خزندگان افغانستان

تا اکنون تحقیقات وسیع در مورد خزندگان افغانستان صورت نگرفته‌است. با وجود این همه یک سلسله تحقیقات از طرف جانورشناسان خارجی ومتخصصین داخلی مانند داکتر سید امیر شاه حسن یار، خوشحال حبیبی و خان صورت گرفته‌است. درین پژوهش توانسته‌اند نام‌گذاری و سایر خصوصیات خزندگان افغانستان را تا حدودی برازنده سازند. تا اکنون ۱۰۱ گونه خزندگان شناسائی گردیده‌است از جمله ۲۷ نوع آن مار و ۲۳ نوع آن سوسماریان می‌باشند. مارهای افغانستان زهری غیر زهری کفچه مار کبرا سندر شیر ماهی مار زنگی سیاه مار ومارهای آبی می‌باشد. در همه نقاط دیده می‌شوند. انواع لاک‌پشت افغانی دارای جسامت کوچک بوده فعلاً در بسیاری کشورهای آسیای مرکزی منحیث بازی اطفال در خانه‌ها نگهداری می‌شوند. زیاده انواع حشرات و خزندگان در دشت‌های گرم شمال و جنوب غربی افغانستان بخصوص هلمند قندهار فراه ونیمروز زیست دارند.[۱]

خزندگان بومی افغانستانویرایش

  1. گگوی افغانی: Asiocolotes levitoni (Squamata Sauria - Gekkonidae) Leviton's Gecko
  2. ارومیاس افغانی Eremias afghanistanica (Squamata Sauria - Lacertidae) Afghan Racerunner
  3. ارومیاس آریا Eremias aria (Squamata Sauria - Lacertidae)

فهرست خزندگان افغانستانویرایش

در مجموع ۱۱۱ گونه خزنده در افغانستان زیست می‌نماید. خزندگان افغانستان عبارتند از مارمولک { چلپاسه، شلند|زبان دری}، سوسمارها، اژذهار، مارها می‌باشد.

شرحح. 
شماره نام پرنده نام علمی بزبان انگلیسی الگو
. راسته: Testudines خانواده: Testudinidae

در افغانستان یکنوع سنگ پشت خورد زیست می‌نمایند.  

۱ سنگ پشت Testudo horsfieldii Russian tortoise
شاخه:Sauria. خانواده: Gekkonidae

در افغانستان از خانواده مارملوک ۱۸ گونه حیات بسر می‌برد. 

۱ مارمولک عنکبوتی خانگی Alsophylax laevis Persian Spider Gecko
۲ جکوی عنکبوتی ایرانی Agamura persica blunt tailed spider gecko
۳ مارمولک انگشت مستقیم Alsophylax pipiens Straight-fingered Geckos
۴ مارمولک کوچک Bunopus tuberculatus Bunopus -
۵ گگوی افغانی Asiocolotes levitoni Leviton's Gecko کمیاب است.
۶ گکوی انگشت ریشه دار اورسمان Crossobamon eversmanni Eversmann’s Fringe-toed Gecko -
۷ مارمولک زبر دم Cyrtopodion fedtschenkoi Rough-tailed Gecko
۸ گکوی انگشت دراز نیکولسکی Cyrtopodion longipes Nikolsky’s Long-toad Gecko -
۹ گکوی سنگی تیغه دار Cyrtopodion scabrum Keeled Rock Gecko -
۱۰ گکوی انگشت باریک ترکمنی Cyrtopodion turcmenicum Turkmen Thin-toad Gecko -
۱۱ مارمولک گرشک Cyrtopodion voraginosum Leviton & Anderson, 1984) -
۱۲ مطالعه نشده Cyrtopodion watsoni -
۱۳ گکوی انگشت کج خزری Cyrtopodion caspium Caspian Bent-toad Gecko -
۱۴ مارمولک پلنگی Eublepharis macularius leopard gecko
۱۵ مارملوک شکم زرد خانگی Hemidactylus flaviviridis Yellow-bellied House Gecko
۱۶ جکوی دم پخ یا (بقه ئی) Teratoscincus bedriagai wonder geckos
۱۷ گکوی دم پخ فلس کوچک Teratoscincus microlepis Small-scaled Skink Gecko -
۱۸ گکوی دم پخ معمولی Teratoscincus scincus Common Skink Gecko -

