قارَن (معرب کارَن) پسر کاوه آهنگر و یکی از پهلوانان ایرانی شاهنامه و سپهدار ارتش ایران از زمان پادشاهی فریدون تا کی‌قباد است. وی بسیار دلیر بود و به همین دلیل به او کارن رزم‌زن می‌گفتند. مرکب از کار (به مفهوم کار زار و پیکار و رزم) + فتحه و نون که پسوند نسبت است. منسوب به رزم یا منسوب به کاروزار یا جنگجو. وی دارای دختری به نام ویس بود که معشوقه رامین بوده است.[۱]

قارن
از پهلوانان شاهنامه
نامقارن
نام کاملقارن‌رزم‌زن
شهرتقارن‌کاوگان
منصبشاه ری
نام پدرکاوه آهنگر
موطنکشور ری
جنگ‌ها
نبردهاجنگ سلم و تـور
نبرد اولتصرّف آلانان دژ
فرزندانکشواد، ویس
نوهگودرز
برادرقباد

توصیف شاهنامهویرایش

نام قارن برای بار نخست زمانی عنوان می‌شود که سلم و تور برادر کهترشان ایرج را کشته و تاج و تخت ایران را پس از مرگ فریدون بی‌وارث گذاشته‌اند. فرمانداران و شاهکان خرد ایرانی که در این دوران گرد فریدون جمع هستند قارن شاه ری، سام شاه زابل، و تنی چند از بزرگان و پهلوانان ایران نظیر شاپور و شیدوش. فریدون به سفیر سلم و تور که برای بخشش کردار گذشته منوچهر خواسته‌اند تا جبران کنند، اینگونه پاسخ آورد:

کنون چون ز ایرج بپرداختیدبه کین منوچهر بر ساختید
نبینید رویش مگر با سپاهز پولاد بر سر نهاده کلاه
ابا گرز و با کاویانی درفشزمین کرده از سمّ اسپان بنفش
سپهدار چون قارن رزم‌زنچو شاپورِ نستوه شمشیر زن
به یک دست شیدوش جنگی به پایچو شیروی شیر اوژن رهنمای
چو سام نريمان و سرو یمنبه پیش سپاه اندرون رای زن

جستارهای وابستهویرایش

  • قارن‌وند: یک سلسله در طبرستان
  • شاهنامه
  • فهرست پهلوانان ایرانی شاهنامه
  • نام سرزمینی در روستای قومنجان شهرستان قائنات در استان خراسان جنوبی که به عقیده افراد محلی نام شهری در همین منطقه بوده است و قناتی بسیار قدیمی در همان منطقه.
  • نام یکی از امیران تیمور گورکانی که از قائن به همراه او به ساری آمد و برای شهر ساری خدمات زیادی انجام داد و به افتخار او نام یکی از اصلی ترین خیابان های ساری را قارن گذاشتند. و این قارن دستور ساخت مسجد جامع قاین را داده است

پانویسویرایش

  1. مهرالزمان نوبان (۱۳۷۶نام مکان‌های جغرافیایی در بستر زمان، تهران: انتشارات ما، ص. ۴۹۴، شابک ۹۶۴-۶۴۹۷-۰۰-۴

منابعویرایش