باز کردن منو اصلی

عایشه حفصه سلطان

اولین والده سلطان امپراطوری عثمانی

عایشه حفصه سلطان و یا به اختصار حفصه سلطان، (تولد ۱۴۷۸ - درگذشتهٔ ۱۹ مارس ۱۵۳۴) همسر یاوز سلطان سلیم و والده سلطان سلطان سلیمان قانونی بود. او هم‌چنین اولین زنی بود که در تاریخ عثمانی قدرت زیادی داشت و لقب والده سلطان را کسب کرد.[۴]

عایشه حفصه سلطان
BustOfAyseHafsaSultan ManisaTurkey.jpg
مجسمه نیم تنه عایشه حفصه سلطان در مانیسا، ترکیه
والده سلطان امپراتوری عثمانی
دوران۳۰ سپتامبر ۱۵۲۰ - ۱۹ مارس ۱۵۳۴
پیشینگلبهار خاتون
جانشیننوربانو سلطان
همسرسلیم یکم
فرزند(ها)سلیمان قانونی
بیخان سلطان
خاتون سلطان
فاطمه سلطان
نام کامل
دولتلو عصمتلو عایشه حفصه والده سلطان عالیت الشان حضرتلری
خاندانخاندان عثمانی (بواسطه ازدواج)
پدرعبدالمعین[۱]
زادروز۱۴۷۸
مرگ۱۹ مارس ۱۵۳۴ (۵۵ سال)
استانبول، امپراتوری عثمانی
خاک‌سپاریمسجد یاووز سلیم، فاتح، قسطنطنیه[۲][۳] استانبول
دین و مذهباسلام

محتویات

ریشهٔ خانوادگیویرایش

اگر چه سال تولد حفصه سلطان ناشناخته‌ است اما مورخان معتقدند که حفصه دختر منکلی گیرای و شاهزاده‌خانمی تاتار از خانات کریمه بوده است. در کتیبه عثمانی او را به‌ عنوان خاتون دختر عبدالمعین معرفی کرده‌اند؛ به‌ این معنا که پدرش احتمالاً یونانی بوده‌ است که به‌اسلام گرویده. دلیل اینکه به او حفصه می‌گفتند این بود که او از حوسا (شهری از ادرنه) بوده‌ است.[۵]

همسر سلطانویرایش

حفصه سلطان در سال ۱۵۹۳ وارد حرم‌سرای شاهزاده سلیم شد و در سال ۱۵۹۴ فرزندش شاهزاده سلیمان را به دنیا آورد. وی بعد از مرگ گلبهار سلطان اداره حرم‌سرای سلیم را در ترابوزان بر عهده گرفت و زمانی که شاهزاده سلیمان فرماندار کفه شد (۱۵۱۰) او طبق سنت‌های عثمانی فرزندش را همراهی کرد اما زمانی که سلطان سلیم در سال ۱۵۱۲ به‌سلطنت رسید حفصه سلطان برای اصلاح حرم‌سرای همسرش به استانبول رفت. او در سال ۱۵۱۳ به‌ نزد شاهزاده سلیمان در مانیسا فرستاده شد. حفصه، پس‌ از اقامت در مانیسا در بین سال‌های ۱۵۱۳ تا ۱۵۲۰ اداره حرم‌سرای ولیعهد را در دست داشت و آغازگر جشنواره مسیر از سنت‌های محلی مانیسا بود. او هم‌چنین یک مجتمع بزرگ شامل یک مسجد، یک مدرسه، یک کالج، خانقاه در مانیسا ساخت.

والده سلطانویرایش

در سال ۱۵۲۰ سلیم یکم فوت شد و سلیمان قانونی جانشین سلطنت شد، حفصه سلطان همراه با پسرش به استانبول رفت. سلیمان به او لقب والده سلطان داد، حفصه اولین ملکه مادر در تاریخ عثمانی بود که این لقب را کسب کرد (پیش از آن مادران سلاطین عثمانی والده خاتون می‌خواندند). حفصه سلطان به مشاور فرزندش تبدیل شد و از اعدام فرهاد پاشا در سال ۱۵۲۲ جلوگیری کرد. او به مدت ۱۴ سال اداره حرم‌سرای سلطان را بر عهده داشت. حفصه با میانجیگری میان عروس‌هایش، ماه‌دوران سلطان و خرم سلطان آرامش را در حرم‌سرا برقرار کرده بود. او در این دوره دستور ساخت چندین کاروان‌سرا در مارماریس و خیریه در استانبول را صادر کرد.حفصه سلطان اولین زنی بود که در تاریخ عثمانی قدرت زیادی داشت.

