مختصات: ۹۰° جنوبی ۰° غربی / ۹۰°جنوبی -۰°شرقی / -90; -0

قطب جنوب جغرافیایی
قطب جنوب

قطب جنوب به یکی از دو نقطه‌ای گفته می‌شود که خط واصل آن بر حول محور زمین منطبق است. به نقطه‌ای که در شمال زمین قرار دارد قطب شمال و دیگری که در جنوبگان قرار دارد قطب جنوب است که البته خود چهار نقطه است. قطب جنوب جغرافیایی، قطب جنوب مغناطیسی، قطب جنوب ژئومغناطیسی و قطب جنوب دسترس‌ناپذیر است.

جنوبگان، قاره‌ای در قطب جنوب است که ۹۸ درصد آن‌ را یخهای جامد تشکیل می‌دهد و در سال ۱۸۴۰ به عنوان یک قاره شناخته شد. این قاره سردترین و بادی‌ ترین نقطه‌ی جهان که کم‌ترین دمای ثبت شده تا به امروز (منفی ۳/۱۲۹ درجه‌ فارنهایت یا منفی ۸۹ درجه‌ سانتی گراد) و سرعت باد معمولا بیش از ۲۰۰ مایل در ساعت متعلق به آن است.[۱]

اکتشافویرایش

قبل از سال ۱۹۰۰ میلادیویرایش

در سال ۱۸۲۰، تعداد متعددی از گروه‌های اکتشاف ادعا کردند که اولین گروهی بوده‌اند که به قاره جنوبگان رسیده‌اند. اولین آن‌ها یک گروه روسی بود. گفتنی است که جغرافیای سواحل قاره جنوبگان تا اواسط قرن ۱۹ میلادی هنوز ناشناخته بود. چالرز ویلکز افسر نیروی دریایی آمریکا به‌درستی مدعی شد که قطب جنوب قاره‌ای جدید است. او طی سال‌های ۱۸۳۹–۴۳ تلاش کرد که تا قطب جنوب را دریانوردی کند که البته ناموفق بود.[۲]

سالهای ۱۹۰۰–۱۹۵۰ویرایش

اولین تلاش برای یافتن یک مسیر از کناره‌های ساحلی قاره جنوبگان به نقطه قطب جنوب توسط اکتشاف گر انگلیسی به نام رابرت فالکون اسکات در سال‌های ۱۹۰۱–۱۹۰۴ انجام شد. اسکات همراه با ارنست شاکلتون و ادوارد آدریان ویلسون اکتشافی را با قصد سفر به جنوبی‌ترین نقطه آغاز کردند. آن‌ها در ۳۱ دسامبر ۱۹۰۲ به نقطه ۸۲ درجه ۲۳ ثانیه جنوبی رسیدند. شاکلتون بعداً دوباره به عنوان رهبر یک گروه انگلیسی به جنوبگان برگشت تا دوباره برای رسیدن به نقطه قطب جنوب تلاش کند. در ۹ ژانویه ۱۹۰۹ آن‌ها به نقطه ۸۸درجه و ۲۳ ثانیه جنوبی رسیدند. این نقطه تقریباً ۱۱۲ مایل با قطب جنوب فاصله داشت. اولین کسانی که به نقطه قطب جنوب جغرافیایی رسیده‌اند، روئال آموندسن نروژی و گروهش بودند. آن‌ها در ۱۴ دسامبر ۱۹۱۱ به قطب جنوب رسیدند. اسکات به همراه ۴ نفر دیگر نیز در مسابقه‌ای با آموندسن برای رسیدن به قطب جنوب تلاش کردند و ۳۴ روز دیرتر یعنی در ۱۴ ژانویه ۱۹۱۲ به قطب جنوب رسیدند. آن‌ها در راه بازگشت بخاطر گرسنگی و سرمای طاقت فرسا جان خود را از دست دادند.

