سهیل بیرقی

سهیل بیرقی (زاده ۲۴ مهر ۱۳۶۵ - شهرضا) کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس و تهیه‌کننده اهل ایران است.[۱] فیلم‌های من، عرق سرد و عامه‌پسند ساخته‌های این کارگردان جوان هستند. او فعالیت در سینما را با دستیار کارگردانی در سال ۱۳۸۴ آغاز کرد و پس از یک دهه فعالیت به عنوان برنامه‌ریز و دستیار کارگردان در آثار متعدد سینمایی، اولین فیلم بلند سینمایی خود را به نام من کارگردانی کرد. بیرقی همچنین سابقهٔ کارگردانی و نمایشنامه‌نویسی تئاتر را نیز در کارنامه خود دارد.[۲]

سهیل بیرقی
Soheil Beiraghi 5.jpg
زاده ۲۴ مهر ۱۳۶۵ (۳۵ سال)
شهرضا
ملیت ایران
تحصیلات دانش‌آموخته مهندسی صنایع تولید صنعتی
زمینه فعالیت کارگردان
فیلم‌نامه‌نویس
تهیه‌کننده
سال‌های فعالیت ۱۳۸۵-اکنون
صفحه در وب‌گاه IMDb
صفحه در وب‌گاه سوره
امضا
Sohei Beiraghi - Signature.jpg

زندگی‌نامه

سهیل بیرقی در بیست‌وچهار مهر ۱۳۶۵ در شهرضا به دنیا آمد. او فعالیت فرهنگی و هنری خود را در ۱۲ سالگی با نوشتن داستان و متن برای نشریات مختلف آغاز نمود. اولین داستان کوتاه چاپ‌شده از وی در ۱۵ سالگی و در ماهنامهٔ فرهنگی و هنری هفت مورد توجه ویژه قرار گرفت. او همچنین اولین فیلمنامه بلند سینمایی خود را در سن ۱۶ سالگی نوشت که برای ساخت توسط کارگردانی حرفه ای از سینمای آن روز، انتخاب شد؛ اما میل او به مستقل عمل کردن در تولید و خلق اثر، آن فیلمنامه را نافرجام گذاشت و بیرقی را به سمت تولید و کارگردانی متون و داستان‌های خود، سوق داد. علاقه‌مندی او به سینما در ۱۸ سالگی موجب شد تا بیرقی اولین تجربه فیلمسازی‌اش را با ساخت فیلم کوتاه از یکی از داستان‌های کوتاهش به دست بیاورد.[۳]

کشش او به سینما موجب شد که او رشتهٔ مهندسی صنایع را رها کند تا فعالیت رسمی سینمایی خود را با دستیاری کارگردان و برنامه‌ریزی در فیلم‌های سینمایی از سال ۱۳۸۴ به مدت یک دهه آغاز کند. او در این مدت با کارگردانانی نظیر واروژ کریم‌مسیحی، رسول صدرعاملی، حسن فتحی، عبدالرضا کاهانی و بهرام توکلی همکاری کرد.[۴]

او در سال ۱۳۹۱ به سراغ تئاتر رفت و تئاتر چاله را که خود نویسندهٔ آن بود با بازی اندیشه فولادوند، عمار تفتی و عاطفه نوری کارگردانی کرد و در تماشاخانهٔ «موزهٔ زمان» به مدت ۴۵ شب به صحنه برد. این نمایش در شهرهای مختلف داخل و خارج از ایران نیز اجرا شد.[۲]

کارگردانی سینما

من (۱۳۹۴)

بیرقی اولین فیلم بلند سینمایی‌اش به نام من را در سال ۹۴ و در میانهٔ ۲۸ سالگی‌اش ساخت. این فیلم توانست به عنوان یک فیلم اول موفق، هم در جشنواره‌ها و هم در اکران، ظاهر شود. لیلا حاتمی در یک بازی‌گری متفاوت نظر بسیاری از مخاطبین و منتقدان را به فیلم جلب کرد. حاتمی در این فیلم نقش یک کارچاق‌کن حرفه‌ای را بازی می‌کند که با دور زدن قانون، کار مردم را راه می‌اندازد. فیلمنامهٔ بدیع و مدل داستان گویی تازهٔ فیلم بر اساس خرده پیرنگ توسط منتقدان مورد تحسین قرار گرفت.[۵] بیرقی در کارگردانی این فیلم از جهت نگاه تازه‌اش و توانایی در هدایت بازیگران و کاراکتر زن، مورد تحسین قرار گرفت.[۶]

امیر جدیدی، مانی حقیقی و بهنوش بختیاری از دیگر بازیگران این فیلم هستند.

