارهٔ زیبایی‌شناسی تطبیقی معماری و موسیقی». Musicema.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۵-۲۰.
  10. 1303 (۲۰۱۹-۱۰-۱۳). «در تمام دنیا به موسیقی جدی و فاخر حمایت دولتی تعلق می‌گیرد». ایرنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۵-۲۰.
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ «زندگینامه سید حسام الدین سراج - نمایش محتوای موسیقی - صدا و سیمای اصفهان». isfahan.irib.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۵-۲۰.
  12. «گفتگو با من «حسام الدین سراج» در «وقتی خیال در می‌زند»». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۵-۲۰.
  13. 25 عضو شورای عالی بنیاد باران انتخاب شدند
  14. 10 (۲۰۱۸-۰۷-۱۹). «کنسرت حسام الدین سراج در مشهد برگزار شد». ایرنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۵-۲۰.
  15. «حسام‌الدین سراج: خوشحالیم که سد مقاومت در برابر موسیقی در مشهد شکست». خبرآنلاین. ۲۰۱۸-۰۷-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۵-۲۰.
  16. «اظهارات داغ حسام الدین سراج پس ازکنسرت درمشهد». قدس آنلاین | پایگاه خبری - تحلیلی. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۵-۲۰.
  17. «حسام الدین سراج». رسانه نوا. ۲۰۱۸-۰۷-۲۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۵-۲۰.
  18. «یار همیشه همراه: حسام الدین سراج». راسخون. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۵-۲۰.
  19. «همپای جلودار». جام جم. ۲ مرداد ۱۳۹۳.
  20. «جام الست». روزنامه دنیای اقتصاد. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۵-۲۰.
  21. «رونمایی از آلبوم «چشم بی خواب» حسام الدین سراج». خبرگزاری مهر.
  22. «برنامه‌ای برای ارائه برداشت‌های ساده آوازی». خبرگزاری ایسنا. دریافت‌شده در ۱۰ مهر ۱۳۹۵.
  23. خبرآنلاین بایگانی‌شده در ۱۳ ژوئیه ۲۰۱۰ توسط Wayback Machine بازدید در ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۰
  24. «کنسرت حسام الدین سراج و گروه «بیدل» را برهم زدند». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۵-۲۰.
  25. ۲۵٫۰ ۲۵٫۱ ۲۵٫۲ سایت خبری تحلیلی موسیقی ایرانیان به نقل از ایسنا، بازدید در ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۰
  26. «علی اکبر مرادی با اشاره به لغو کنسرت سراج: از برگزاری کنسرت در کرمانشاه منصرف شدم». کرمانشاه آنلاین. دریافت‌شده در ۲ اوت ۲۰۱۰.
  27. قرآن، iqna ir | خبرگزاری بین‌المللی (۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۸). «انتشار اذان «حسام‌الدین سراج» + دانلود». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۵-۲۰.
  28. «اذانی متفاوت با صدای حسام الدین سراج». خبرگزاری برنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۵-۲۰.
  29. «حسام الدین سراج: صداوسیما اجازه پخش اذان با صدای مرا را نداد». خبرآنلاین. ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۹.
  30. «پخش نشدن اذان حسام الدین سراج از سیما». روزنامه دنیای اقتصاد. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۵-۲۰.

پیوند به بیرونویرایش