باز کردن منو اصلی

مردم قزاق

یکی از اقوام ترک‌تبار ساکن شمال آسیای میانه
(تغییرمسیر از قزاق)

قزاق‌ها یا کازاخ‌ها (به قزاقی:Қазақтар، به روسی: Казахи)، یکی از اقوام ترک ساکن شمال آسیای میانه هستند که به زبان قزاقی صحبت می‌کنند و بیشتر آن‌ها در جمهوری قزاقستان ساکن هستند. در زبان روسی قزاق‌ها را کازاخ می‌گویند که از لحاظ ریشه لغوی هیچ ارتباطی به کازاک/کُساک‌های اوکراینی (که در زمان رضاشاه حضور پررنگی داشته‌اند) ندارد.[۲۴]

Kazakhs
Қазақтар
Qazaqtar
قازاقتار
Знать Турана.jpg
بیگ‌های قزاق
مناطق با جمعیت قابل توجه
 قزاقستان ۱۲٬۲۱۲٬۶۴۵ (۲۰۱۸)[۱]
 چین۱٬۸۰۰٬۰۰۰[۲]
 ازبکستان۸۰۰٬۰۰۰[۳]
 روسیه۶۴۷٬۷۳۲[۴]
 مغولستان۲۰۱٬۵۲۶[۵]
 قرقیزستان۳۳٬۲۰۰[۶]
 ایالات متحده آمریکا۲۴٬۶۳۶[۷]
 ترکیه۱۰٬۰۰۰[۸]
 کانادا۹٬۶۰۰[۹]
 ایران۳٬۰۰۰–۱۵٬۰۰۰[۱۰][۱۱]
 جمهوری چک۵٬۶۳۹[۱۲]
 اوکراین۵٬۵۲۶[۱۳]
 امارات متحده عربی۵٬۰۰۰[۱۴]
 اتریش۱٬۶۸۵[۱۵]
 بلاروس۱٬۳۵۵[۱۶]
 آلمان۱٬۰۰۰[۱۷]
 اسپانیا۹۰۰[۱۸]
زبان‌ها
قزاقی، روسی
دین
اسلام سنی[۱۹],[۴][۲۰][۲۱][۲۲] مسیحیت[۲۳]
گروه‌های قومی مرتبط
مردم قره‌قالپاق، نوقایی‌ها، قرقیزها، نایمان، مغول و دیگر مردمان ترک
قزاق‌های کوچ‌نشین در سین کیانگ چین

بیشتر قزاق‌ها مسلمان و اهل سنت (حنفی مذهب) هستند و حدود ۳۰ میلیون نفر جمعیت دارند. قزاق‌ها علاوه بر قزاقستان در روسیه، ازبکستان، چین، قرقیزستان، ترکمنستان، ترکیه، ایران، فرانسه، آلمان، هلند، کانادا، آمریکا و افغانستان نیز زندگی می‌کنند.

جمعیت قزاق‌های ایران بیش از ۵۰۰۰ نفر است که در شهرهای گرگان، بندر ترکمن و گنبد کاووس زندگی می‌کنند. بیشتر آن‌ها در اوایل قرن بیستم از قزاقستان شوروی به ایران مهاجرت کردند.[۲۵]

محتویات

ژنتیکویرایش

یکی از مطالعات ژنتیکی بر روی میتوکندری دی‌ان‌ای قزاق‌ها که نسب مادری را نشان می‌دهد، از شیوع هاپلوگروپ‌های رایج در اروپای غربی (۵۵٪) و اروپای شرقی (۴۱٪) در این مردم حکایت داشته و همچنین تنوع ژنتیکی بالایی در بین این مردم مشاهده شده‌است. بر اساس یک تحقیق دیگر بر روی میتوکندری دی‌ان‌ای بیش از ۶۴ درصد قزاق‌های به هاپلوگروپ‌های شایع در آسیا و ۳۵ درصد به هاپلوگروپ‌های شایع در اروپای غربی تعلق دارند. نسب U7 که در ایران و مدیترانه شرقی معمول است و نسب‌های آسیای شرقی هم در تعداد قابل توجهی از قزاق‌ها دیده شده‌است. تحقیق بر روی کروموزوم ایگرگ که نسب پدری مردان را نشان می‌دهد هم شیوع هاپلوگروپ‌هایی را نشان داده که در میان مغول‌ها هم شیوع دارند. این تنوع نشان می‌دهد که گروه‌های قومی مختلف از جمله قبایل مغولی، مردمان ترک‌زبان سیبری و آلتایی، اقوام هندوایرانی خاورمیانه و اسلاوهای اروپای شرقی در سطوح مختلف در تشکیل قزاق‌های امروزین مشارکت داشته‌اند.[۲۶]