عرق سرد (۱۳۹۶)

عرق سرد دومین فیلم سینمایی بیرقی است که در سال ۹۶ ساخته شد. داستان فیلم دربارهٔ افروز اردستانی، کاپیتان تیم ملی فوتبال ایران است که شوهرش به او اجازهٔ بازی در مسابقات خارجی را نمی‌دهد و ممنوع‌الخروجش می‌کند. بازی‌گری باران کوثری نیز، در نقش یک فوتبالیست، توجه بسیاری را به فیلم جلب کرد.[۷] شباهت این داستان به ملی‌پوش‌های زن فراوانی که در این سالها توسط همسرشان از رفتن به مسابقات خارجی منع شده بودند، بحث‌برانگیز شد.[۸][۹]در کنار باران کوثری، امیر جدیدی، لیلی رشیدی، هدی زین‌العابدین و سحر دولتشاهی نیز در این فیلم بازی می‌کنند.

عامه‌پسند (۱۳۹۸)

عامه‌پسند نام سومین فیلم سهیل بیرقی است که در سال ۹۸ ساخته شد و سه‌گانهی او دربارهٔ زنان را کامل می‌کند. پس از لیلا حاتمی و باران کوثری که نماینده‌ای از زن ایرانی در دههٔ ۵۰ و ۶۰ بودند، فاطمه معتمدآریا به نمایندگی از نسل زنان ایرانی دههٔ ۴۰، در این فیلم حضور دارد. زنی که در بحران میانسالی و بطالت بعد از جدایی از همسرش تصمیم به ساخت زندگی در شهری کوچک می‌گیرد. مسئله اصلی فیلم، تأیید او از سمت محیط اطرافش و عرف جامعه است. لحن ساده و مینیمال فیلم و داستان‌گویی بیرقی با حرکت در جزئیات، مورد توجه قرار گرفت.[۱۰] هنگام اکران جشنوارهٔ فجر، درخشش فاطمه معتمدآریا در نقش اصلی فیلم و همچنین شیوهٔ پرداخت فیلم به مشکلات و تنهایی‌های او در مواجهه با جامعهٔ اطرافش، به چشم منتقدان آمد.[۱۱] هوتن شکیبا و باران کوثری دیگر بازیگران این فیلم هستند. اکران عمومی عامه‌پسند به علت ایجاد محدودیت کرونایی در کشور، به تعویق افتاد و همچنان شرایط اکران آن فراهم نشده‌است.

نگاه کارگردان

سهیل بیرقی از معدود کارگردانان ایرانی است که بدون حمایت هیچ ارگان یا تشکیلاتی، تماماً «مستقل» فیلم می‌سازد.[۱۲][۱۳]

شخصیت اصلی فیلم‌های بیرقی زن‌هایی تنها هستند که بدون پشتوانهٔ اجتماعی، برای دستیابی به اهدافشان که حق طبیعی و انسانی آنهاست، می‌جنگند. در مسیر احقاق این حق، قهرمانان داستان در برابر انسان‌های دیگر و سیستم قرار می‌گیرند و همین رویارویی فرد در برابر سیستم و ضد جریان بودن قهرمان، از تم‌های تکرارشوندهٔ آثار اوست.[۱۴]

مسئلهٔ دیگری که دستمایهٔ داستان‌های بیرقی قرار می‌گیرد، «قدرت» است که روابط، عواطف و مناسبات بین انسان‌ها را نشانه می‌گیرد. اختیارات انسان‌ها در خواسته‌شان تعیین‌کننده است و این مسیر تا جایی پیش می‌رود که هر فرد از قدرتش علیه دیگری استفاده می‌کند.[۱۵]