فرزندانویرایش

سلیمان قانونی، (تولد ترابزون ۱۴۹۴ – مرگ سیگتوار ۱۵۶۶، در مقبره سلیمان یکم در مسجد سلیمانیه دفن شد) دهمین سلطان امپراتوری عثمانی بود که به مدت ۴۶ سال سلطنت کرد.

بیخان سلطان، (تولد ترابزون – مرگ استانبول ۱۵۵۹، در مقبره سلیم یکم در مسجد یاووز سلطان سلیم دفن شد) او در سال ۱۵۱۳ با داماد فرهاد پاشا و در سال ۱۵۲۶ با داماد محمد پاشا ازدواج کرد.

خاتون سلطان، (تولد ترابزون – مرگ استانبول ۱۵۴۴، در مقبره سلیم یکم در مسجد یاووز سلطان سلیم دفن شد) او در سال ۱۵۱۶ با داماد اسکندر پاشا و در سال ۱۵۲۴ با داماد ابراهیم پاشا ازدواج کرد.

فاطمه سلطان، (تولد ترابزون – مرگ استانبول ۱۵۶۲ در مقبره همسر خود کارا احمد پاشا دفن شد) او در سال ۱۵۱۸ با داماد مصطفی پاشا، در سال ۱۵۲۲ با کارا احمد پاشا و در سال ۱۵۵۶ با خادم ابراهیم پاشا ازدواج کرد.

مرگویرایش

عایشه حفصه سلطان در ۱۹ مارس ۱۵۳۴ درگذشت. او را در نزدیکی شوهرش در آرامگاهی در پشت دیوار قبله مسجد سلیم، در فاتح استانبول به خاک سپرده شد. آرامگاه وی تا حد زیادی در زلزلهٔ سال ۱۸۸۴ ویران شد، تلاش‌های مجدد برای بازسازی در سال ۱۹۰۰ آغاز شد. امروزه آرامگاه‌ش بسیار ساده‌تر از اصل آن است.

منابعویرایش

  1. Sakaoğlu, Necdet (2008). Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık. p. 148. ISBN 978-9-753-29623-6. (Her name is given as "Hafsa bint-i Abdü'l-Muin" in Kitâbeler by İ. H. Uzunçarşılı. This shows that she was of non-Turkish origin, and later converted to Islam. The assertions that she was daughter of Meñli I Giray of the Crimean Khanate was never proven even though one of the wives of Selim I, namely Ayşe Hatun (wife of Selim I), was the real daughter of Meñli I Giray.)
  2. The Encyclopædia Britannica, Vol.7, Edited by Hugh Chisholm, (1911), 3; Constantinople, the capital of the Turkish Empire...
  3. Britannica, Istanbul:When the Republic of Turkey was founded in 1923, the capital was moved to Ankara, and Constantinople was officially renamed Istanbul in 1930.
  4. Pietro Bragadin, Republic of Venice's ambassador in the early years of Suleiman the Magnificent's reign notes "a very beautiful woman of 48, for whom the sultan bears great reverence and love..." Leslie Peirce (1993). The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire p. 62 ISBN 0-19-508677-5. Oxford University Press.
  5. Ottoman, Russian and Circassian Political Relations

پیوند به بیرونویرایش

والده پیشین:
-

(اولین والده سلطان خودش بود)

عایشه حفصه سلطان
دولت عصمتلو و عالیات شأن، حضرت عایشه حفصه والده سلطان
والده سلطان امپراتوری عثمانی

۱۵۲۰ – ۱۵۳۴

والده پسین:
نوربانو سلطان