فرائدالاصول

(تغییرمسیر از رسائل)

فرائد الاصول یا همان رسائل کتابی است در اصول فقه شیعه از شیخ مرتضی انصاری شوشتری معروف به شیخ اعظم انصاری که در کنار کفایة الاصول آخوند خراسانی از مهمترین کتابهای اصول فقه شیعه می‌باشد.این کتاب درقرن سیزدهم هجری قمری تالیف شده است.

نسخه خطی کتاب فرائدالاصول در کتابخانه ملی ایران، نام نویسنده مرتضی الانصاری التستری (مرتضی انصاری شوشتری) و نام کاتب عبدالحسین التستری (شوشتری) ذکر شده است.[۱]

جایگاه درسی

این کتاب در محافل حوزوی به رسائل معروف شده و در کنار کتاب مکاسب جزء کتاب های سطح عالی حوزه است؛ و امروزه در پایه‌های ۷ و ۸ تدریس می‌شود.[۲]

ساختار کتاب

علت آن که به آن رسائل گفته می‌شود، آن است که شامل پنج رساله در قطع، ظن، برائت، استصحاب و تعادل و تراجیح است.

کتاب شامل سه مقصد و یک خاتمه است که قطع در مقصد اول، ظن در مقصد دوم، برائت و استصحاب در مقصد سوم و تعادل و تراجیح در خاتمه بحث شده است. [۳]

شرح‌ها

این کتاب از زمان تألیف جزء کتایهای اصلی حوزه بوده است، و بنا به اهمیت افراد مختلفی آن را شرح کرده‌اند.

شرحهای فارسی

  1. ترجمه و شرح کامل رسائل در ۱۱جلد نوشته جمشید سمیعی، انتشارات خاتم‌الانبیا، اصفهان
  2. شرح رسائل در ۷ جلد نوشته علی محمدی، انتشارات دارالفکر، قم
  3. تشریح المقاصد فی شرح الفرائد در ۵ جلد نوشته محمدجواد ذهنی تهرانی، انتشارات حاذق، قم
  4. شرح رسائل نوشته مصطفی اعتمادی تبریزی، نشر شفق، قم

شرحهای عربی

  1. تمهید الوسائل فی شرح الوسائل در ۱۲ جلد نوشته علی مروجی، مکتب نشر الاسلامی، قم
  2. بحر الفوائد فی شرح الوسائل در ۸ جلد نوشته محمدحسن آشتیانی، موسسه التاریخ العربی، بیروت
  3. درر الفوائد فی شرح الفرائد در ۶ جلد نوسته یوسف مدنی تبریزی، مکتبه بصیرتی، قم
  4. قلائد الفرائد فی شرح الفرائد در 2جلد نوشته میرزا غلام رضا قمی قم

منابع

  1. «متن کتاب فرائدالاصول تالیف مرتضی الانصاری التستری، از سایت الحسنین». سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران.
  2. مصوّبات شورای عالی حوزه علمیه قم بایگانی‌شده در ۱ ژانویه ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine شبکه اطلاع‌رسانی شرح
  3. برگرفته از مقدمه و فهرست فرائد الاصول، چاپ مجمع الفکر الاسلامی، قم، چاپ نهم، ۱۴۲۸ ه. ق