محمد رسول‌اف

فیلمنامه‌نویس، تهیه‌کننده، و کارگردان ایرانی
(تغییرمسیر از محمد رسول اف)

محمد رسول‌اُف (۱۳۵۱، شیراز) فیلمنامه‌نویس، تهیه‌کننده و کارگردان مستقل ایرانی و از اعضای آکادمی اسکار است.[۱]

محمد رسول‌اف
Mohammad Rasoulof-pic00001.1.jpg
محمد رسول‌اف
زاده ۱۳۵۱
شیراز، ایران
زمینه فعالیت سینما
همسر رزیتا هندیجانیان
فرزندان باران رسول‌اف
خویشاوندان جلال رسول اف (عمو)
نقش‌های برجسته کارگردان لِرد فیلم برنده جایزه اصلی بخش نوعی نگاه در هفتادمین جشنواره فیلم کن
صفحه در وب‌گاه IMDb
صفحه در وب‌گاه سوره
جشنواره کن
بهترین فیلم بخش نوعی نگاه(۲۰۱۷) - لِرد
جایزهٔ فدراسیون منتقدان جهانی (۲۰۱۳) - دست‌نوشته‌ها نمی‌سوزند
بهترین کارگردانی بخش نوعی نگاه (۲۰۱۱) - به امید دیدار
جایزه منتقدین فرانسیس شاله (۲۰۱۱) -
به امید دیدار
جایزه سیمرغ بلورین
سیمرغ بلورین بهترین فیلم اول (۲۰۰۳) - گاگومان
جشن سینمای ایران
تندیس بهترین فیلم مستند (۲۰۰۲) - گاگومان

زندگی‌نامهویرایش

محمد رسول‌اُف در آبان ۱۳۵۱ در شیراز به دنیا آمد. او فرزند یک زوج معلم است که کار معلمی را با آموزش خواندن و نوشتن به زندانی‌ها در زندان شیراز آغاز کردند. رسول‌اف برای نخستین بار در هشت‌سالگی به عنوان بازیگر روی صحنهٔ تئاتر رفت. او فعالیت هنری خود را در این زمینه دنبال کرد. علاقه به فیلم‌های مستند باعث ورودش به سینما شد.
رسول‌اف فیلم‌سازی را با آثار کوتاه و تجربی آغاز کرد و سپس به دعوت رسول صدر عاملی، با حضور در فیلم دختری با کفش‌های کتانی (۱۳۷۷) به عنوان دستیار کارگردان، وارد سینمای حرفه‌ای شد. او سال ۱۳۸۰ در ۲۹ سالگی، اولین فیلم بلند خود (گاگومان / مستند داستانی) را به تهیه‌کنندگی هوشنگ نوراللهی ساخت. گاگومان، سیمرغ بلورین بهترین فیلم اول از بیست‌ویکمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر و تندیس بهترین فیلم مستند از ششمین جشن خانهٔ سینما را برای محمد رسول‌اف به ارمغان آورد. به این ترتیب جایگاه او به عنوان فیلم‌سازی بااستعداد و خوش‌فکر در سینمای ایران تثبیت شد.
نخستین ساختهٔ محمد رسول‌اف نشان از دغدغه‌های اجتماعی و نگاه ویژهٔ او به روابط انسانی و مشکلات موجود در جامعه داشت. این رویکرد در آثار بعدی او ادامه یافت و به تدریج شکلی انتقادی به خود گرفت. رسول‌اف در فیلم‌هایش با نگاهی جستجوگر و لحنی جسورانه، به نقد ساختار قدرت و فرهنگ «شبان-رمگی» حاکم بر جامعه پرداخت. این نگرش، دستگاه ممیزی حکومت ایران را در مقابل او قرار داد. محمد رسول‌اف تا کنون ده‌ها جایزه بین‌المللی از جمله چهار جایزهٔ جشنواره فیلم کن (جایزهٔ بهترین کارگردانی از بخش نوعی نگاه و جایزهٔ منتقدین فرانسیس شاله برای فیلم به امید دیدار در سال ۲۰۱۱؛ جایزهٔ فدراسیون بین‌المللی منتقدان فیلم برای فیلم دست‌نوشته‌ها نمی‌سوزند در سال ۲۰۱۳ و جایزهٔ بهترین فیلم از بخش نوعی نگاه برای فیلم لِرد در سال ۲۰۱۷) را به دست آورده‌است. با وجود موفقیت‌ها و تحسین‌های جهانی، هیچ‌یک از فیلم‌های او مجوز نمایش عمومی در ایران ندارد.[۲]

سوابق بازداشت، محدودیت‌ها و فشارهای اعمال شدهویرایش

محمد رسول‌اف همواره در طول فعالیت حرفه‌ای خود از سوی نهادهای امنیتی حکومت ایران تحت فشار قرار گرفته و بارها به عناوین مختلف به دادگاه فراخوانده شده‌است.

