مهربان (سراب)

(تغییرمسیر از مهربان (شهر))
خیابان امام

مِهرَبان یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است که در بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است. این شهر یکی از مناطق تاریخی وقدیمی حومه تبریز،مرکزمنطقه پهناور و وسیع مهربان می باشد. برپایهٔ آخرین سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰ این شهر بالغ بر ۵۹۵۴۰ نفر جمعیت دارد. [۱] سابقۀ تأسیس شهرداری در مهربان اواخر دهۀ سی و استقرار رسمی آن در اوایل دهۀ چهل شمسی (۱۳۴۱) است. [۱] مهربان در ۵۸ کیلومتری غرب مركز شهرستان سراب، ۸۳ کیلومتری شرق مركز استان تبریز و ۵۸۰ کیلومتری شمال غرب تهران واقع شده‌است.شهر مهربان در جلگه وسیع وحاصلخیزی به همین نام از شمال به رشته کوههای منشعب از کوه سبلان واز جنوب به رودخانه تلخه رود وپارک جنگلی مهربان مشرف می باشد. مهربانی‌ها در تهران بیشتر ساکن محلات شهرری‌،نازی آباد وخزانه اند و یکی از اجتماعات بزرگ آذربایجانی های جنوب تهران و یکی از بزرگترین دسته‌های شاه‌حسین‌گویان تهران را دارا هستند.

مهربان
مِهروان
کشور ایران
استانآذربایجان شرقی
شهرستانسراب
بخشمهربان
نام(های) پیشینهومون
مردم
جمعیتحدود ۵۹۵۰۰ نفر
رشد جمعیت۵٪
جغرافیای طبیعی
مساحت۱۶۷۵
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه۲۰
روزهای یخبندان سالانه۷۵
اطلاعات شهری
ره‌آوردقالی، فطیر، عسل
وبگاهhttp://www.mehrabancity.ir

تاریخچه شهر مهربانویرایش

مهربان از شهركهای تاریخی وقدیمی حومه تبریز بوده است.نام مهربان در وقفنامة ربع رشيدي كه از طرف خواجه رشيدالدين فضل االله همداني در قرن هشتم هجري تنظيم شده، به صورت « امهر بان» قيد گرديده و اين امر نشان ميدهد كه در روزگاران قبل از قرنهاي هفتم و هشتم هجري نيز مهربان از عمران و آبادانی برخوردار بوده است. [۲]واژة «ابان» كه در آخر كلمة «مهرابان» وجود دارد، تغيير يافته به « مهروان» ميباشد{در گویش محلی} و از طرفي امروزه در پسوند نام خانوادگي اكثر اهالي اين شهر، عبارت «مهرباني» موجود است كه مشخص ميسازد كه اين شهر قبلاً مشهور به شهر يا قصبة «مهر «يا » مهران» بوده است بنا به نوشتة يكي از مورخين یونانی، «... مهراوان» يكي از شهرهاي آتروپاتگان بوده و اكنون ناپيداست و آن را مهران ساساني از خويشان خسرو پرويز بنياد نهاده بود. هويداست كه براي اين نام معني جز «شهر مهربان» نتوان پنداشت.آيا مهراوان يا مهرابان يا مهربان فعلي نيز ميتواند يادگار همان مهران ساساني باشد؟ مهربان یکی ازمناطق اصلی نبردسپاهیان بابک خرمدین برعلیه مهاجمان بوده است وهنوز آثار قلعه های تاریخی آن زمان در منطقه موجود است . دریکی از مشهورترین اسناد شهر مهربان که در موزه شمالغرب نگهداری می گردد.فروش زمینهای منطقه توسط شاه صفوی در آن ذکر گردیده است.شاه طهماسب صفوي به همراه سيصد سرباز جان بركف تبريزي كه وي را از محاصرة اصفهان خارج نموده بودند و در هر حال همراه و ياور او بودند تلاش داشت تا بتواند مجدداً در يكي از مناطق با جمع آوري سپاه به مقابله با محمود افغان و نادرقلي افشار پرداخته و بتواند سلسلة صفويه را از انحطاط خارج نمايد. بنابراين ميتوان نتيجه گرفت مسائل مالي انگيزة فروش منطقه مهربان بوده است.متن این سند در موزه تبریز موجود است.[۳]در داخل شهر مهربان ابنيه و آثار تاريخي ازجمله مسجد سنگي (داش مسجد)، دوه داشي (سنگ شتر)، يدي قيزلار (هفت‌دختران) و چندين و چند ابنيه ديگر موجود است.[۴]

مردمویرایش

برپایهٔ سرشماری سال ۱۳۹۰ خورشیدی، از مجموع ۸۰۰۰ نفر جمعیت این شهر، ۴۲۲۷ نفر مرد و ۳۷۷۱ نفر زن بوده‌اند. شمار خانوارهای این شهر نیز ۳۴۳ خانوار بوده‌است. برپایهٔ آمار سرشماری سال ۱۳۸۵ از مجموع کل جمعیت ۶۰۰۰ نفر شهر مهربان، ۴۷۷۷ نفر باسواد و ۱۳۷۱ نفر بی‌سواد هستند. به‌عبارت دیگر بیش از ۷۰ درصد از مردم این شهر باسوادند. [۱]

