باز کردن منو اصلی
تصویری از یک گاو نر در منطقه جنگلی بلیران شهرستان آمل در مازندران ایران.
تندیس میترا در حال قربانی کردن گاو نر، موزه بریتانیا لندن

وَرزا گاوی را گویند که زمین بدان شیار کنند، یعنی گاوِ زراعت.[۱] ورزا در زبان تالشی، مازندرانی، گیلکی و لری (لری بختیاری، بوراحمد و لری خرم‌آبادی) به معنای گاو نر است. در آیین میترایی ورزا به عنوان قربانی ذبح می‌شده‌است. همچنین تالشان نیز در مراسم‍های مختلف از ورزا یا گاو نر به عنوان قربانی استفاده می‌کنند.

محتویات

ورزا جنگویرایش

ورزا جنگ، جنگی است که در شمال ایران بین گاوهای نر سازمان داده می‌شود. این مراسم هم‌اکنون تنها در استان‌های گیلان و مازندران اجرا می‌شود. اما درگذشته، این مراسم در همه ایران معمول بود و بخشی از سرگرمی جشن‌های محلی را تشکیل می‌داد.[۲]

در ادیانویرایش

در میتراییسمویرایش

 
میترا و وَرزا: این دیوارنگاره از مهرابه‌ای در ایتالیا است که صحنه قربانی کردن ورزا و دنباله فلکی ردا را نشان می‌دهد.

مهرپرستان در هنگامی که در مهرابه جمع می‌شدند ورزا را قربانی می‌کردند. گوشت این حیوان را کباب می‌کردند و خون آن را در جامی در زیر مهرابه می‌ریختند. این خون را با شیره هوم و شراب مخلوط می‌کردند و به آن آب حیات می‌گفتند. این آب مقدس را در جام‌های مخصوص به نام دوست‌کامی می‌ریختند و حاضران آن را به همراه کباب و نان می‌خوردند. سپس سرودهایی در سپاس از مهر می‌خواندند. در مهرابه‌ها شمع و آتش روشن می‌کردند که نماد مهر بود.[۳]

در هندوییسمویرایش

منابعویرایش

  1. علی‌اکبر دهخدا و دیگران، سرواژهٔ «ورزا»، لغت‌نامهٔ دهخدا.
  2. "gavbazi". دانشنامه ایرانیکا. Retrieved 2011-04-10.
  3. "Mithraism". دانشنامه ایرانیکا. Retrieved 2011-04-10.