در ۲۹ نوامبر ۱۹۲۸ دو افسر نیروی دریایی آمریکا، آدمیرال ریچارد بیرد و کمک خلبانش اولین کسانی بودند که بر فراز قطب جنوب پرواز کردند.

آب‌وهواویرایش

داده‌های اقلیم قطب جنوب
ماه ژانویه فوریه مارس آوریل مه ژوئن ژوئیه اوت سپتامبر اکتبر نوامبر دسامبر سال
سابقهٔ بیش‌ترین °C (°F) −۱۴
(۷)
−۲۰
(−۴)
−۲۶
(−۱۵)
−۲۷
(−۱۷)
−۳۰
(−۲۲)
−۳۱
(−۲۴)
−۳۳
(−۲۷)
−۳۲
(−۲۶)
−۲۹
(−۲۰)
−۲۹
(−۲۰)
−۱۸
(۰)
−۱۲٫۳
(۱۰)
−۱۲٫۳
(۱۰)
میانگین بیش‌ترین °C (°F) −۲۵٫۹
(−۱۵)
−۳۸٫۱
(−۳۷)
−۵۰٫۳
(−۵۹)
−۵۴٫۲
(−۶۶)
−۵۳٫۹
(−۶۵)
−۵۴٫۴
(−۶۶)
−۵۵٫۹
(−۶۹)
−۵۵٫۶
(−۶۸)
−۵۵٫۱
(−۶۷)
−۴۸٫۴
(−۵۵)
−۳۶٫۹
(−۳۴)
−۲۶٫۵
(−۱۶)
−۴۶٫۳
(−۵۱)
میانگین کم‌ترین °C (°F) −۲۹٫۴
(−۲۱)
−۴۲٫۷
(−۴۵)
−۵۷٫۰
(−۷۱)
−۶۱٫۲
(−۷۸)
−۶۱٫۷
(−۷۹)
−۶۱٫۲
(−۷۸)
−۶۲٫۸
(−۸۱)
−۶۲٫۵
(−۸۰)
−۶۲٫۴
(−۸۰)
−۵۳٫۸
(−۶۵)
−۴۰٫۴
(−۴۱)
−۲۹٫۳
(−۲۱)
−۵۲٫۰
(−۶۲)
سابقهٔ کم‌ترین °C (°F) −۴۱
(−۴۲)
−۵۷
(−۷۱)
−۷۱
(−۹۶)
−۷۵
(−۱۰۳)
−۷۸
(−۱۰۸)
−۸۲
(−۱۱۶)
−۸۰
(−۱۱۲)
−۷۷
(−۱۰۷)
−۷۹
(−۱۱۰)
−۷۱
(−۹۶)
−۵۵
(−۶۷)
−۳۸
(−۳۶)
−۸۲٫۸
(−۱۱۷)
میانگین روزانه ساعت‌های تابش آفتاب ۵۵۸ ۴۸۰ ۲۱۷ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ ۶۰ ۴۳۴ ۶۰۰ ۵۸۹ ۲٬۹۳۸
منبع شماره ۱: [۳]
منبع شماره ۲: Cool Antarctica[۴]

حقایق جالبویرایش

شگفتی ها و موارد عجیبی در قطب جنوب وجود دارد و تفاوت های زیادی بین قطب جنوب با سایر نواحی کره زمین و حتی با قطب شمال وجود دارد. همچنین پیش بینی می شود هنوز ناشناخته های زیادی درباره آن وجود دارد که امروز از آن آگاهی وجود ندارد.[۵][۶][۷]

