سید ابوالفضل تولیت

کتابدار ایرانی

سید ابوالفضل تولیت (زاده:۱۲۷۳ قم - درگذشت ۱۳۵۸ قم) ملقب به مصباح التولیه نماینده قم در مجالس (یازدهم، دوازدهم و هفدهم) و تولیت حرم فاطمه معصومه در قم و بنیانگذار کتابخانه آستانه مقدس حضرت فاطمه معصومه بود. وي از سال ۱۳۲۰ ه. ش. به توليت حرم فاطمه معصومه در قم برگزيده شد و تا سال ۱۳۴۴ ه. ش. به مدت ۲۴ سال در اين منصب باقي بود. بنابر آنچه اکبر هاشمی رفسنجانی در خاطرات و یادداشت‌های خود نوشته، تولیت مراودات فراوانی با انقلابیون انقلاب ۱۳۵۷ داشته و ثروت ابوالفضل تولیت یکی از مهمترین منابع تامین مالی مبارزان در دوران مبارزه برعلیه محمد رضا پهلوی بوده است[۱].

تنها فرزند سید ابوالفضل تولیت، سالار نام داشت که در عنفوان جوانی درگذشت. نام منطقه سالاریه در قم، در اصل از نام فرزند ناکام سید ابوالفضل تولیت برگرفته شده است.

وی از افراد مورد تایید حکومت و سرویس های اطلاعاتی انگلیسی بود و به همین ترتیب چند دوره به مجلس راه یافت

وی بخش بزرگی از ثروتش را بنام همسرش در قالب بنیاد طاهر وقف امور خیریه کرد. مقبره وی در مسجد قدس شهرک امام خمینی قم قرار دارد.[۲]

از جمله فعالیت‌های بنیاد طاهر حمایت مالی دانشنامه تشیع بود در سالهای نخستین فعالیت آن (تا سال ۱۳۶۶) بود.[۳]

ابوالفضل تولیت، علاوه بر نایب‌التولیه آستان حضرت معصومه، سالیان درازی نماینده مجلس شورای ملی (از قم) بود. از مالکان بزرگ بود و با اصلاحات ارضی مخالفت کرد و روحانیان قم را به مخالفت با این اصلاحات دعوت نمود. پس از تظاهرات ۱۵ خرداد دستگیر و چند سالی زندانی شد. اسدالله علم وزیر دربار محمد رضا پهلوی در خاطراتش از وساطت برای آزادی تولیت مرقوم نموده که مورد پذیرش شاه واقع نشده است. [۴]

جستارهای وابستهویرایش

فاطمه معصومه

منابعویرایش

  1. «متوليان آستانه مقدسه حضرت معصومه كه توليت قديمي نيز به آنها واگذار شد».
  2. "تولیت". Retrieved ۲۰۱۱-۰۴-۰۴.
  3. «مشکل عمده دائره المعارفها». کیهان فرهنگی. خرداد و تیر ۱۳۷۵. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  4. «خاطرات علم پنجشنبه ۱۱ دی ۱۳۴۸».