محاصره مکه (۶۹۲)

توسط حجاج ابن یوسف ثقفی

محاصره دوم مکه به دستور عبدالملک مروان و به رهبری حجاج بن یوسف ثقفی بین امویان و زبیریان در سال ۷۲ هجری رخ داد؛ که در آخر باعث مرگ عبدالله بن زبیر شد.

محاصره دوم مکه
بخشی از فتنه دوم
Mecca-1850.jpg
تاریخ۷۲ هجری
موقعیت
مکه
۲۱°۲۵′ شمالی ۳۹°۴۹′ شرقی / ۲۱٫۴۱۷°شمالی ۳۹٫۸۱۷°شرقی / 21.417; 39.817
نتایج پیروزی امویان،
فتح مکه به دست حجاج بن یوسف،
مرگ عبدالله بن زبیر،
پایان فتنه دوم
طرف‌های درگیر
Flag white.svg امویان زبیریان
فرماندهان و رهبران
عبدالملک بن مروان
حجاج بن یوسف

عبدالله بن زبیر 


جعفر بن زبیر  عبدالله بن مطیع
قوا
نامشخص نامشخص
تلفات و ضایعات
نامشخص نامشخص
کعبه و بسیاری از خانه‌ها تخریب شدند

لشکرکشی حجاج به مکهویرایش

عبدالملک بن مروان خلیفه اموی که از نفوذ و قدرت عبدالله بن زبیر در حجاز ترس و وحشت داشت تصمیم گرفت که پس از غلبه و تسلط بر مصعب بن زبیر و تسخیر بصره و کوفه کار عبدالله را نیز یکسره کند و حجاج بن یوسف را که سرسخت و دارای قدرت بود برای دفع و نابودی ابن زبیر به مکه اعزام کند[۱] نقل است که خود حجاج شخصاً داوطلب این مأموریت شد و به عبدالملک گفت که در خواب دیده عبدالله بن زبیر را به قتل رسانده پوست او را کنده و پر از کاه کرده‌است. عبدالملک، حجاج را از کوفه برای دفع طغیان و شورش ابن زبیر فرستاد. حجاج با هزار و پانصد نفر سپاه ابتدا به طائف رفت. عبدالملک هم گروه گروه سپاه به یاری او فرستاد.[۲]

محاصره مکهویرایش

حجاج از طائف حرکت کرد و مکه را مورد محاصره قرار داد. عبدالملک بن مروان حجاج را در رمضان سال ۷۲ هجری به جنگ عبدالله بن زبیر به مکه فرستاد. حجاج با او بر سر چاه میمون جنگ کرد. عبدالله شکست خورد و به مکه گریخت.[۳] حجاج مکه را به مدت نه ماه محاصره کرد. در ذی‌الحجه هم به جنگ مشغول بود. در آن سال کسی به حج نرفت. حجاج بر مکه منجنیق فرستاد. از سنگ منجنیق بیشتر خانه‌ها خراب شدند.[۳][۳]

مرگ عبدالله بن زبیرویرایش

بعد از این وقایع عبدالله بن زبیر تصمیم گرفت به داخل کعبه بگریزد.[۴] مادرش به او گفت:

کسی که حرمت بیرون کعبه نگه نمی‌دارد حرمت درون کعبه هم ندارد

بنابراین عبدالله بن زبیر جنگ کرد تا اینکه در روز سه شنبه جمادی‌الاول سنه ثلاث و سبعین (سال ۷۳ هجری قمری) کشته شد. وقتی حجاج مکه را احاطه کرد چون خانه کعبه را با منجنیق خراب کرده بود با مشورت سادات تمام کعبه را شکافت.[۵]

پانویسویرایش

  1. ممتحن، حسینعلی. تاریخ تحلیلی اسلام در عصر امویان. صص. ص ۱۴۷.
  2. ممتحن، حسینعلی. تاریخ تحلیلی اسلام در عصر امویان. صص. ص۱۴۷.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ممتحن، حسینعلی. تاریخ سیاسی اسلام در عصر امویان. صص. ص۱۴۷.
  4. ممنتحن، حسینعلی. تاریخ سیاسی اسلام در عصر امویان. صص. ص۱۴۷.
  5. ممتحن، حسینعلی. تاریخ سیاسی اسلام در عصر امویان. صص. ص۱۴۸.

منابعویرایش