ایران و قطب جنوبویرایش

 
نقشه‌ای از زمین و تقسیمات سیاسی
 
The location of Oman
 
An enlargeable map of the Sultanate of Oman

سازمان اقیانوس شناسی ایران در صدد ایجاد کلبه پژوهشی در قطب جنوب است. در اسفند ۱۳۹۱ محمدحسین باقری، رییس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران گفت که ایران به دلیل امکان دسترسی از طریق دریای مکران به قطب جنوب و حایل نبودن هیچ سرزمینی در این میان می‌تواند «بر طبق قوانین بین‌المللی در بخشی از قطب جنوب ادعای حاکمیت کند.» منطقه مورد نظر حدفاصل مختصات ۵۹٫۵۰ تا ۶۳٫۱۴ شرقی از سواحل ایران (۳٫۶۴ درجه عرض جغرافیایی) یک قطاع به طول تقریبی ۳۰۰۰ کیلومتر و عرض ۴۰۵ کیلومتر و مساحت تقریبی ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار کیلومتر مربع است که با قلمرو جنوبگان استرالیا هم پوشانی دارد.[۸]

با عضویت جمهوری اسلامی ایران در کمیته علمی تحقیقات جنوبگان در سال ۱۳۹۳ که در جریان سی و سومین نشست کمیته در اوکلند نیوزیلند تصویب شد، زمینه مشارکت ایران در تحقیقات جنوبگان و پیگیری طرح احداث پایگاه دائمی تحقیقاتی در قطب جنوب فراهم شد.به گزارش روابط عمومی وزارت علوم، دکتر وحید چگینی رییس پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی که به نمایندگی از ایران در این نشست شرکت کرده بود، در این زمینه اظهار داشت: درخواست جمهوری اسلامی ایران برای عضویت در کمیته علمی تحقیقات جنوبگان (SCAR) در سی و سومین نشست این کمیته که در شهر اوکلند کشور نیوزلند برگزار شد، پس از بررسی به تصویب رسید. از جمله فعالیت های دیگری که در این راستا از از طرف پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی به انجام رسیده است می توان به اعزام نخستین دانشمند ایرانی به جنوبگان با همکاری کشورهای دارای پایگاه در جنوبگان، تهیه طرح ملی تاسیس پایگاه دایمی جمهوری اسلامی ایران در جنوبگان و ارایه به تصمیم‌گیران، ایجاد مرکز ملی تحقیقات جنوبگان در ساختار پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی، رایزنی با تصمیم‌گیران در سطوح مختلف از جمله مسوولان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، شورای عالی صنایع دریایی و سازمان‌های ذی‌ربط، چاپ کتاب و مقاله‌های علمی در این زمینه، بررسی حقوقی و آماده کردن طرح نحوه پیوستن جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون جنوبگان (۱۹۵۹ میلادی)، رایزنی های بین‌المللی برای اعزام دانشمندان ایرانی به جنوبگان به همراه تیم‌های اکتشافی و انتخاب شریک خارجی برای انجام طرح اشاره کرد.[۹]

شرقی‌ترین نقطه ایران کوهک در استان سیستان و بلوچستان با مختصات جغرافیایی ۶۳٫۱۴ شرقی است. شرقی ترین نقطه عمان واقع در منطقه استان شرقیه جنوبی با مختصات ۵۹٫۵۰ شرقی قرار دارد.[۱۰] زمین یک کره بی‌عیب نیست (و گویا در قطب‌ها کمی «تخت» شده‌است) مسافت فیزیکی هر درجه عرض جغرافیایی در همه جا یکی نیست. در استوا این مسافت ۱۱۱٫۳۱۹۵ کیلومتر و در نزدیک قطب‌ها ۱۱۱٫۱۲ کیلومتر است (میانگین ۱۱۱٫۲ کیلومتر). بنابراین با توجه به اینکه حدفاصل مختصات ۵۹٫۵۰ تا ۶۳٫۱۴ شرقی از سواحل ایران (۳٫۶۴ درجه عرض جغرافیایی از شرق سواحل ایران در دریای عمان که حدود ۴۰۵ کیلومتر از ۷۰۰ کیلومتر سواحل ایران در این دریا است و حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار کیلومتر مربع وسعت دارد) در تمام طول های جغرافیایی پایین تر از ایران تا قطب جنوب هیچ کشور و جزیره دیگری وجود ندارد، در صورتی که ایران بخواهد می تواند برای این مناطق اقدام کند. نزدیک ترین جزایر به این دامنه عرض جغرافیایی، جزایر کرگولن، جزایر سیشیل، جزایر موریس و جزایر چاگوس هستند که در عرض جغرافیایی مورد ادعایی ایران قرار ندارند. در حال حاضر این منطقه در کنترل استرالیا قرار دارد و به نام قلمرو جنوبگان استرالیا شناخته می شود. البته موارد اختلافات ارضی و مناطق مورد ادعا در قطب جنوب بسیار زیاد است و مالکیت قطعی هیچ کشوری به طور رسمی مورد قبول قرار نگرفته است. ۴۴٫۳۸ تا ۱۳۶٫۱۱ شرقی (با عرض ۵۹٫۵۰ تا ۶۳٫۱۴ شرقی مورد ادعای ایران هم پوشانی دارد) و ۱۴۲٫۲ تا ۱۶۰ شرقی مناطق مورد ادعای استرالیا هستند.[۱۱]

