باز کردن منو اصلی
نیشکر
Saccharum officinarum - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-125.jpg
saccharum نیشکر
Cut sugarcane.jpg
نیشکر بریده‌شده
آرایه‌شناسی (زیست‌شناسی)
فرمانرو: گیاهان
(طبقه‌بندی‌نشده): گیاهان تک لپهای
(طبقه‌بندی‌نشده): دولپه‌ای‌های کاملینید
راسته: گندم‌سانان
تیره: گندمیان
زیرخانواده: Panicoideae
تبار: Andropogoneae
سرده: Saccharum
کارل لینه

نِیشِکَر گیاهی بلند است از جنس تباشیر (Saccharum.L)، از تیره غلات و بومی مناطق معتدل گرم تا مناطق حاره. بر اساس طبقه‌بندی‌های مختلف، از ۶ تا ۳۷ گونه دارد. نیشکر دارای ساقه ضخیم و بند بند است و قسمت داخلی ساقه آن لیفی و حاوی مقادیر زیادی عصاره شکر می‌باشد. بلندی ساقهٔ آن بین ۲ تا ۶ متر می‌باشد. این گیاه چند ساله، در توده‌هایی تشکیل می‌شود که شامل ریزوم و تعدادی از ساقه‌ها است. یک شبکه از ریزوم‌ها در زیر خاک تشکیل می‌شود که شاخه‌های ثانویه را در نزدیکی گیاه مادر بزرگ می‌کند.

ساقه‌ های رنگی متفاوت، سبز، صورتی، یا بنفش هستند و می‌توانند تا ارتفاع بیش از ۵ متر رشد کنند. ساقه‌ها درپایه متصل هستند و از گره‌ها و میان‌گره‌ها تشکیل شده‌اند، گره‌ها در پایه برگ‌های متناوب حضور دارند. میانگره‌ها حاوی اسفنج سفید فیبری هستند که در آن شیره نیشکر قرار دارد.[۱]

برگها ضخیم، خطی و سبز هستند و به صورت متناوب روی ساقه از محل گره‌ها خارج می‌شوند. هر برگ از پهنک و غلاف تشکیل شده‌است. برگها حاوی رگبرگ‌های ضخیم و لبه‌های دندانه دار و به طول حدود ۳۰ تا ۶۰ سانتی‌متر و عرض ۵ سانتی‌متر رشد می‌کنند.

گل آذین نیشکر به صورت خوشه‌ای مرکب و دارای انشعاب زیاد به طول ۳۰ تا ۱۰۰ سانتیمتر و از انتهای ساقه بوجود می‌آید گل دارای ۳ پرچم و مادگی می‌باشد. سنبلچه‌ها در شاخه‌های جانبی قرار دارند و در حدود ۳ میلیمتر طول دارند و در موهای بلند و ابریشمی پنهان شده‌اند. همچنین میوه‌ها خشک و هر کدام شامل یک دانه می‌باشد. معمولاً برای کاشت نیشکر از گونه‌های اصلاح شده آن استفاده می‌شود. این گیاه در حدود دویست کشور کشت می‌شود و از برداشت آن، هر سال در حدود ۱۳۲۴ میلیون تن شکر تولید می‌شود. در سال ۲۰۰۵ برزیل با اختلاف زیادی بزرگ‌ترین تولیدکنندهٔ نیشکر بوده‌است.

خاستگاه اصلی نیشکر در جنوب شرقی آسیا است ولی خاستگاه گونه‌های مختلف آن، مناطق متفاوتی می‌باشد. مثلاً گونه باربری در هند یافت شده‌است و خاستگاه گونه‌های ادول و افیسینارم گینه نو است.[۲][۳]

کشتگاه نیشکر.jpg

ارزش غذاییویرایش

آب نیشکر[۴]
 
آب نیشکر تازه
مواد مغذی در هر سرو
اندازه مصرف ۲۸٫۳۵ grams
انرژی ۱۱۱٫۱۳ کیلوژول (۲۶٫۵۶ کیلوکالری)
کربوهیدرات‌ها ۲۷٫۵۱ g
قندها ۲۶٫۹۸ g
پروتئین ۰٫۲۷ g
کلسیم ۱۱٫۲۳ میلی‌گرم (۱٪)
آهن ۰٫۳۷ میلی‌گرم (۳٪)
پتاسیم ۴۱٫۹۶ میلی‌گرم (۱٪)
سدیم ۱۷٫۰۱ میلی‌گرم (۱٪)
Nutrient Information from ESHA Research
درصدها نسبی‌اند
منبع: پایگاه اطلاعاتی مواد غذایی آمریکا

منابعویرایش

  1. علی اصغر گرایلی. «نیشکر». 
  2. ناصر خدابنده، زراعت گیاهان صنعتی
  3. مؤسسه تحقیقات نیشکر
  4. "Cane Juice Nutrition Information". WH Foods. 2011.