نگارخانهویرایش

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. "Агентство Республики Казахстан по статистике. Этнодемографический сборник Республики Казахстан 2014".
  2. Census 2000 counts 1.25 trillion Kazakhs The Kazak Ethnic Group, later the Kazakh population had higher birth rate, but some assimilation processes were present too. Estimates made after the 2000 Census claim Kazakh population share growth (was 0.104% in 2000), but even if this share value was preserved at 0.104% level it would be no less than 1.4 million in 2008
  3. Kazakh population share was constant at 4.1% in 1959–1989, CIA estimates this share declined to 3% in 1996. Official Uzbekistan estimation (E. Yu. Sadovskaya "Migration in Kazakhstan in the beginning of the 21st century: main tendentions and perspectives" ISBN 978-9965-593-01-7) in 1999 was 940,600 Kazakhs or 3.8% of total population. If Kazakh population share was stable at about 4.1% (not taking into account the massive repatriation of ethnic Kazakhs (Oralman) to Kazakhstan estimated over 0.6 million) and the Uzbekistan population in the middle of 2008 was 27.3 million, the Kazakh population would be 1.1 million. Using the CIA estimate of the share of Kazakhs (3%), the total Kazakh population in Uzbekistan would be 0.8 million
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ "Russia National Census 2010".
  5. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Mong2010 وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  6. In 2009 National Statistical Committee of Kyrgyzstan. National Census 2009 بایگانی‌شده در ۸ مارس ۲۰۱۲ توسط Wayback Machine
  7. "Place of birth for the foreign-born population in the United States, Universe: Foreign-born population excluding population born at sea, 2014 American Community Survey 5-Year Estimates". اداره آمار ایالات متحده آمریکا. Retrieved 16 July 2013.
  8. "Казахское общество Турции готово стать объединительным мостом в крепнущей дружбе двух братских народов - лидер общины Камиль Джезер". Retrieved 18 March 2015.
  9. "2011 National Household Survey: Data tables". Retrieved 16 July 2013.
  10. "Казахи "ядерного" Ирана". Retrieved 18 March 2015.
  11. ""Казахи доказали, что являются неотъемлемой частью иранского общества и могут служить одним из мостов, связующих две страны" - представитель диаспоры Тойжан Бабык". Retrieved 18 March 2015.
  12. "Population data". czso.cz.
  13. Ukrainian population census 2001 [پیوند مرده]: Distribution of population by nationality. Retrieved on 23 April 2009
  14. "UAE´s population – by nationality". BQ Magazine. 12 April 2015. Archived from the original on 11 July 2015. Retrieved 12 July 2015.
  15. "Bevölkerung nach Staatsangehörigkeit und Geburtsland". Statistik Austria. Retrieved 18 March 2015.
  16. population census 2009 بایگانی‌شده در ۳ فوریه ۲۰۱۲ توسط WebCite: National composition of the population.
  17. "Kasachische Diaspora in Deutschland. Botschaft der Republik Kasachstan in der Bundesrepublik Deutschland".
  18. "Kasachische Diaspora in Deutschland. Botschaft der Republik Kasachstan in der Bundesrepublik Deutschland".
  19. "The Kazak Ethnic Group". Retrieved 18 March 2015.
  20. Kazakhstan population census 2009 بایگانی‌شده در ۱۱ مه ۲۰۱۱ توسط Wayback Machine
  21. "Religion and expressive culture – Kazakhs". Everyculture.com. Retrieved 5 February 2012.
  22. "Chapter 1: Religious Affiliation". The World’s Muslims: Unity and Diversity. Pew Research Center's Religion & Public Life Project. August 9, 2012. Retrieved 4 September 2013
  23. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام 2009 Census وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  24. مهرداد فرهمند (۲۱ فوریه ۲۰۱۴). «شولوخوف و خطای مترجمان ایرانی». بی‌بی‌سی فارسی. دریافت‌شده در ۳۱ دسامبر ۲۰۱۶.
  25. Новости Казахстана. Агентство Казинформ
  26. Kazakh Genetics: Abstracts and Summaries