 
منطقه مورد ادعای استرالیا که مناطق مورد ادعای ایران نیز در آن قرار دارد.
 
Territorial claims in Antarctica

مسافران ایرانی قطب جنوبویرایش

«عبداله امیدوار» یکی از برادران امیدوار است که نخستین جهانگردان ایرانی محسوب می‌شوند. او در سال ۱۳۴۵ شمسی به قطب جنوب سفر کرده و بر اساس اطلاعات موجود، می‌توان گفت که او اولین مسافر ایرانی قطب جنوب (اولین مسافر آسیایی) است. او برای مدت ۳۲ سال، تنها مسافر ایرانی قطب جنوب بوده‌است. از سال ۱۳۷۷ شمسی تعداد دیگری از ایرانی‌ها نیز به قطب جنوب راه یافته‌اند.[۱۲]

برنامه ایران برای ورود به قطب جنوبویرایش

جزئیات برنامه ایران برای ورود به قطب جنوب سال ۱۳۹۲ اعلام شد. وجود منابع غنی معدنی، تنوع زیستی با ویژگی‌های منحصر به فرد، منطقه مناسب برای تربیت فضانوردان، بهترین منطقه برای مطالعه توفان‌های خورشیدی و وجود ۷۰ درصد آب شیرین دنیا موجب شده تا مرکز ملی تحقیقات جنوبگان پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی درصدد باشد در قالب یک برنامه پنج ساله با تاسیس پایگاه دایمی به مطالعه و ساخت کشتی یخ شکن در حوزه‌های فضایی، نجومی و اقیانوس شناسی به مطالعه بپردازد.[۱۳]

