باز کردن منو اصلی

هلیکوباکتر پیلوری

گونه‌ای از هلیکوباکتر
هِلیکوباکتر پیلوری
EMpylori.jpg
هِلیکوباکتر پیلوری، Helicobacter pylori
آرایه‌شناسی
شاخه: پروتئوباکتریا
رده: اپسیلون‌پروتئوباکتریا
راسته: Campylobacterales
سرده: هلیکوباکتر
هلیکوباکتر پیلوری
Immunohistochemical detection of Helicobacter (1) histopatholgy.jpg
Immunohistochemical staining of H. pylori from a بافت‌برداری
طبقه‌بندی و منابع بیرونی
آی‌سی‌دی-9-CM041.86
دادگان بیماری‌ها5702
مدلاین پلاس000229
ئی‌مدیسینmed/۹۶۲
پیشنت پلاسهلیکوباکتر پیلوری
سمپD016481

هلیکوباکتر پیلوری (به انگلیسی: Helicobacter pylori) گونه‌ای از باکتری هلیکوباکتر بوده و شایع‌ترین موجود ذره‌بینی است که انسان‌ها را در بُعد جهانی مبتلا به عفونت ساخته‌است.[۱] بیش از نیمی از مردم دنیا آلوده به این باکتری هستند.[۲] باکتری مذکور عامل اصلی بیماری‌هایی مثل زخم معده و ناراحتی‌های معده و ابتدای روده محسوب می‌شود.[۳] آمار مبتلایان به این میکروب در کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی ۱۰ برابر کشورهای دیگر است.(حدود ۷۴درصد از جمعیت آمریکا).

هلیکوباکتر پیلوری اصولاً باکتری مارپیچی می‌باشد، اما می‌تواند به شکل کروی هم تغییر شکل پیدا کند که این شکل هم قابل زیستن و بیماری زاست، اما غیرقابل کشت (در محیط آزمایشگاهی) می‌باشد و به مخاط معده متصل می‌شود (در کل در هر دو شکل قابل زیست و بیماری زاست).

توصیفویرایش

طول آن ۳ و قطر آن حدوداً نیم میکرومتر است. کم هوازی است و به وسیله آنزیم هیدروژناز با تجزیه مولکول هیدروژن تولید انرژی می‌کند. این باکتری همچنین تعدادی آنزیم تولید می‌کند که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان سه آنزیم اکسیداز، کاتالاز و اوره‌آز را نام برد (که هر کدام مصرف خاصی برای باکتری دارند).

نکته مهم دیگر در مورد هلیکوباکتر پیلوری وجود پمپی در سطح این باکتریست، این پمپ پروتن (k+ / H+ ATPase) مشابه پمپی است که در سلول‌های دیواره‌ای به‌طور طبیعی وجود دارد. وجود این پمپ در باکتری‌ها غیرعادی است، کار این پمپ این است که می‌تواند گرادیان پروتون (یون مثبت) رابه نسبت یک میلیونیوم در دو طرف دیواره نگه‌داشته و هر یون مثبتی را که به درون باکتری راه پیدا می‌کند به بیرون انتقال بدهد. در محیط معده به خاطر وجود اسید معده یون پروتون به میزان زیادی وجود دارد که اگر وارد باکتری بشود باعث نابودیش می‌شود، برای بر طرف کردن این مشکل این پمپ در سطح باکتری به وجود آمده، و یون‌های مثبتی را که وارد باکتری بشوند به سرعت از باکتری خارج می‌کند.

هلیکوباکتر پیلوری یک ارگانیسم گرم منفی میکروآئروفیلیک کند رشد است که در معده و دوازدهه یافت شده و با تعدادی از بیماری‌های معده-دوازدهه ارتباط دارد. این باکتری با تولید فراوان آنزیم اوره آز که یک فاکتور ویرولانس می‌باشد و می‌تواند جهت تشخیص بکار رود، مشخص می‌گردد.

این باکتری از یک اندام سوزنی شکل برای تزریق Cag A مثبت در محل تلاقی دو سلول لایه پوشاننده معده استفاده می‌کند. Cag A سمی است که سیتوتوکسین مرتبط با ژن A تولید می‌کند. تمام زنجیره‌های H. پیلوری، ژن Cag A را حمل نمی‌کنند بلکه فقط آن‌هایی که تحت عنوان Cag A مثبت طبقه‌بندی شده‌اند بدین عمل مبادرت می‌ورزند. این سم ساختار سلول‌های معده را تغییر داده و باعث می‌شود باکتری‌ها آسان‌تر به آن‌ها بچسبد. به مدت طولانی در معرض Cag A بودن باعث التهاب مزمن بافت می‌شود.

بیماریزاییویرایش

هلیکوباکتر پیلوری علت اکثر موارد زخم‌های معده است و باعث بروز بعضی از سرطانهای گوارشی شده[۴] و مهم‌ترین علت ایجاد سرطان معده و لنفوم MALT محسوب می‌شود، اما این میکروب در همه افراد ایجاد سرطان نمی‌کند، حدود ۱۵٪ از بیمارانی که عفونت طولانی مدت دارند ممکن است یک یا چندین عارضه در آن‌ها ایجاد شود.

طبق تخمین‌ها حدود۵۰–۲۵ درصد افراد کشورهای توسعه یافته و تا ۷۰ الی ۹۰٪ افراد در کشورهای در حال توسعه آلوده به این باکتری هستند. در مناطق در حال توسعه ممکن است تا ۸۰٪ جمعیت تا سن ۲۰سالگی به این عفونت آلوده شوند. هر چه سن بالاتر برود احتمال گرفتار شدن فرد هم بیشتر می‌شود.

از عوامل دخیل تراکم جمعیت، زندگی در شرایط غیر بهداشتی، غذا یا آب آلوده و تماس با محتویات معده افراد آلوده را می‌توان نام برد. انتقال این بیماری از راه فرد به فرد، و عمدتاً از راه‌های دهانی-دهانی یا دهانی-مدفوعی انجام می‌شود.[۵]

  1. https://umj.umsu.ac.ir/browse.php?a_id=80&slc_lang=fa&sid=1&printcase=1&hbnr=1&hmb=1
  2. "Helicobacter pylori and Gastric Cancer: Factors That Modulate Disease Risk". American Society for Microbiology.
  3. «طرح بررسی امکان انتقال هلیکوباکترپیلوری». مرکز تحقیقات سرطان. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۸-۱۵.
  4. «هلیکوباکترپیلوری». پژوهشکده بیماری‌های گوارش و کبد. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۸-۱۵.
  5. «هلیکوباکترپیلوری». دانشگاه علوم پزشکی گلستان مرکز تحقیقات عفونی. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۸-۱۵.

منابعویرایش