  • در پی حوادث پس از انتخابات سال ۱۳۸۸، محمد رسول‌اُف و جعفر پناهی در حال ساخت فیلمی بودند که به همراه کلیه عوامل حاضر در محل فیلمبرداری بازداشت شدند. رسول‌اف پس از محاکمه در آذر سال ۱۳۸۹ به شش سال حبس محکوم شد (پنج سال حبس به اتهام اجتماع و تبانی به منظور اقدام علیه امنیت ملی و یک سال حبس به اتهام فعالیت تبلیغی علیه نظام). در دادگاه تجدید نظر، از اتهامِ اقدام علیه امنیت ملی تبرئه شد و حکمِ زندان او به یک سال کاهش پیدا کرد.[۲]
  • در سال ۱۳۹۰ ممنوعیت خروج محمد رسول‌اف از ایران، به دلیل نمایش فیلم به امید دیدار در شصت‌وچهارمین جشنواره فیلم کن لغو شد اما او موفق به حضور در این رویداد نشد.[۳][۴]
  • پس از نمایش فیلم دست‌نوشته‌ها نمی‌سوزند در شصت‌وششمین جشنواره فیلم کن، بار دیگر در شهریور ۱۳۹۲ پاسپورت و وسایل شخصی رسول‌اف در فرودگاه تهران ضبط و یک سال بعد به او بازگردانده شد.
  • پس از دو سال تلاش محمد رسول‌اف موفق به دریافت پروانه ساخت از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی شد و فیلم «لِرد» را در زمستان ۱۳۹۴ مقابل دوربین برد. سی‌وپنجمین جشنواره فیلم فجر حاضر به نمایش این فیلم نشد[۵] اما «لِرد» به بخش رقابتی «نوعی نگاه» در هفتادمین جشنواره فیلم کن راه یافت و موفق به کسب جایزهٔ بهترین فیلم شد. پس از آن با ورود رسول‌اف به ایران در تاریخ ۲۵ شهریور سال ۱۳۹۶، دوباره پاسپورت و لوازم شخصی او توسط سازمان اطلاعات سپاه، در فرودگاه تهران ضبط و خود به دادگاه انقلاب احضار شد.[۶] نزدیک به دو سال بعد در ۲۶ تیر ۱۳۹۸، رای محکومیت یک‌سال زندان از دادگاه بدوی همراه با دو سال ممنوعیت خروج از کشور و محرومیت از فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی به اتهام فعالیت تبلیغی علیه نظام، به او ابلاغ شد.

