باز کردن منو اصلی
کژدم دریایی
Haeckel Eurypterus tetragonophthalmus.jpg
کژدم دریایی، Eurypterida
آرایه‌شناسی
فرمانرو: جانوران
شاخه: بندپایان
زیرشاخه: گیره‌داران
رده: ران‌دهانان

پهن بالان (نام علمی: Eurypterida) که امروزه بیشتر با عنوان کژدم‌های دریایی شناخته می‌شوند گروهی از بندپایان درنده بودند که بین ۴۶۷ تا ۲۵۱ میلیون سال پیش می‌زیستند.

ویژگی‌هاویرایش

کژدم‌های دریایی شاخه ای از گیره داران محسوب می‌شوند و جانورانی چون خرچنگ نعل اسبی، کژدم و تارتنک خویشاوندان امروزی آن‌ها هستند تا کنون گونه‌های مختلفی از این موجودات کشف شده کوچکترین گونه حدود ۳ سانتی‌متر طول داشته و در مقابل بزرگترین گونه حدود ۲٫۵ متر طول داشته‌است کژدم‌های دریایی جانورانی آبزی بودند ولی همچون خرچنگ‌ها کژدم‌های دریایی هم می‌توانستند در محیط خشکی نیز زنده بمانند بیشتر آن‌ها دارای دو بالهٔ بزرگ و بلند پارو مانند بودند که به کمک آن می‌توانستند چه در محیط دریا و چه در محیط خشکی به راحتی حرکت کنند همچنین دم نیرومند این موجودات نیز نقش سکان را برای آن‌ها داشت تمام کژدم‌های دریایی گوشت‌خوار بودند رژیم غذایی کژدم‌های دریایی شامل انواع متنوعی از موجودات دریایی از جمله ماهیان، سرپایان و تریلوبیت‌ها می‌شد به غیر از این موارد احتمالاً لاشه خواری و همنوع خواری نیز میان آنان رواج داشته‌است.

تکاملویرایش

قدیمی‌ترین آثار کشف شده از این موجودات متعلق به اواسط دوره اردوویسین است ولی این احتمال وجود دارد که کژدم‌های دریایی در اواخر دوره کامبرین یا اوایل دوره اردوویسین به وجود آمده باشند اگرچه هنوز آثاری از این جانوران در این بازه‌های زمانی کشف نشده دوره اوج شکوفایی و تنوع این جانوران مربوط به دوره سیلورین و اوایل دوره دوونین بود ولی بعد از این دوره با ظهور گروه‌های جدیدی از جانوران چون ماهیان زره دار که نسبت به کژدم‌ها برتری داشتند تنوع این جانوران رو به افول نهاد وقوع رویداد انقراض دونین پسین باعث کاهش شدید تنوع کژدم‌ها شد و تنها چند گونه کوچک زنده ماندند این آخرین بازماندگان نیز سرانجام در زمان وقوع رویداد انقراض پرمین-تریاس یا مدتی قبل از این انقراض به‌طور کامل از میان رفتند.

شجره نامهویرایش

Eurypterida


Stylonurinaخطای یادکرد: خطای یادکرد: برچسب تمام کنندهٔ </ref> بدون برچسب <ref> (). [۱]</ref>



Eurypterina

Megalograptoidea[Note ۱]




پهن‌بال‌واران




Mixopteroidea




Waeringopteroidea




Adelopthalmoidea


Pterygotioidea

Hughmilleria




Herefordopterus




Slimonia




Pterygotidae












  1. The position of the megalograptids is uncertain.

منابعویرایش

  1. O. Erik Tetlie & Derek E. G. Briggs (2009). "The origin of pterygotid eurypterids (Chelicerata: Eurypterida)". Palaeontology. 52 (5): 1141–1148. doi:10.1111/j.1475-4983.2009.00907.x.

پیوند به بیرونویرایش