قرارگاه ثارالله

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

قرارگاه ثارالله یکی از قرارگاه‌های امنیتی سپاه پاسداران در تهران است، که وظیفه آن، مدیریت امنیت پایتخت و دیگر شهرهای استان تهران است. این قرارگاه حاکمیتی بوده و اصلی‌ترین واحد امنیتی درون سپاه است.[۲] قرارگاه ثارالله در صورت بروز بحران به تشخیص شورای عالی امنیت ملی، مسئولیت برقراری امنیت شهر تهران را عهده‌دار است. وزارت اطلاعات، نیروی انتظامی و تمامی وزارتخانه‌های دولت، در شرایط بحرانی تحت کنترل عملیاتی این قرارگاه قرار می‌گیرند.[۳]

قرارگاه ثارالله
فعال۱۳۷۴
کشور ایران
وفادارینیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران
رستهSeal of the Army of the Guardians of the Islamic Revolution.svg سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
گونهقرارگاه امنیتی
نقشامنیت داخلی
بخشی ازفرماندهی کل سپاه پاسداران
پادگان/ستادتهران
نبردهاحمله به کوی دانشگاه تهران (۱۳۷۸)
پیامدهای انتخابات ریاست‌جمهوری دهم ایران
فرماندهان
فرماندهسرلشکر پاسدار حسین سلامی
جانشین فرماندهسرتیپ پاسدار حسین نجات
معاون هماهنگ‌کنندهسرتیپ‌دوم پاسدار علی خلیلی[۱]
فرماندهان برجستهسرلشکر پاسدار محمدعلی جعفری

ستاد فرماندهی قرارگاه ثارالله در اتوبان نیایش، ضلع غربی مجموعه ورزشی انقلاب مستقر می‌باشد. در جریان اعتراضات خرداد ۱۳۸۸ قرارگاه ثارالله در سرکوب اعتراضات نقش کلیدی داشت. فرماندهی قرارگاه ثارالله برعهده فرمانده کل سپاه پاسداران است و هم‌اکنون سرتیپ پاسدار حسین نجات به‌عنوان جانشین فرمانده قرارگاه ثارالله فعالیت می‌کند.[۴]

در دو دهه گذشته مسئولیت اصلی کنترل آشوب در محدوده تهران بزرگ و سایر شهرهای استان‌های تهران و البرز برعهده این قرارگاه بوده‌است.[۵]

تاریخچهویرایش

از سال ۱۳۷۴ سپاه پاسداران و مشخصاً قرارگاه ثارالله مأموریت یافتند در صورت بروز بحران مسئولیت امنیت پایتخت را برعهده گیرند. از ابتدای تشکیل این قرارگاه در سال ۱۳۷۴ تا پیش از حوادث انتخابات ۲۲ خرداد ۱۳۸۸ تعیین شرایط ویژه و سپردن مسئولیت امنیت پایتخت به این قرارگاه سه بار اتفاق افتاد؛ در جریان تجمع‌ها و شورش‌های خیابانی اسلامشهر در سال ۷۴، ۱۸ تیر ۷۸ و تجمع و شورش‌های خیابانی ۱۸ تیرماه ۱۳۸۲.[۶] در دو دوره ریاست جمهوری محمد خاتمی، محمدعلی جعفری که در آن زمان فرمانده نیروی زمینی سپاه بود در زمان تحصن نمایندگان مجلس ششم، در نامه‌ای به رهبر و روسای سه قوه، تحصن را مقدمه کودتا خواند و خواهان مجوز برخورد رسمی این قرارگاه با نمایندگان شده بود.

در سال ۱۳۸۴ پس از انتقال محمدعلی جعفری به دفتر فرماندهی کل قوا، محمدرضا زاهدی که جایگزین او در فرماندهی نیروی زمینی شده بود، همزمان فرماندهی قرارگاه ثارالله را برعهده داشت. در تیرماه ۱۳۸۷ سیدمحمد حجازی؛ جانشین فرمانده کل سپاه، با حفظ سمت به عنوان فرمانده قرارگاه ثارالله منصوب شد.[۴] پس از حجازی، غلامحسین کلولی دزفولی فرماندهی قرارگاه را برعهده گرفت، از اسفند ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۶ نیز محسن کاظمینی به‌طور همزمان فرمانده قرارگاه ثارالله و سپاه محمد رسول‌الله تهران بزرگ بود. در حال حاضر حسین نجات عهده‌دار این مسئولیت است.[۷]