سوسمارانویرایش

شماره نام پرنده نام علمی بزبان انگلیسی الگو
راسته:Squamata شاخه: Sauri . خانواده:Agamidae

این خانواه را بنام اژدها کوچک نیز یاد می‌نمایند اکثر گونه این خانواده در عقب خود ساختمان تاج مانند دارند بعضی از انواع این خانواده بزرگ می‌باشند. 

۱۹ مارمولک تغیرکن Calotes versicolor Changeable Lizard
۲۰ مارمولک رنگه Laudakia agrorensis Agror Agama
۲۱ شلند بدخشانی Laudakia badakhshana Badakhshana Rock Agama بعداً
۲۲ آگاما قفقازی Laudakia caucasia Caucasian agama
۲۳ آگاما خراسانی Laudakia erythrogastra Asian Rock Agamas
۲۴ آگاماهمالیائی Laudakia himalayana Himalayan agama
۲۵ آگاماترکستانی Laudakia lehmanni Turkestan Agama -
۲۶ آگامای صخره ئی فلس کوچک Laudakia microlepis Small-scaled Agama بعداً
۲۷ آگامای صخره‌ای فلس درشت Laudakia nupta Large-scaled (Rock) Agama بعداً
۲۸ آگاما نورستانی Laudakia nuristanica Leviton's Rock Agama
۲۹ آگاما سنگ کشمیری Laudakia tuberculata Kashmir Rock Agama
آگاما کلارکوم Phrynocephalus clarkorum no common name -
۳۱ آگاما وزغ سر Phrynocephalus euptilopus Alcock's toad-headed agama بعداً
۳۲ آگاماسرگیرد لشتن ستاین Phrynocephalus interscapularis Lichtenstein's Toadhead Agama
۳۳ آگاما زرد خالدار وزغ سر Phrynocephalus luteoguttatus Yellow-speckled toad-headed agama
۳۴ آگاما سر وزغی دم سیاه Phrynocephalus maculatus Blacktail Toadhead Agama بعداً
۳۵ آگما سر وزغی پت Phrynocephalus mystaceus Secret Toadhead Agama
۳۶ آگاما سروزغی راه راه Phrynocephalus ornatus Ornate Toadhead Agama -
۳۷ آگاما رادهی Phrynocephalus raddei no name -
۳۸ آگاما سروزغ ابلق Phrynocephalus reticulatus Reticulated toad-headed agama -
۳۹ آگامای سروزغی خاکستری Phrynocephalus scutellatus Gray Toad Agama
۴۰ آگاما چابک Trapelus agilis Steppenagame
۴۱ آگاما زمینی افغانی Trapelus megalonyx Afghan Ground Agama
۴۲ آگاما فارسی Trapelus ruderatus Persian Agama -
۴۳ سوسمار استیپی Trapelus sanguinolentus Steppe Agama
۴۴ خار دم Uromastyx asmussi spiny tailed lizard
۴۵ سوسمار خاردم هندی Uromastyx hardwickii Hardwicke's or Indian spiny-tailed lizard

خانواده Anguidaeویرایش

شماره نام پرنده نام علمی بزبان انگلیسی الگو
راسته:Squamata. فامیل: Anguidae

این خانواده دارای ۹۴ گونه می‌باشداز جمله یکنوع آن در افغانستان زیست می‌نماید. این حیوان تخم گذار‌اند. این گونه مارملوک دارای طول زیاد مانند مار می‌باشند.  