همچنین کاراکترهای فیلم‌های بیرقی با مسائل منفعلانه برخورد نمی‌کنند؛ بلکه با تمام وجود برای رسیدن به حقوقشان فارغ از هر نتیجه و عواقبی که ممکن است حاصل شود، مبارزه می‌کنند.[۱۶]

قهرمان‌های زن در داستان‌های بیرقی و همچنین انتخاب موضوعات مرتبط با زنان، همیشه شائبهٔ فمینیستی بودن آثار او را رقم زده‌است. جریان مخالف فمینیسم بارها به آثار او لیبل فمنیستی زده‌اند و جالب اینکه جریانات فمنیستی آثار او را ضد زن می‌دانند؛ زیرا یکی دیگر از تم‌های تکرار شونده در آثار و داستان‌های او، اقدامات «زن علیه زن» است.[۱۷][۱۸] بیرقی در این باره گفته‌است:

من هیچ‌وقت تصمیم نمی‌گیرم برای زنان فیلم بسازم یا متعلق به مکتب و «ایسم» خاصی باشم. هیچ‌وقت نه برای زنان نه علیه زنان فیلم نساخته‌ام. هیچ‌وقت نمی‌خواهم قشری را تمجید کنم یا آن را تخریب کنم. من از زمانهٔ خودم وام و از آن ایده می‌گیرم. اگر این فیلم برای تماشاگری این حس را ایجاد کرده که یک قشر تخریب شده، او می‌داند و دنیای خودش اما من فقط خواستم راوی سالمی باشم.

این مضمون مشترک در سه فیلم اول بیرقی در کنار سبک مینیمال کارگردانی، و همچنین نگارش فیلمنامه‌ها بر مبنای خرده‌پیرنگ و شکستن قواعد کلاسیک، باعث ایجاد یک سه‌گانه تریلوژی در آثار او شده‌است که به عنوان سه فیلم نوآر زنانه، از آنها یاد می‌شود. البته سهیل بیرقی در این باره تأکید دارد که سه‌گانه‌اش بدون طراحی و برنامه‌ریزی شکل گرفته و این مسیر خودبه‌خودی کاملاً غریزی رقم خورده‌است.[۱۹]

همچون قهرمانان درون فیلم‌ها، خود آثار نیز ضد جریان بدنه سینما حرکت می‌کنند. فیلم‌هایی که هم پرمخاطب بوده‌است و هم مورد بحث خواص جامعه قرار می‌گیرد و همیشه پیشنهاد تازه‌ای به جریان اصلی سینما ارائه می‌کند.

تهیه‌کنندگی

سهیل بیرقی از سال ۹۸ با فیلم «عامه‌پسند»، در کنار کارگردانی و نویسندگی فیلم، تهیه‌کنندگی سینما را به‌طور رسمی آغاز کرد.[۲۰] او در همین راستا در سال ۱۴۰۰ «دفتر فیلم الف» (Alef Pictures) را با انگیزهٔ ساختن فیلم‌های مستقل، تأسیس و راه‌اندازی نمود.[نیازمند منبع]

فیلم‌شناسی

جدول اطلاعات فیلم‌های سهیل بیرقی

فیلم سال ساخت کارگردان فیلمنامه‌نویس تهیه‌کننده ژانر
من ۱۳۹۴ سعید سعدی، سعید خانی درام اجتماعی
عرق سرد ۱۳۹۶ مهدی داوری درام ورزشی و اجتماعی
عامه‌پسند ۱۳۹۸ درام اجتماعی