قاره جنوبگان با وسعت ۱۴ میلیون و ۶۰۰ هزار کیلومتر مربع، بیش از هشت و نیم برابر مساحت ایران و پنجمین قاره از لحاظ وسعت و بزرگی است به طوری که ۱۰ درصد خشکی‌های جهان را به خود اختصاص داده است و اکنون حدود ۳۰ کشور از جمله آمریکا، روسیه، شیلی، فرانسه، آرژانتین، هند، پاکستان و برزیل در جنوبگان ایستگاه تحقیقاتی دارند که روسیه با ۱۰ ایستگاه بیشترین ایستگاه را داراست و ایستگاه امریکا نیز از حد یک ایستگاه فراتر رفته و در واقع یک مجتمع تحقیقاتی است. جنوبگان منطقه‌ای وسیع و سرشار از منابع غنی است بر همین اساس بین کشورهای مختلف رقابت تنگاتنگی برای حضور در این منطقه وجود دارد، سابقه حضور ایران نیز به حدود ۲۰ سال قبل بر می‌گردد اما بعد از آن دیگر اعزامی صورت نگرفت؛ کشورمان در صدد ایجاد پایگاهی تحقیقاتی در آنجاست اما با توجه به شرایط کنونی اقتصادی این امر میسر نیست اما تلاش برای حضور در پایگاه تحقیقاتی کشورهای دیگر و همکاری با آنها ادامه دارد. شاید با شنیدن جنوبگان کوهی از یخ و برف به ذهن برسد در حالی که منطقه‌ای وسیعی بین اروپا و آفریقا است و دانشمندان معتقدند منابع گسترده و غنی مختلفی از قبیل نقره، مس، طلا، نیکل، پلاتین، سنگ آهن، کروم، کبالت، مولیبدن، روی، سرب منگنز، تیتانیوم، نیکل و اورانیوم در آن وفور یافت می‌شود از این رو همواره مورد توجه کشورهای دیگر بوده تا با احداث پایگاهی در آن بتوانند در آینده از منابع موجود در آن بهره ببرند از این رو رقابت تنگاتنگی میان کشورها وجود داد. ایران از نظر حضور در جنوبگان سابقه‌ای طولانی دارد اما هدف ما ایجاد پایگاهی تحقیقاتی در این منطقه است و دولت نیز به اهمیت این موضوع پی برده اما مساله اصلی تامین اعتبار برای ایجاد آن است که در شرایط فعلی اقتصادی کشور به نظر امکان‌پذیر نیست. ابطحی اظهار داشت: دو نوع پایگاه وجود دارد؛ یکی دائمی که برای احداث به حدود ۱۰۰ میلیون دلار و دیگری فصلی به ۳۵ تا ۴۰ میلیون دلار اعتبار نیاز دارد که اکنون هیچ کدام برای کشور مقدور نیست اما اعزام محقق به جنوبگان با کمک کشورهای دیگر جزو برنامه‌های پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی است که بر اساس آن بتوانند از پایگاه کشورهای دیگر استفاده کنند البته این کار هم نیازمند سرمایه‌گذاری است در واقع باید هزینه اعزام و سفر و همچنین هزینه‌ای به عنوان پشتیبانی به کشور پذیرنده تامین و پرداخت شود. رئیس پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی اظهار داشت: با تمام اینها با برخی کشورها از جمله هند برای حضور محقق ایرانی در پایگاه تحقیقاتی آنها مذاکره کردیم و آنها نیز پذیرفتند بنابراین در صورت تامین اعتبار، برای اعزام آمادگی داریم، البته بارها اعلام کرده‌ایم آمادگی داریم با یک پنجم اعتباری که کشورهای دیگر محقق اعزام می‌کنند، این کار را انجام دهیم اما به شرطی که همان مقدار بودجه هم در اختیار ما قرار گیرد. وی در پاسخ به اینکه کشورها منعی برای حضور محققان ایرانی در پایگاه‌های تحقیقاتی خود ندارند، گفت: فعالیت این پایگاه‌ها علمی و صلح‌آمیز است و تحقیقات در راستای حفظ محیط زیست و گسترش دانش بشری انجام می‌شود بنابراین برای حضور در پایگاه‌های کشورهای دیگر مشکلی وجود ندارد. ابطحی تاکید کرد: با توجه به پیشرفت‌های ایران در زمینه علوم دریایی و پی بردن به اهمیت و لزوم حضور در جنوبگان، سعی می‌کنیم رابطه خود را با آن بخش حفظ کنیم از این رو در حال انجام یک سری تحقیقات و مطالعات از راه دور و با کمک تصاویر ماهواره‌ای در جنوبگان هستیم که موضوع اکولوژیک پنگوئن‌ها در قطب یکی از این برنامه‌های تحقیقاتی است که در حال انجام آن هستیم. نتایج برخی مطالعات در مقالات علمی معتبر چاپ شده و فعلا روی موضوعاتی تمرکز کرده‌ایم که نیاز به آزمایشگاه و اعزام محقق ندارد. وی یادآور شد: ایران از سه سال گذشته عضو رسمی کمیته علمی بین المللی جنوبگان (SCAR) شده و جزو ۴۲ کشوری است که می‌تواند در مورد تحقیقات در جنوبگان نظر بدهد و در آن مشارکت داشته باشد.[۹][۱۳][۱۴][۱۵][۱۶]