انتخابات ۱۳۸۸ویرایش

پس از انتخابات ریاست جمهوری در ۲۲ خرداد ۱۳۸۸، به دستور شورای عالی امنیت ملی وظیفه کنترل پایتخت تا دو ماه (از ۲۵ خرداد تا ۲۵ مرداد ۱۳۸۸) بر عهده قرارگاه ثارالله و زیرمجموعه‌اش سپاه محمد رسول‌الله در تعامل با نیروی مقاومت بسیج گذاشته می‌شود. در جریان اعتراضات، نیروهای بسیجی که در کنار مأموران نیروی انتظامی در برخورد با معترضان به نتایج انتخابات تهران حضور داشتند، تحت فرماندهی سپاه محمد رسول‌الله بودند.[۸]

زیرمجموعه‌هاویرایش

یگان‌های تحت امر در شرایط بحران این قرارگاه شامل سپاه محمد رسول‌الله و سپاه امام حسن مجتبی استان البرز متشکل از نیروهای کادر و وظیفه سپاه و گردان‌های عاشورا و الزهرا، گردانهای امام علی و شامل نیروهای داوطلب مرد و زنی که در قالب بسیج مساجد، ادارات، دانشگاه‌ها و مدارس سازماندهی شده‌اند، می‌باشد. سپاه استان تهران (واقع در اسلامشهر، بهارستان، موسوم به سپاه سیدالشهدا) که یکی از ۴۷ سپاه استانی است که در سال ۱۳۸۷ تشکیل شد نیز در شرایط بحرانی تحت امر این قرارگاه قرار می‌گیرد. در ۱۹ و ۲۰ مهرماه ۱۳۸۷ رزمایشی به نام «رزمایش عاشقان ولایت» به فرماندهی قرارگاه ثارالله و با شرکت این دو سپاه و گردان‌های بسیج در تهران، کرج، اسلامشهر، شهرری، رباط کریم و ورامین با هدف ایجاد هماهنگی میان نیروهای داوطلب و کادر نظامی برای انجام عملیات‌های درون‌شهری برگزار شد.

وظایفویرایش

قرارگاه ثارالله در صورت بروز بحران و شرایط ویژه که تشخیص آن با شورای عالی امنیت ملی است، مسئولیت برقراری امنیت شهر تهران را عهده‌دار می‌شود.[۹][۱۰]

جستارهای وابستهویرایش

پانویسویرایش

  1. «معاون قرارگاه ثارالله: دشمنان برای انتخابات استراتژی ۳ لایه دارند». خبرگزاری تسنیم. ۵ خرداد ۱۴۰۰.
  2. «قرارگاه ثارالله تهران سی‌ساله شد». صدای آمریکا. ۳۱ خرداد ۱۴۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۶-۲۱.
  3. «معاون پیشین اطلاعات سپاه، فرمانده قرارگاه ثارالله تهران شد». رادیو فردا. ۱۳۹۹-۰۴-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۶-۲۱.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ خردپیر، علی (۱ بهمن ۱۳۹۸). «محمد حجازی، جانشین فرمانده نیروی قدس سپاه کیست؟». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۶-۲۱.
  5. «آشنایی با فرمانده جدید مهم‌ترین قرارگاه امنیتی جمهوری اسلامی». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۶-۲۲.
  6. «واکنش سازمان مجاهدین انقلاب به اظهارات یک مقام سابق نظامی». رادیو فردا. ۲۰۰۹-۱۱-۰۵. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۲-۲۱.
  7. «سردار اسماعیل کوثری جانشین فرمانده قرارگاه ثارالله سپاه شد». خبرگزاری فارس. ۲۰۱۷-۰۷-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۲-۲۱.
  8. «فرمانده سپاه تهران بزرگ تغییر کرد». وبگاه بی‌بی‌سی فارسی. ۲۰ آبان ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۲۰ آبان ۱۳۸۸.
  9. «پرواز فقط با اجازه قرارگاه‌ثارالله». شرق. ۱۳۹۵-۱۲-۰۳. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ فوریه ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۱ فوریه ۲۰۱۷.
  10. «تغییر مسئول امنیت پایتخت». روزنامه شرق. ۱۳۹۶-۰۴-۱۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ آوریل ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۲-۲۱.