مرز ایران–ترکیه

گذرگاه رازی در خط مرزی ایران–ترکیه

خط مرزی ایران–ترکیه، شامل دو گذرگاه مرزی از سمت غرب ایران در استان آذربایجان غربی به کشور ترکیه می‌باشد. گذرگاه مرزی بازرگان[۱] که بیشتر برای ترانزیت استفاده می‌شود و گذرگاه مرزی رازی[۲] که خط آهن نیز از آن می‌گذرد و نزدیک‌ترین مسیر برای رفتن به شهر وان از شهر خوی است. ایران و ترکیه ۵۰۰ کیلومتر مرز مشترک دارند که قسمت اعظم آن‌ را مناطق کوهستانی صعب العبور تشکیل می‌دهد و چهار استان آغری، ایگدیر، وان و حاکاری از ترکیه با استان آذربایجان غربی ایران هم مرز هستند.

دولت ترکیه در ۱۷ مرداد ۱۳۹۶ از ساخت دیوار بتنی در مرز مشترک ایران و ترکیه خبر داد[۳] و اعلام کرد: «احداث دیوار بتنی در مرز مشترک با ایران در جریان است تا از تردد تروریست‌ها و شبه نظامیان حزب کارگران کردستان بین دو کشور جلوگیری شود.»[۴] پیش از این در دی‌ماه سال ۱۳۹۵، رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه، از برنامه کشورش برای ساخت دیوار امنیتی در مرز با ایران و عراق خبر داده‌بود. اعلام خبر احداث دیوار در مرز ترکیه با ایران با واکنش مثبت ایران روبرو شد.[۵]

گذرگاه‌هاویرایش

گذرگاه مرزی بازرگان: مرز بازرگان از مهمترین نقاط گمرک ایران است و در فاصلهٔ یک کیلومتری شهر بازرگان واقع در شهرستان ماکو در استان استان آذربایجان غربی قرار دارد. این گمرک در سال ۱۳۰۵ ساخته شده‌است که تنها مرز ۲۴ ساعته و بین‌المللی بین ایران و ترکیه می‌باشد.[۶] نام این گذرگاه از طرف کشور ترکیه «مرز گوربولاغ» می‌باشد. در سال ۱۳۱۸ به دلیل افزایش میزان مبادلات و مسافرین قرارداد احداث ساختمان مشترک گمرکات ایران و ترکیه کنار یکدیگر و در نقطه صفر مرزی به صورت مشابه منعقد گردید و به علت وقوع جنگ جهانی دوم در سال ۱۳۲۰ ساختمان گمرک ایران که نیمه تمام باقی مانده بود در طی سالهای ۱۳۲۵ تا ۱۳۲۷ ساخته شده و گمرک بازرگان در همان محل شروع به کار کرد. در سالهای ۱۳۲۸ تا ۱۳۷۷ نیز ساختمانهای جدید، انبارها و منازل مسکونی و تأسیسات مورد نیاز احداث شد، در سال ۱۳۶۴ ساختمانهای اداری گمرک بازرگان به مساحت ۴۴۱۸ مترمربع و در ۴ طبقه با زیر بنای ۹۱۱۹ مترمربع ساخته شد.[۷]

گذرگاه مرزی رازی: مرز رازی خوی یا گمرک رازی خوی در بخش قطور واقع در شهرستان خوی در فاصله ۷۵ کیلومتری شهر خوی و ۵ کیلومتری شهر قطور قرار دارد. این مسیر به لحاظ مسافت و امنیت راه‌ها (امنیت جاده‌ای و امنیت نظامی) مسیر امنی می‌باشد. کسانی که بنا به دلایل تجاری و سیاحتی، قصد سفر به شهر وان ترکیه را دارند، مرز زمینی رازی به لحاظ امنیت و مسافت کوتاه‌تر به وان توصیه می‌شود.[۸] تا قبل از جنگ چالدران شهرهای وان تا دیار بکر از اراضی ایران بود؛ که پس از شکست ایران در جنگ چالدران این مناطق از ایران جدا شده و جزو قلمرو امپراتوری عثمانی محسوب گردیدند. به علت دوستی شدید و عقاید مشترک سیاسی بین آتاتورک و رضا شاه، هر دو رهبر مصمم به ارتقای روابط سیاسی و اقتصادی خود گردیدند. بنابراین راه‌آهن ایران را رضا شاه به راه‌آهن ترکیه از طریق مرز رازی متصل نمود.[۹]

 
گمرک بازرگان در دههٔ ۵۰ میلادی

منابعویرایش

  1. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۶ اوت ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۱۳ مارس ۲۰۱۳.
  2. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ مه ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۱۳ مارس ۲۰۱۳.
  3. «ترکیه دیوارکشی در مرز با ایران را آغاز کرد». euronews. ۲۰۱۷-۰۸-۰۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۱-۳۱.
  4. ترکیه ساخت دیوار مرزی با ایران را 'آغاز کرده‌است'
  5. «ترکیه ساخت دیوار در مرزهای خود با «ایران را آغاز کرد»». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۱-۳۱.
  6. «۲۴ ساعته شدن سومین گذرگاه مرزی ایران و ترکیه». ana.ir. ۲۰۱۸-۰۲-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۲۰.
  7. «گذرگاه مرزی بازرگان». تابناک. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۲۰.
  8. «کوتاه ترین و امن ترین گذرگاه مرزی برای سفر به شهر وان». هایپرکلابز.
  9. «Suspended». Medium. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۲۰.