حضور و برگزیدگی در جشنواره‌ها

داخلی

سال جشنواره نام اثر مسابقه نتیجه توضیحات بیشتر
۱۳۹۴ سی‌وچهارمین دوره جشنواره فجر من در کنار حضور در بخش نگاه نو (فیلم اول)، فیلم به بخش رقابتی (سودای سیمرغ) نیز راه یافت فیلم در دو بخش دیگر هم نامزد جایزه شد: بهترین بازیگر نقش مکمل مرد (امیر جدیدی)، بهترین بازیگر نقش مکمل زن (بهنوش بختیاری)
۱۳۹۴ دهمین جشن منتقدان و نویسندگان سینمای ایران من خلاقیت و استعداد درخشان نامزد فیلم در سه بخش دیگر هم نامزد دریافت جایزه شد: بهترین بازیگر نقش اول زن (لیلا حاتمی)، بهترین بازیگر نقش مکمل مرد (امیر جدیدی)، بهترین بازیگر نقش مکمل زن (بهنوش بختیاری)
۱۳۹۵ جشن روزنامه سینما[۲۱] من کارگردانی نامزد شده تندیس بهترین بازیگر زن به لیلا حاتمی اهدا شد.
فیلمنامه نامزد شده
۱۳۹۶ نوزدهمین جشن سینمای ایران (خانه سینما) من بهترین فیلمنامه نامزد فیلم در سه بخش دیگر هم نامزد دریافت جایزه شد: بهترین بازیگر مکمل زن (بهنوش بختیاری)، بهترین صدابرداری (ناصر انتظاری)، بهترین صداگذاری (علیرضا علویان)
۱۳۹۶ سی‌وششمین دوره جشنواره فجر عرق سرد حضور در بخش سودای سیمرغ (رقابتی) فیلم نامزد دریافت ۸ جایزه شد که در ۳ عنوان جایزه به آن رسید: بهترین بازیگر نقش اول مرد (امیر جدیدی)، بهترین بازیگر نقش مکمل زن (سحر دولتشاهی)، بهترین تدوین (بهرام دهقانی و محمد نجاریان)

۵ نامزدی دیگر فیلم عبارتند از: بهترین بازیگر نقش اول زن (باران کوثری)، بهترین بازیگر نقش مکمل زن (لیلی رشیدی) بهترین بازیگر نقش مکمل زن (هدی زین‌العابدین)، بهترین فیلمبرداری (فرشاد محمدی)، بهترین موسیقی (کارن همایونفر)

۱۳۹۷ دوازدهمین دوره جشن منتقدین و نویسندگان سینمای ایران عرق سرد بهترین فیلم نامزد شده همچنین سحر دولتشاهی برنده جایزه بهترین بازیگر مکمل زن شد و باران کوثری دیپلم افتخار بهترین بازیگر زن را گرفت.

فیلم در بخش‌های بهترین بازیگر نقش اول مرد (امیر جدیدی)، بهترین بازیگر نقش مکمل زن (لیلی رشیدی) و (هدی زین‌العابدین) و بهترین تدوین (بهرام دهقانی و محمد نجاریان) نامزد دریافت جایزه بود

بهترین کارگردانی نامزد شده
بهترین فیلمنامه نامزد شده
۱۳۹۸ بیست‌ویکمین جشن خانه سینما عرق سرد فیلم نامزد دریافت ۴ جایزه شد: بهترین بازیگر نقش اول زن (باران کوثری)، بهترین بازیگر نقش اول مرد (امیر جدیدی) بهترین بازیگر نقش مکمل زن (سحر دولتشاهی)، بهترین بازیگر نقش مکمل زن (لیلی رشیدی)
۱۳۹۹ نوزدهمین دوره جشنواره حافظ عرق سرد بهترین فیلم نامزد شده همچنین باران کوثری تندیس بهترین بازیگر زن را دریافت کرد. امیر جدیدی نامزد تندیس بهترین بازیگر اصلی مرد و سحر دولتشاهی نامزد تندیس بهترین بازیگر مکمل زن شدند
بخش سودای سیمرغ (رقابتی)
بهترین فیلمنامه نامزد شده

بین‌المللی

من

فیلم من در کشورهای آمریکا (واشینگتن دی‌سی، لس‌آنجلس، سانفرانسیسکو، بوستون، هیوستون، دالاس و اورنج‌کانتی)، کانادا (ونکوور، تورنتو) و استرالیا (ملبورن، بریزبن، سیدنی) به نمایش درآمد.

عرق سرد

عرق سرد در فرانسه توسط شرکت پخش فیلم سوفی‌دلوک (Sophie Dulac Distribution) توزیع شد و همچنین در انگلستان، ایرلند، سوئد، آمریکای جنوبی، استرالیا، نیوزلند، چین و مالزی به نمایش درآمد. در جشنواره‌های مختلف بین‌المللی استقبال خوبی از این فیلم شد.