۴۶ ماملوک شیشه‌ای یا لوس مار Pseudopus apodus Scheltopusik
راسته:Squamata . خانواده:Scincidae در. 
۴۷ اسکینک چشم ماری دوخط Ablepharus bivittatus Twin-striped Skink
۴۸ سوسمار Ablepharus grayanus تنها در افغانستان وجود دارد -
۴۹ اسکینک چشم ماری آسیایی Ablepharus pannonicus
۵۰ Edward Blyth (1810 - 1873) Eumeces blythianus مطالعات وسیع صورت نگرفته
۵۱ اسکینک اشنایدر Eumeces schneideri Berber skink
۵۲ آلپ پنجاب سقنقور Eurylepis taeniolatus Alpine Punjab Skink -
۵۳ سکنگ راه راه چمنزار Eutropis dissimilis Striped Grass Skink -
۵۴ اسکینگ ماری یا کوتاه Ophiomorus brevipes short legged snake skink -
۵۵ اسکینگ ماری چیرنو Ophiomorus chernovi Chernov's Snake Skink --
۵۶ اسکینک ماسه‌ای سه انگشتی Ophiomorus tridactylus Three-toed Snake Skink بشکل مار است.
۵۷ اسکینک علفزار طلائی Trachylepis aurata Goldstreifenskink, Goldmabuye سوسمارخوردطلائی

خانواده:لسرتایدهاویرایش

راسته:Squamata . خانواده:Lacertidae در بعضی از انواع این خانواده بکرزائی یا تولید مثل بدون القاع صورت میگرد. ی. 
۵۸ سوسمار انگشت ریشه دار بلانفورد Acanthodactylus blanfordii Blanford's Fringe-fingered Lizard
۵۹ سوسمار فرینج انگشت هندی Acanthodactylus cantoris Indian Fringe-fingered Lizard دو انگشت عقبی بزرگ وکج است.
۶۰ سوسمار انگشت ریشه دار Acanthodactylus micropholis persian fringe toed lizard -
۶۱ لاسرتای بیابانی مشبک Eremias acutirostris reticulate desert lacerta -
۶۲ لسرتاید افغانستانی Eremias afghanistanica Afghan Racerunner تحقیقات کامل نیست
۶۳ سوسمار آریا Eremias aria Eremias (Ommateremias) aria — BISCHOFF 1978
۵۴ ارمیاس سیستان Eremias fasciata Sistan Racerunner ۳انگشت وراه راه
۶۵ ارمیاس مشبک Eremias grammica Reticulate Racerunner --
۶۶ ارمیاس راه راه Eremias lineolata Striped Racerunner --
۶۷ ارمیاس خال سیاه Eremias nigrocellata -
۶۸ ارمیاس فارس Eremias persica Persian Racerunner --
۶۹ ارمیاس رجالی Eremias regeli - -
۷۰ ارماس اسکریپتا Eremias scripta - تا اکنون پژوهش نشده
۷۱ ارمیاس آسیای مرکزی Eremias velox Central Asian Racerunner
۷۲ سوسمار خال خورد Mesalina guttulata Small-spotted Lizard
۷۳ مسالینای دم دراز ایرانی Mesalina watsonana Persian long-tailed Lizard
۷۴ سوسمار چشم ماری اردنی Ophisops jerdonii Jerdon's Snake-Eye
راسته:Squamata . خانواده:Varanidae ی. 
۷۵ بزمچه بنگالی Varanus bengalensis The Bengal monitor
۷۶ بزمجه بیابانی Varanus griseus desert monitor

