ملاغلامرضا آرانی

ملاغلامرضا آرانی (۱۱۹۲–۱۲۶۵ ق، ۱۱۵۷–۱۲۲۸ خ) نویسنده و عالم سده ۱۳ خورشیدی است.

ملاغلامرضا آرانی
اطلاعات شخصی
زاده۱۱۹۲
۱۱۵۷
پیشهنویسنده و عالم

زندگیویرایش

ملاغلامرضا آرانی در نیمه ذیقعده ۱۱۹۲ (۱۴ آذر ۱۱۵۷) در شهر آران و بیدگل به دنیا آمد. پدرش ملا محمدعلی آرانی فرزند ملا محمدجعفر فرزند ملا نورالوری فرزند ملا ابوالحسن فرزند ملا محمدتقی آرانی و وی از نوادگان ملا ابوالحسن خطیب بحرینی است. وی در زادگاهش درگذشت ولی پیکرش به نجف اشرف منتقل و در قبرستان وادی‌السلام به خاک سپرده شد.[۱]

ملا ابوالحسن آرانی از این سلسله، نخستین عالمی بود که در دوره صفویان و پس از استقرار شیخ علی کرکی معروف به محقق کرکی به دعوت شاه طهماسب از جبل عامل لبنان به اصفهان پایتخت ایران آمد. این خانواده با فضیلت و دانش، در مناطق مرکزی ایران به ویژه منطقه کاشان به ارشاد و تبلیغ پرداختند.

وی در زادگاهش نزد ملاعلی آرانی شاگردی کرد و سپس به نجف عزیمت کرد و نزد سید علی طباطبایی (صاحب ریاض) و پسرش سید محمد مجاهد بر دانش خود افزود. در بازگشت به ایران از محضر ملا احمد نراقی و میرزای قمی بهره برد.[۲]

وی پس از بازگشت به‌طور ثابت در خانه خود در آران و بیدگل بود. ملاغلامرضا آرانی از بدو تولد تا وفات را در منزل ساده پدرش گذراند و در پوشاک نهایت سادگی را رعایت می‌نمود و نسبت به اهل بیت مهربانی و علاقه خاصی داشت.[۳]

ملا محمدحسن داعی آرانی تاریخ درگذشت وی را سال ۱۲۶۴ قمری می‌داند و در ماده تاریخ زیر که در پایان قصیده ای که در وصف ملاغلامرضا سروده، آورده‌است:[۴]

گفت داعی بهر تاریخ این کلام«آفتابی شد بر انوارها»

که آفتابی شد بر انوارها به حساب ابجد عدد ۱۲۶۴ می‌شود.

استادانویرایش

برخی از استادان و فقیهانی که به وی اجازه اجتهاد و نقل روایت داده‌اند، عبارتند از:

آثارویرایش

از او بیش از ۶۰ اثر خطی به صورت کتاب، رساله به زبان فارسی و عربی بجا مانده‌است[۱۵] که مهمترین آنها عبارتند از:

  • جامع الشتات و قالع الشبهات
  • عواید الایام و قوائد الانام
  • کنوز الجواهر و معادن الزواهر
  • حجه البالغه (۵ جلد)
  • الجامع النافع
  • اجوبه المسایل
  • جوامع الکلم و منابع الحکم
  • شرح روضه البهیه (حاشیه بر کتاب حدود و دیات)
  • الطرائف الظرایف و الغوالی العوالی
  • قلائد اللآلی
  • الدررالمنثورة و الجواهرالمبروره
  • مجموعه سؤال و جواب
  • تنبیه الطالبین
  • شرح شافیه
  • بدایع الذرایع و ذرایع البدایع
  • کلمات تامات
  • رساله‌های نباتیه، نقلیه، چلبانیه، حلیسبانیه، سبحله
  • تذکره قری الثلاث
  • حاوی الشوارد و منهل الوارد
  • اشعار عربی
  • نکت البالغه
  • ترجمه مصباح الشریعه
  • فلک الجاریه
  • رساله العنوانات و مجمل التفصیلات
  • ملتقطات
  • شرح بر زیارت جامعه
  • رساله هلالیه، در شرح حال امامزاده محمد هلال بن علی

منابعویرایش

  • تشکری، علی (۱۳۷۴). تاریخچه علم و ادب در آران و بیدگل. انجمن اهل قلم آران و بیدگل. ص. ۱۲۱.
  • سلمانی آرانی، حبیب‌الله (۱۳۷۷). نگاهی به آران و بیدگل. انجمن اهل قلم آران و بیدگل. شابک ۹۶۴-۳۳۰-۱۸۳-۴.
  • سلمانی آرانی، حبیب‌الله (۱۳۹۱). مفاخر آران. اسوه. شابک ۹۷۸-۵۸۸-۶۰۰-۴۳-۴ مقدار |شابک= را بررسی کنید: length (کمک).

پانویسویرایش

  1. «پرتال خبری، تحلیلی شهرستان آران و بیدگل». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۱ مارس ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۷ سپتامبر ۲۰۱۵.
  2. نگاهی گذرا بر زندگانی «ملاغلامرضا آرانی»
  3. میرزا احمد عاملی آرانی(ره، مرکز آموزش عالی امام خمینی (ره کاشان
  4. دیوان القصاید، ملا محمدحسن داعی آرانی، ص ۲۰۵
  5. سلمانی آرانی، حبیب‌الله (۱۳۹۱). مفاخر آران. اسوه. شابک ۹۷۸-۵۸۸-۶۰۰-۴۳-۴ مقدار |شابک= را بررسی کنید: length (کمک).، صفحهٔ ۵۵
  6. رساله هلالیه، فصل ۷، صفحهٔ ۱۸۰
  7. لباب الالقاب، صفحه ۱۱۳ و تراجم الرجال، جلد ۱، صفحهٔ ۴۳
  8. گلشن ابرار، جلد ۵، صفحهٔ ۱۸۴
  9. گلشن ابرار، جلد ۳، صفحهٔ ۱۲۶
  10. گلشن ابرار، جلد ۱، صفحهٔ ۳۱۱
  11. روضات الجنات، جلد ۴، صفحهٔ ۴
  12. روضات الجنات، جلد ۲، صفحه ۹۹ و گلشن ابرار، جلد ۱، صفحهٔ ۳۴
  13. گلشن ابرار، جلد ۱، صفحهٔ ۳۰۵
  14. روضات الجنات، جلد ۲، صفحه ۲۰۷ و تراجم الرجال، جلد ۳، صفحه ۱۵۳ و اعیان الشیعه، جلد ۴، صفحهٔ ۸۴
  15. پایگاه اطلاع‌رسانی هلال