یک دهه به معنی یک بازهٔ زمانی ۱۰ ساله یا یک بازهٔ زمانی ۱۰ روزه (مثلاً دهه فجر) است. واژه‌های دیگری که برای بازه بندی زمان کاربرد دارند عبارتند از: سده یا قرن و هزاره.

محتویات

نمایش نوشتاری دههویرایش

درست است که هر بازهٔ زمانی ده ساله را می‌توان یک دهه نامید،[۱][۲] ولی معمول نیست که برای هر بازهٔ ده ساله‌ای از این واژه استفاده شود، در نوشتار و گفتار یک دهه به بازهٔ زمانی میان سال‌هایی که عدد آن‌ها با صفر تمام می‌شود، گفته می‌شود مانند دههٔ 1970 که برابر است با سال‌های 1961تا 1970.[۳][۴] در بیشتر موارد برای کوتاه-تر یاد کردن از یک دهه فقط دو رقم پایانی را می‌گویند مانند دههٔ 70 که البته در این روش بیان روشن نیست که صحبت از کدام سده‌است.

نام‌گذاری یک دهه به این گونه در کاربرد روزانه درست است اما در واقع چنین بیانی درست نیست. به بیان روشن‌تر در گاه‌شمار سال‌ها از سال ۱ شروع می‌شود پس سال‌های ۱ تا ۱۰ دههٔ نخست و سال‌های ۱۱ تا ۲۰ دههٔ دوم خوانده می‌شود[۵] و تا دههٔ آخر نیز باید به همین ترتیب باشد؛ ولی ما سال‌های میان 1961تا 1970 را دههٔ 70 میلادی می‌نامیم .

گاهی از واژهٔ دهه برای کاربردهای ویژهٔ دیگری نیز استفاده می‌شود. برای نمونه در جملهٔ «موتسارت در دههٔ آخر عمرش در زمینهٔ موسیقی نوآوری‌های بسیار کرد.» واژهٔ دهه بدون توجه به اینکه در مورد چه سال‌هایی از گاه‌شمار صحبت می‌کنیم تنها به ده سال پایانی عمر موتسارت توجه دارد.

پس در عبارتی مانند «این دهه» تنها از روی جمله‌های پیشین و پسین می‌توان تشخیص داد منظور کدام سال‌ها است.

نامویرایش

دهه از عدد ده گرفته شده است. در زبان انگلیسی decade گفته می‌شود که از واژهٔ dekas از زبان یونان باستان که به معنی «ده» است، گرفته شده‌است.[۶]

نام دهه های شمسی

سال نام دهه سال نام دهه
از 1301 تا 1310                   دهه نخست از 1351 تا 1360 دهه 60
از 1311 تا 1320  دهه 20 از 1361 تا 1370 دهه 70
از 1321 تا 1330 دهه 30 از 1371 تا 1380 دهه   80
از 1331 تا 1340 دهه 40 از 1381 تا 1390 دهه 90
از 1341 تا 1350 دهه 50 از 1391 تا  1400 دهه آخر

منابعویرایش

  1. Oxford dictionary definition of "decade"
  2. Webster dictionary definition of "decade"
  3. The OWL at Purdue: Apostrophe
  4. "1960s". Memidex/Wordnet Dictionary/Thesaurus. Retrieved 2011-08-18. 
  5. Passim, i.a. Spencer, Donald D. ۱۹۸۹. Invitation to number theory with Pascal. Ormond Beach: Camelot. ۴۶: «The first decade is from 1 to 10 inclusive, the second decade from 11 to 20 inclusive, and so on.»
  6. Larousse, etymology of decade(فرانسوی)

جستارهای وابستهویرایش

پیوند به بیرونویرایش

  • Definition پایگاه مجازی ریشه یابی واژه‌ها (به صورت بر خط).