داوری

سهیل بیرقی داور بخش رقابتی بیست‌ونهمین دورهٔ جشنواره فیلم استکهلم (۲۰۱۸) بود.[۲۲]

منابع

  1. «سهیل بیرقی - سوره سینما». سوره سینما. دریافت‌شده در ‏۲۸ فوریهٔ ۲۰۱۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ http://www.nsun.net، n s u n |. «تیوال نمایش چاله». www.tiwall.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۱۸.
  3. karimi (۲۰۱۸-۰۳-۱۷). «گفتگو با سهیل بیرقی». سایت شخصی مونا کریمی. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۱۹.
  4. «Namava». www.namava.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۱۹.
  5. «فیلمی متفاوت با نقش‌هایی متفاوت | سلام‌سینما». www.salamcinama.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۰.
  6. «همه چیز دربارهٔ فیلم من ساخته سهیل بیرقی». fenjanmag.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۰.
  7. ««عرق سرد» با بازی باران کوثری تحسین فرانسوی‌ها را برانگیخت». خبرآنلاین. ۲۰۱۸-۱۱-۰۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۰.
  8. «تاکید نیلوفر اردلان: عرق سرد هیچ ربطی به زندگی من ندارد». IWSPORTS | آژانس ورزش زنان ایران. ۲۰۱۸-۰۳-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۰.
  9. «کارگردان «عرق سرد»: داستان فیلم ربطی به زندگی مهدی توتونچی و نیلوفر اردلان ندارد». تیتر هنر. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۰.
  10. «واکنش‌های اولیه منتقدان به «عامه‌پسند» ساخته سهیل بیرقی؛ زنی در آستانه له شدن». فیلیموشات. ۲۰۲۰-۰۲-۰۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۰.
  11. «دربارهٔ «عامه‌پسند» و نگاهی که به وضعیت زنان دارد». فیلیموشات. ۲۰۲۰-۰۲-۰۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۰.
  12. «همه‌ی آنچه باران کوثری و سهیل بیرقی گفتند / «باید بجنگیم»». ایسنا. ۲۰۱۸-۱۰-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۴.
  13. «پابان فیلمبرداری «عامه پسند» سهیل بیرقی». ایسنا. ۲۰۱۹-۱۲-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۴.
  14. 1896 (۲۰۲۰-۰۲-۰۵). ««عامه‌پسند»، روایتی جذاب از زنانی که تحقیر شده‌اند». ایرنا پلاس. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۱-۲۴.
  15. «فضاهای امنیتی باعث رشد پارانوئیدها می‌شود/ همه گرفتار بی‌اعتمادی هستیم». خبرگزاری ایلنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۱.
  16. 1896 (۲۰۲۰-۰۲-۰۵). ««عامه‌پسند»، روایتی جذاب از زنانی که تحقیر شده‌اند». ایرنا پلاس. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۱.
  17. «روزنامه جوان: فمنیست‌ها در جشنواره فجر جولان می‌دهند». خبرآنلاین. ۲۰۱۸-۰۲-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۱.
  18. «عرق سرد نه تنها حامی زنان نیست بلکه فیلمی ضد زن است/کاراکترهای فیلم تماماً بی هویتند». مرور نیوز. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۱.
  19. «نگاهی به فیلم «من» (سهیل بیرقی)». نقدها و نوشته‌های روبرت صافاریان. ۲۰۱۸-۰۵-۲۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۱.
  20. «بیوگرافی + عکس‌های سهیل بیرقی | سلام‌سینما». www.salamcinama.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۱.
  21. «اولین جشن روزنامه سینما برگزار شد/ معرفی بهترین سینماگران». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۱۶-۰۶-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۱۰-۲۳.
  22. "This year's jury members!". Stockholms filmfestival (به سوئدی). 2018-11-14. Retrieved 2021-10-23.
  • «سهیل بیرقی». سوره سینما. دریافت‌شده در ۲ ژانویه ۲۰۱۸.
  • «فیلم من». وبگاه نقد سینما. ۲ شهریور ۱۳۹۵. دریافت‌شده در ۲ ژانویه ۲۰۱۸.