فهرست کشورهای دارای عرض جغرافیایی با ساحل آزاد به قطب جنوبویرایش

 
قطب جنوب و عرض های جغرافیایی آزاد
 
فلات قاره ای یخی قطب جنوب

مالکیت بر قطب جنوب هنوز رسمیت ندارد و در حال حاضر فقط ادعاهایی وجود دارد. سیستم پیمان جنوبگان این مساله را هم بیان کرده است. تا سال ۲۰۱۵، ۵۳ کشور، عضو رسمی این پیمان هستند که از آن میان، ۲۹ کشور (شامل ۱۲ کشور اولیه) در آن حق رای دارند. اعضای مشاور شامل ۷ کشور می‌شود که ادعای مالکیت بر بعضی مناطق جنوبگان را دارند. ۴۶ عضو بدون ادعای مالکیت، ادعاهای مالکیت بین خود و کشورهای غیر عضو را نمی‌پذیرند. ایران تا کنون این پیمان را امضا نکرده است. در سال ۱۹۵۶ میلادی نظریه مقابله (es:Teoría de la defrontación) نظریه مقابله توسط برزیل و چند کشور دیگر که ادعای مالکیت بر بخش هایی از قطب جنوب را داشتند به امضا رسید تا منافع خود را تامین می کنند.[۱۷][۱۸]

خشم آرژانتین از نامگذاری قطب جنوب به اسم ملکه انگلیس در سال های اخیر سبب تنش بوده است. اقدام دولت انگلیس مبنی بر نامگذاری بخشی از قطب جنوب به نام «سرزمین ملکه الیزابت»، روابط این کشور با آرژانتین را متشنج کرد. دولت آرژانتین در اعتراض به اقدام دولت انگلیس، «جان فریمن» سفیر این کشور در بوینس آیرس را احضار کرد. آرژانتین اعلام کرد که این کشور «بشدت» ادعای دولت انگلیس مبنی بر مالکیت بخشی از قطب جنوب که متعلق به آرژانتین است را رد می کند. دولت آرژانتین اعلام کرد که نام گذاری این سرزمین، بر خلاف معاهده قطب جنوب است که برای بیش از نیم قرن گذشته توسط ده ها کشور از جمله انگلیس و آرژانتین امضا شده است. این گزارش افزود: این بخش که در غرب قطب جنوب قرار دارد تاکنون نامی نداشته و حاکمیت آن مورد اختلاف چندین کشور از جمله شیلی است. پیش از این تنش در روابط دو کشور به دنبال اختلاف بر سر مالکیت جزایر مورد مناقشه فالکلند (مالویناس) بالاگرفته بود. انگلیس بیش از ۱۸۰ سال است که جزایر مالویناس را که در ۴۸۵ کیلومتری ساحل آرژانتین قرار دارد، اشغال کرده است.[۱۹]

از بین ۷ کشوری که ادعای مالکیت کرده اند نروژ و سرزمین اصلی بریتانیا و فرانسه هیچ عرض جغرافیایی آزادی به قطب جنوب ندارند. سرزمین‌ فرادریایی بریتانیا و سرزمین فرادریایی فرانسه و جزیره بووه نروژ در این میان موثر بودند. آرژانتین و بریتانیا و شیلی در ناحیه مورد ادعای خود اختلاف نظر دارند در حالی که استرالیا منطقه ای بسیار از فراتر از عرض جغرافیایی خود را ادعا کرده است.[۲۰][۲۱] منطبق ترین ادعا را نیوزلند در عرض آزاد خود کرده است. عرض ۹۰ تا ۱۵۰ غربی (سرزمین ماری برد) به دلیل شرایط دشوار دسترسی هنوز مورد ادعای کشوری قرار نگرفته است.[۲۲]

