باز کردن منو اصلی

نظامیهٔ بغداد به‌دستور نظام‌الملک در شهر بغداد به سال ۱۰۶۵م/ ۴۵۹ق ساخته شد. این نخستین مدرسهٔ بزرگ اسلامی در شرق شمرده می‌شد؛ آموزش در آن رایگان بود و شاگردان آن مقرری دریافت می‌نمودند.[۱] نظامیهٔ بغداد در تاریخ آموزش در شرق اسلامی بسیار تأثیرگذار نامبرده می‌شود، از جمله مراکز برجسته علمی شد. مشهورترین مدرّس نظامیه بغداد ابوحامد محمد غزالی بود که به دعوت نظام‌الملک در ژوئیه ۱۰۹۱م/ ذی‌القعده ۴۸۳ق در آن تدریس می‌کرد.[۲] از اوایل سدهٔ نهم هجری به بعد، اطلاعی از سرگذشت نظامیه یا ساختمان آن در متون ذکر نشده‌است. برنامه آموزشی نظامیه بغداد در ابتدا بر مطالعات مذهبی، قوانین اسلامی، ادبیات عرب و حساب تمرکز داشت و بعدها تاریخ، ریاضیات، علوم مادی و موسیقی را نیز شامل شد.[۳]

نظامیهٔ بغداد
تأسیس ۱۰۶۵م/ ۴۵۹ق (دورهٔ سوم عبّاسی)
نوع نظامیه
بنیانگذار نظام‌الملک
ارائه دهنده رشته‌های علوم اسلامی برپایهٔ فقه شافعی و علوم ادبی عربی
مکان بغداد

ساخت و گشایشویرایش

این مدرسه در بخش شرقی بغداد، در ساحل دجله و در میان بازار معروف به سوق الثلاثاء، نزدیک دروازهٔ باب‌الأزج، پیوسته به مدرسهٔ مرجان در ۱۰۶۲م/ ۴۵۶ق ساخته شد و در سال ۱۰۶۵م/ ۴۵۹ق گشایش یافت.
ابن جوزی در المنتظم پس از ذکر تاریخ گشایش این مدرسه، نوشته‌است که «روز شنبه دهم ذی‌القعده، عمید ابوسعد قاضی [متولی بنای نظامیه بغداد از سوی نظام‌الملک] طبقات مختلف مردم را به مدرسهٔ نظامیه که نظام‌الملک در بغداد برای شافعیان بنا کرده بود فراخواند.»

منابعویرایش

  1. Black, A. A History of Islamic Political Thought – From the Prophet to the Present. Cambridge: Edinburgh University Press, 2001.
  2. Guntern, Gottlieb (2010). The Spirit of Creativity: Basic Mechanisms of Creative Achievements. University Press of America. p. 379. ISBN 978-0-7618-5051-9. Persian polymath Al-Ghazali (1058-1111) published several treatises on the theory of atornism, on medicine, ...
  3. B.G. Massialas & S.A. Jarrar (1987), "Conflicts in education in the Arab world: The present challenge", Arab Studies Quarterly: "Subjects such as history, mathematics, physical sciences, and music were added to the curriculum of Al-Nizamiyah at a later time."