دگرگونی سرزمین

دگرگونی سرزمین (به انگلیسی: Land degradation) فرآیندی است که در آن ارزش محیط زیست فیزیکی تحت تأثیر ترکیبی از فرآیندهای ناشی از انسان بر روی زمین قرار می‌گیرد. این به عنوان هرگونه تغییر یا آشفتگی در سرزمین تلقی می‌شود که زیان‌بار یا نامطلوب است.[۱] خطرهای طبیعی به عنوان یک علت مستثنی هستند. اما فعالیت‌های انسانی می‌تواند به‌طور غیرمستقیم بر پدیده‌هایی مانند سیل و آتش‌سوزی بوته‌ها تأثیر بگذارد.

دگرگونی شدید سرزمین در نائورو پس از تخلیه پوشش فسفات از طریق معدن‌کنی
نرخ از بین رفتن پوشش جهانی درختان از سال ۲۰۰۱ تقریباً دوبرابر شده‌است و از دست دادن سالانه به منطقه‌ای به اندازه ایتالیا نزدیک می‌شود.[۲]

پیامدهاویرایش

چهار روش اصلی برای بررسی دگرگونی سرزمین و تأثیر آن بر محیط پیرامون آن وجود دارد:

  1. کاهش موقتی یا همیشگی در ظرفیت تولید سرزمین. این را می‌توان از طریق از دست دادن زیست‌توده، کاهش بهره‌وری واقعی یا بهره‌وری بالقوه، یا از دست دادن یا تغییر در پوشش گیاهی و مواد مغذی خاک مشاهده کرد.
  2. اقدام در ظرفیت سرزمین برای تأمین منابع برای زندگی روزمره انسان. این را می‌توان از خط پایه کاربری زمین در گذشته اندازه‌گیری کرد.
  3. از دست دادن تنوع زیستی: از دست دادن دامنه گونه‌ها یا پیچیدگی اکوسیستم به عنوان کاهش کیفیت محیطی.
  4. تغییر ریسک بوم‌شناختی: افزایش آسیب‌پذیری محیط یا مردم در برابر تخریب یا بحران. این از طریق یک خط پایه به شکل خطر از پیش موجود بحران یا نابودی اندازه‌گیری می‌شود.

انواع دگرگونی‌هاویرایش

علاوه بر انواع معمول دگرگونی سرزمین که قرن‌هاست شناخته شده‌است (آبی، باد و فرسایش مکانیکی، تخریب فیزیکی، شیمیایی و زیستی)، چهار نوع دیگر نیز در ۵۰ سال اخیر پدیدار شده‌است:[۳]

به‌طور کلی، بیش از ۳۶ نوع دگرگونی سرزمین قابل ارزیابی است. همه آنها توسط فعالیت‌های انسانی ایجاد می‌شوند یا تشدید می‌شوند، به عنوان مثال فرسایش خاک، آلودگی خاک، اسیدی شدن خاک، فرسایش ورقه‌ای، گل و لای، خشک شدن، شور شدن، شهرنشینی و دیگر پدیده‌ها.

دگرگونی‌های ناشی از کشاورزیویرایش

 
چرای بی‌رویه می‌تواند سبب دگرگونی سرزمین شود

دگرگونی سرزمین یک مشکل جهانی است که عمدتاً با استفاده از کشاورزی، جنگل‌زدایی و تغییرات آب‌وهوایی مرتبط است. علل عبارتند از:

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. Johnson, D.L. , S.H. Ambrose, T.J. Bassett, M.L. Garfield Bowen, D.E. Crummey, J.S. Isaacson, D.N. Johnson, P. Lamb, M. Saul, and A.E. Winter-Nelson. 1997. Meanings of environmental terms. Journal of Environmental Quality 26: 581–589.
  2. Butler, Rhett A. (31 March 2021). "Global forest loss increases in 2020". Mongabay. Archived from the original on 1 April 2021.Mongabay graphing WRI data from "Forest Loss / How much tree cover is lost globally each year?". research.WRI.org. World Resources Institute — Global Forest Review. January 2021. Archived from the original on 10 March 2021.
  3. Brabant Pierre, 2010. A land degradation assessment and mapping method. A standard guideline proposal. Les dossiers thématiques du CSFD. N°8. November 2010. CSFD/Agropolis International, Montpellier, France. 52 pp.
  4. ILRI (1989), Effectiveness and Social/Environmental Impacts of Irrigation Projects: a Review (PDF), In: Annual Report 1988 of the International Institute for Land Reclamation and Improvement (ILRI), Wageningen, The Netherlands, pp. 18–34