این فهرست شامل کشورهایی است که ساحل سرزمین اصلی یا قلمروهای فرادریایی یا جزایر آن ها تا قطب جنوب بدون حایل شدن توسط کشور و جزیره دیگری راه دارد. این فهرست از این جهت دارای اهمیت است که این کشورها همانند قوانین قطب شمال امکان ادعای مالکیت بر بخش هایی از قطب جنوب را دارند:

قاره آمریکا:

  1. برزیل
  2. اوروگوئه
  3. آرژانتین
  4. شیلی
  5. پرو
  6. اکوادور
  7. کاستاریکا
  8. نیکاراگوآ
  9. السالوادور
  10. گواتمالا
  11. مکزیک
  12. آمریکا
  13. کانادا

قاره اروپا:

  1. گرینلند
  2. ایسلند
  3. پرتغال
  4. فرانسه
  5. بریتانیا
  6. نروژ

قاره آفریقا:

  1. سیشیل
  2. موریس
  3. سومالی
  4. ماداگاسکار
  5. کنیا
  6. موزامبیک
  7. آفریقای جنوبی
  8. نامیبیا
  9. کنگو
  10. گابن
  11. سائوتومه و پرنسیپ
  12. گینه استوایی
  13. نیجریه
  14. بنین
  15. توگو
  16. غنا
  17. ساحل عاج
  18. لیبریا
  19. غنا
  20. سیرالئون
  21. گینه
  22. گینه بیسائو
  23. سنگال

قاره آسیا:

  1. یمن
  2. عمان
  3. ایران
  4. پاکستان
  5. هند
  6. مالدیو
  7. سری لانکا
  8. بنگلادش
  9. میانمار
  10. اندونزی

قاره اقیانوسیه:

  1. استرالیا
  2. نیوزلند

رقابت هفت کشور برای تملک قطب جنوبویرایش

قطب جنوب در تصور بسیاری از مردم جهان ، کوههای یخی و برفی با پنگوئن های بازیگوش است اما اکنون هفت کشور بخصوص استرالیا، چین و روسیه در مورد این منطقه سرشار از منابع غنی دریایی، معدنی و نفت و گاز ادعای ارضی دارند و در این قاره یخی برای کسب منافع بیشتر با یکدیگر به رقابت پرداخته اند. قطب جنوب سردترین نقطه کره زمین با پوشش کاملا یخی ، پنجمین قاره بزرگ کره زمین پس از آسیا، آفریقا، آمریکای شمالی و آمریکای جنوبی است که دانشمندان معتقدند منابع گسترده و غنی مختلفی در آن وجود دارد. نقره، مس، طلا، نیکل، پلاتین، سنگ آهن، کروم، کبالت، مولیبدن، روی، سرب منگنز، تیتانیوم، نیکل و اورانیوم برخی از منابع برآورد شده دراین قاره یخی هستند. این قاره همچنین با برخورداری از منابع سرشار طبیعی و انرژی دارای اهمیت اقتصادی و راهبردی است. آرژانتین، استرالیا، شیلی، فرانسه، نیوزیلند، نروژ و انگلستان،۷ کشور دارای ادعای ارضی در بخش هایی از قطب جنوب هستند.