راسته:Squamata زیر راستهSerpentes یا مارهاویرایش

شماره نام پرنده نام علمی بزبان انگلیسی الگو
راسته:Squamata. زیر راستهSerpentes فامیل: Leptotyphlopidae ی. 
۷۷ مار نخی سندی Myriopholis blanfordi Sindh Thread Snake
راسته:Squamata. فامیل:Typhlopidae ی. 
۷۸ مار کرمی شکل Typhlops vermicularis European blind snake
راسته:Squamata. فامیل:Boidae ی. 
۷۹ کور مار خالدار Eryx elegans Central Asian sand boa
۸۰ بوای ریگی Eryx johnii Indian sand boa
۸۱ بوای شنی خورد Eryx miliaris Dwarf sand boa
۸۲ مار تاتاری Tartar sand boa Eryx tataricus
راسته:Squamata. فامیل: Colubridae ی. 
۸۳ مار آلو سر Boiga trigonata common cat snake
۸۴ گوند مار Elaphe dione Steppes Ratsnakes
۸۵ مارپلنگی Hemorrhois ravergieri spotted whip snake
۸۶ مار گرگی Lycodon striatus northern wolf snake
۸۷ مارسردرفشی شنی Lytorhynchus maynardi Awl-headed Sand Snake درهلمند
۸۸ مار درفشی Lytorhynchus ridgewayi ندارد -
۸۹ مارآبی چلیپر Natrix tessellata Dice snake
۹۰ لوس مار Oligodon taeniolatus Variegated Kukri Snake -
۹۱ مار خالدار صحراریسر Platyceps karelini Spotted Desert Racer -
۹۲ مار زیبا غیرسمی Platyceps rhodorachis Braid Snake, Jan’s Cliff Racer -
۹۳ - Platyceps ventromaculatus Hardwicke's Rat Snake -
۹۴ مارخطی باریک Psammophis leithii Pakistani Ribbon snake -
۹۵ تیر مار Psammophis lineolatus Steppe Ribbon Racer -
۹۶ تیر مار شوکری Psammophis schokari Schokari Sand Racer
۹۷ مار کوچک فارسی Pseudocyclophis persicus Persian dwarf Snake -
۹۸ مار موش خور خاوری Ptyas mucosa Dhaman or Oriental Ratsnake
۹۹ شتر مار کلیفورد Spalerosophis diadema Clifford's diadem Snake -
۱۰۰ افعی پلنگی Telescopus rhinopoma Cat Snake -
۱۰۱ مار آبی آسیائی Xenochrophis piscator Asiatic Water Snake
راسته:Squamata . خانواده:Elapidae ی. 
۱۰۲ کریت مار هندی Bungarus caeruleus Common Krait
۱۰۳ کبرا Naja naja Indian Cobra
۱۰۴ کفچه مار Naja oxiana Caspian cobra
راسته:Squamata . خانواده:Viperidae ی. 
۱۰۵ مار جعفری Echis carinatus saw-scaled viper
۱۰۶ کک مار Eristicophis macmahoni McMahon-Viper
۱۰۷ افعی سایبریائی Gloydius halys Halys pit viper
۱۰۸ افعی آسیای مرکزی Gloydius intermedius Central Asian pit viper -
۱۰۹ گرزه مار Macrovipera lebetina Levantine Viper
۱۱۰ مار شاخدار Pseudocerastes persicus Persian horned Viper -

پیوند به بیرونویرایش

  1. category "Reptail of Afghanistan" کته گوری خزندگان افغانستان ویکی پیدیا انگلیسی
  2. فهرست خزندگان افغانستان ویکی پیدیا انگلیسی
  3. EOL یا Encyclopedia of liveدر مورد نامگذاری علمی حیات وحش

[۱]

پانویسویرایش

  1. «خزندگان افغانستان نوشته جان ام ریگن در مورد انواع مارها و چلپاسه‌ها». بایگانی‌شده از اصلی در ۳ ژوئیه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۲.

منابعویرایش

  • حیات وحش در افغانستان نوشته ویکی پیدیا انگلیسی
  • حیات وحش در افغانستان نوشته John M. Regan در وبگاه Northwest Wildlife Online[۲]
  • . جفرافیای طبیعی افغانستان نوشته سفارت کبرا ایران در افغانستان معلومات در مورد جهیلها

[۳]

  • فهرست خزندگان ایران در وبگاه پرژن پیت یا انجمنهای تخصصی حیوانات خانگی

[۴]

  • نوشتار در مورد حیات وحش جهان در وبگاهThe Reptile Database

[۵]