آثارویرایش

جوایزویرایش

  • «سنبل افتخاری» برای مجموعه فعالیت حرفه‌ای از شصت‌وسومین دوره جشنواره فیلم وایادولید (سمینسی) در سال ۲۰۱۸ [۱]
  • جایزه بهترین فیلمنامه برای «لِرد» از پنجاه‌وسومین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم شیکاگو در سال ۲۰۱۷ [۲]
  • تقدیر ویژه برای «لِرد» در بخش جایزهٔ «بنیاد خانواده ویلف» از سی‌وچهارمین دوره جشنواره فیلم اورشلیم درسال ۲۰۱۷ [۳]
  • جایزه بهترین کارگردانی و بهترین بازیگر مرد برای «لِرد» از پنجاه‌وچهارمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم آنتالیا در سال ۲۰۱۷[۷]
  • جایزه فدراسیون منتقدین بین‌المللی (فیپرشی) برای «لِرد» از چهاردهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم زردآلوی طلایی ایروان در سال ۲۰۱۷ [۴]
  • جایزه بهترین فیلم برای «لِرد» از بخش نوعی نگاه هفتادمین دوره جشنواره فیلم کن در سال ۲۰۱۷ [۵]
  • تقدیر ویژه از «دست‌نوشته‌ها نمی‌سوزند» در بیست‌وهشتمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فرایبورگ در سال ۲۰۱۴ [۶]
  • جایزه دستاورد فعالیت هنری از پنجمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم حقوق بشر نورنبرگ در سال ۲۰۱۳ [۷]
  • جایزه بهترین فیلم سیاسی برای «دست‌نوشته‌ها نمی‌سوزند» از بیست‌ویکمین دوره جشنواره فیلم هامبورگ در سال ۲۰۱۳ [۸]
  • «مدال نقره» فعالیت هنری از چهلمین دوره جشنواره فیلم تلوراید به همراه برادران کوئن، رابرت ردفورد و تی بون برنت در سال ۲۰۱۳ [۹]
  • جایزه فدراسیون منتقدین بین‌المللی (فیپرشی) برای «دست‌نوشته‌ها نمی‌سوزند» از شصت‌وششمین دوره جشنواره کن در سال ۲۰۱۳ [۱۰]
  • تقدیر ویژه از «به امید دیدار» در سی‌وسومین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم دوربان در سال ۲۰۱۲ [۱۱]
  • جایزه بهترین کارگردانی برای «به امید دیدار» از چهارمین دوره جشنواره فیلم میلواکی در سال ۲۰۱۲ [۱۲]
  • جایزه منتخب تماشاگران (دایرفت) برای «به امید دیدار» از چهل‌ویکمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم روتردام در سال ۲۰۱۲ [۱۳]
  • «تک شاخ طلایی» برای مجموعه فعالیت حرفه‌ای از سی‌ویکمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم امی ینز در سال ۲۰۱۱ [۱۴]
  • جایزه ویژه جوانان هیئت داوران برای «به امید دیدار» از چهل‌وهشتمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم پرتقال طلایی آنتالیا در سال ۲۰۱۱ [۱۵]
  • جایزه ویژه انجمن منتقدین سینمایی برای «به امید دیدار» از چهل‌وهشتمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم پرتقال طلایی آنتالیا در سال ۲۰۱۱ [۱۶]
  • جایزه بهترین کارگردانی برای «به امید دیدار» از بخش نوعی نگاه شصت‌وچهارمین دوره جشنواره کن در سال ۲۰۱۱ [۱۷]
  • جایزه منتقدین فرانسیس شاله برای «به امید دیدار» از شصت‌وچهارمین دوره جشنواره کن در سال ۲۰۱۱ [۱۸]
  • جایزه «کریستف کیشلوفسکی» به عنوان بهترین فیلم برای «کشتزارهای سپید» از سی‌وسومین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم دنوِر در سال ۲۰۱۰ [۱۹]
  • جایزه بهترین فیلم برای «کشتزارهای سپید» از سی‌ویکمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم دوربان در سال ۲۰۱۰ [۲۰]
  • جایزه ویژه هیئت داوران و بهترین بازیگر مرد برای «کشتزارهای سپید» از ششمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم دوبی در سال ۲۰۰۹ [۲۱]
  • جایزه بهترین فیلم برای «جزیره آهنی» از یازدهمین دوره جشنواره فیلم آوانسا در سال ۲۰۰۷ [۲۲]
  • جایزه بهترین فیلمنامه برای «جزیره آهنی» از یازدهمین دوره جشنواره فیلم آوانسا در سال ۲۰۰۷ [۲۳]
  • جایزه «گنجینهٔ پنهان» برای «جزیره آهنی» از سیزدهمین دوره مراسم اهدای جوایز انجمن فیلم‌های مستقل کلوترودیس در سال ۲۰۰۷ [۲۴]
  • جایزه بهترین فیلم برای «جزیره آهنی» از جشنواره مونترال، سینمای نو در سال ۲۰۰۵ [۲۵]
  • جایزه بهترین فیلمنامه برای «جزیره آهنی» از جشنواره مونترال، سینمای نو در سال ۲۰۰۵ [۲۶]
  • جایزه منتقدین برای «جزیره آهنی» از سیزدهمین دوره جشنواره فیلم هامبورگ در سال ۲۰۰۵ [۲۷]
  • جایزه «طاووس طلایی» بهترین فیلم برای «جزیره آهنی» از سی‌وششمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم هند در سال ۲۰۰۵ [۲۸]
  • جایزه ویژه هیئت داوران برای «جزیره آهنی» از چهل‌وسومین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم خیخون در سال ۲۰۰۵ [۲۹]
  • جایزه «سیمرغ بلورین» بهترین فیلم اول برای «گاگومان» از بیست‌ویکمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر در سال ۲۰۰۳ [۳۰]
  • «تندیس شایستگی» بهترین فیلم مستند برای «گاگومان» از ششمین جشن سینمای ایران (خانهٔ سینما) در سال ۲۰۰۲ [۳۱]

پانویسویرایش

  1. لیلا حاتمی و گلشیفته فراهانی عضو آکادمی اسکار شدند، بی‌بی‌سی فارسی
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «محمد رسول‌اف، فیلمساز ایرانی، پس از ورود به ایران، احضار و پاسپورتش توقیف شد». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۰ سپتامبر ۲۰۱۳.
  3. اعتراض عباس کیارستمی به بازداشت جعفر پناهی بی‌بی‌سی فارسی
  4. «به امید دیدار» در جشنواره کن ۶۴ به نمایش درآمد بایگانی‌شده در ۲۵ مه ۲۰۱۱ توسط Wayback Machine روزنامه شرق - شماره ۱۲۴۹
  5. ««لرد» تحویل دبیرخانهٔ فیلم فجر شد». ایسنا. ۵ دی ۱۳۹۵.
  6. "Award-winning Iranian film-maker faces six-year jail term". Retrieved 2017-10-14.
  7. «فیلم لِرد ساخته محمد رسول‌اُف برنده جایزه بهترین کارگردانی و بازیگر مرد از جشنواره فیلم آنتالیا شد». دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۱۰-۲۹.

منابعویرایش