چین به طور ویژه در ۱۰ سال گذشته تبدیل به یک بازیکن برجسته قطب جنوب شده است و برخی آمار نشان می دهد که اکنون بیشتر از هر کشور دیگری در این بخش از جهان هزینه می کند. طبق این گزارش چین دارای سه پایگاه تحقیقاتی در قطب جنوب، ۲ اردوگاه میدانی و سه منطقه فرودگاهی است. روسیه نیز در قاره یخ زده ادعای دیرینه ارضی دارد و مدعی است که قاره جنوبگان را در سال ۱۸۲۰ میلادی کشف کرده است. این درحالی است که آمریکا و انگلیس نیزادعای مشابهی در این زمینه را مطرح کرده اند. پس از سقوط شوروی ، سه پایگاه تحقیقاتی آن در دهه ۱۹۹۰ در قطب جنوب بسته شد اما روسیه در چند سال گذشته تحقیقات خود را در این نقطه از جهان با کاشت گیرنده های ماهواره ای از سرگرفته است. استرالیا و نیوزیلند امیدوارند بتوانندذخایرو منابع انرژی خود را با استفاده از منابع این بخش از جهان افزایش دهند و البته همه کشورهای رقیب در قطب جنوب به آن به عنوان پایگاه مهم استراتژیک در دهه های آتی در کره زمین نیز می نگرند. روسیه و چین نیز قطب جنوب را برای نظم جهانی اینده بسیار حائز اهمیت می دانند.[۲۳][۲۴]

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. http://www.filmba.ir/index.php/filmmakers-alphabet/63-m/157-mani-mirsadeghi
  2. اینترنتی، تابناک باتو | مجله. «سفر به قطب جنوب در ۱۰۷ سال قبل +عکس». تابناک باتو | مجله اینترنتی. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۸-۰۵.
  3. "South Pole, Antarctica". WeatherBase. Retrieved 2009-10-07.
  4. "Antarctica Climate data and graphs". Archived from the original on 9 October 2010. Retrieved 2010-04-10.
  5. https://aftabnews.ir/fa/news/551524/قطب-جنوب-آواز-می‌خواندe/آواز-قطب-جنوب/
  6. https://www.asriran.com/fa/news/195442/۱۰-تفاوت-قطب-شمال-و-جنوب-را-بدانید
  7. https://www.touristgah.com/Article/10/بیست-حقیقتی-که-هیچگاه-درباره-قطب-جنوب-نمی-دانستید
  8. http://www.tabnak.ir/fa/news/303613/توان-ایران-برای-حاکمیت-بخشی-از-قطب-جنوب
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ https://www.msrt.ir/fa/news/4425/ایران-به-عضویت-کمیته-علمی-تحقیقات-جنوبگان-در-آمد
  10. https://worldpopulationreview.com/country-locations/where-is-oman/
  11. https://en.wikipedia.org/wiki/Australian_Antarctic_Territory
  12. http://www.hamshahrionline.ir/news-70468.aspx پرویز شاکری - روزنامه همشهری، سال شانزدهم، شماره۴۷۲1 - ۲۱/۹/۱۳۸۷
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ https://www.pmo.ir/fa/news/26849/جزئیات-برنامه-ایران-برای-ورود-به-قطب-جنوب
  14. https://fararu.com/fa/news/415194/جای-خالی-ایران-در-قطب-جنوب
  15. http://jamejamonline.ir/fa/news/671459/ایران-در-قطب-جنوب-صاحب-پایگاه-می​شود
  16. https://www.isna.ir/news/93111105688/پایگاه-ایران-در-قطب-جنوب
  17. https://es.wikipedia.org/wiki/Teor%C3%ADa_de_la_defrontaci%C3%B3n
  18. https://es.wikipedia.org/wiki/Propuesta_de_Ant%C3%A1rtida_brasile%C3%B1a
  19. https://www.magiran.com/article/2646149
  20. https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_westernmost_point
  21. https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_easternmost_point
  22. https://es.wikipedia.org/wiki/Teor%C3%ADa_de_los_sectores_polares
  23. https://fa.shafaqna.com/news/653950/
  24. https://www.smtnews.ir/mine/mines-international/8777-رقابت-کشورها-بر-سر-ذخایر-قطب-جنوب.html

پیوند به بیرونویرایش