فرش نفیس مهربانویرایش

 
سمفونی رنگها در فرش مهربان

فرش مهربان یکی از زیرشاخه های اصلی فرش تبریز می باشد.در مهربان و شهرهای هم‌جوار بهترین نوع فرش تولید و عرضه می‌شود. فرش این مناطق درشت‌بافت و نخ آن از پشم گوسفند است. از همسایه‌های این شهر که در آن‌ها فرش تولید می‌شود می‌توان به هریس، شربیان، بخشایش، کلوانق، گوراوان و زرنق اشاره کرد که در بین این تولیدکنندگان فرش هریس و مهربان و بخشایش از معروفیت ویژه‌ای برخوردار است و نقشهٔ مهربان و بخشایش بعد از هریس از مرغوب‌ترین فرش‌ها ازلحاظ رنگ و نقشه هستند. کیفیت بافت هر سه شهر تقریباً یکسان است و فرش‌های تولیدشده در این مناطق دوامی بسیار زیاد دارد. مهربان یکی از مهم‌ترین شهرهای آذربایجان ازلحاظ تولید فرش و قالی است و نقشه‌های موجود در مهربان معروف به آبی گل، حاج محرم، افشان، بیگلر و صیاد هستند. رنگ نخ‌های مورد استفاده در قدیم گیاهی و طبیعی بود ولی با آمدن رنگ‌های شیمیایی این رنگ‌ها فوراً جای رنگ‌های طبیعی را گرفتند. بیشتر بافندگان قالی در این شهر را بانوان تشکیل می‌دهند اما مردانی هم هستند که هنوز به قالی بافی مشغولند. رنگ‌های اصلی فرش مهربان عبارت اند از قرمز، سیاه، سفید، سرمه‌ای و آبی. گلیم بافی نیز در طرح راه راه و با رنگ‌های متنوع در این شهر تولید می‌شود. مادران مسن مهربانی با ادغام دو هنر فرش و گلیم، پشتی‌های خوش طرح و رنگی خلق می‌کنند[۵].

شیرینی جات مهربانویرایش

نان سنتی شهر مهربان که در اصطلاح " فطیر " نامیده می‌شود، یکی از سوغاتی‌های پر طرفدار و شیرین این شهر می‌باشد. مردم مهربان معمولاً نان فطیر را در صبحانه و عصرانه میل می‌کنند.فطیر مهربان معروفیت خاصی در سرتاسر ایران دارد.

مراکز علمی و تحصیلیویرایش

دانشگاه آزاد اسلامی مهربان در سال ۱۳۷۷ به همت آقایان مجید نصیرپور سردهائی نماینده مردم سراب در مجلس هشتم شورای اسلامی و سعید سامی فعالیت خود را آغاز کرد. دانشگاه پیام نور مهربان نیز در مقطع کارشناسی به پذیرش دانشجو می‌پردازد.

مشاهیر مهربانویرایش

آیت الله سیستانی عالم گرانقدر که مادر شریفه شان اهل مهربان می باشند.[۶]محمد نوازی بازیکن سابق استقلال تهران،امیر علی اکبری قهرمان نامدار

مکان‌های دیدنیویرایش

  • بقعه حاج‌علمدار
  • برج ایل‌باغی
  • مسجد اسنق
  • عمارت شهرداری
  • گوی دره
  • شرشر دره
  • سد اردلان
  • دربند برآغوش
  • رودخانه کچی چای و تلخه رود(شورسو)
  • آبشار و دربند گورگور دمیرچی
  • بازار مهربان
     
    ورودی بازار


نگارخانهویرایش

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «نتایج سرشماری ایران در سال ۱۳۸۵». درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۱ آبان ۱۳۹۲.
  2. «تاریخچه مهربان». https://www.magiran.com/article/1589175. 1399.01.25. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک); پیوند خارجی در |وبگاه= وجود دارد (کمک)
  3. «تاریخچه مهربان». https://www.mehremihan.ir/iranian-territories/835-مهربان،-شهر-هنرمندان-قاليباف. 99.01.26. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک); پیوند خارجی در |وبگاه= وجود دارد (کمک)
  4. «تاریخچه مهربان». https://www.mehremihan.ir/iranian-territories/835-مهربان،-شهر-هنرمندان-قاليباف. 1399.01.24. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک); پیوند خارجی در |وبگاه= وجود دارد (کمک)
  5. «فرش مهربان». http://www.persiancarpetassociation.com/mehraban_shahrehonarmandan2009.html. 1399.01.25. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک); پیوند خارجی در |وبگاه= وجود دارد (کمک)
  6. «ایت لله سیستانی». https://www.sistani.org/persian/data/3/. 1399.01.25. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک); پیوند خارجی در |وبگاه= وجود دارد (کمک)