گاگیک یکم (به ارمنی Գագիկ Ա، به لاتین Gagik I) برادر سمبات دوم، هفتمین پادشاه دودمان باگراتونی است که از تاریخ ۹۸۹–۱۰۲۰ میلادی بر ارمنستان سلطنت کرد.[۱]

گاگیک یکم
پادشاه ارمنستان
Gagik I Bagratuni.jpg
مجسمه گاگیک یکم در حفاری‌های صورت گرفته در آنی (شهر باستانی) توسط باستان‌شناس نیکلای مار یافت شده است.
سلطنت۹۸۹–۱۰۲۰
نام کاملگاگیک یکم باگراتونی
درگذشته۱۰۲۰
بعد ازسمبات دوم
قبل ازهوهانس-سمبات سوم
سلسلهBagrotuniflagx.jpg باگراتونی

تاریخویرایش

گاگیک یکم پس از فوت برادرش سمبات دوم به سلطنت رسید. در زمان او ارمنستان به اوج قدرت و رفاه و تحول فرهنگی خود رسید.[۲]

فردریک ماکلر می‌نویسد:

«ارمنستان چنان قوی شده بود که هر گونه حمله مهاجمان نیرومند بیگانه را خنثی کند.»[۳]

پادشاه توانست همه نیروهای خود و همه سعی و همتش را در کار بسط و توسعه امنیت و رفاه مادی و معنوی ملتش متمرکز سازد. در دوران گاگیک یکم کلیساها و بناهای مذهبی و موسسات خیریه و ساختمان‌های جدیدی ساخته شد، و در دوران او معماری ارمنستان شکوفایی خیره کننده‌ای یافت. در کنار ارمنستان ایالت قارص به ترقی و آبادانی رسید پسر موشق پادشاه قارص، موسوم به آباص (۹۸۴–۱۰۲۹) پایتخت خود را تبدیل به مرکز فرهنگ ارمنی کرد، چنان‌که همه جوانان ارمنی از همه نقاط ارمنستان برای تحصیل فلسفه و ادبیات و الهیات به آن شهر می‌آمدند.[۴]

تورن بیز می‌نویسد:

این شاهزاده که دوران جوانی خود را به بی‌اعتمادی و فرومایگی گذرانید و هیچ به نظر نمی‌آمد که سلطنت پرافتخاری داشته باشد همینکه بر تخت سلطنت نشست مرد دیگری شد. او افراط کاری‌ها را جبران کرد، از ادبیات و هنر حمایت نمود و از پایتخت خود یک آتن کوچک بوجود آورد.[۵]

جستارهای وابستهویرایش

پانویسویرایش

  1. هراند پاسدرماجیان (۱۳۶۶ خورشیدی). «تاریخ ارمنستان». نشر تاریخ ایران. ص. صفحه:۱۸۸. بایگانی‌شده از اصلی در ۲ نوامبر ۲۰۱۷. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  2. تاریخ ارمنستان، مترجم: ا. گرمانیک جلد یکم (از دوران ماقبل تاریخ تا سده هجدهم)، صفحه:۱۹۷
  3. Macler, Frédéric. "Armenia: The Kingdom of the Bagratides" in The Cambridge Medieval History:vol. 4, p. 162.
  4. (Armenian) Arakelyan, Babken. «Գագիկ Ա» [Gagik I]. Armenian Soviet Encyclopedia. Yerevan: Armenian Academy of Sciences, 1976, vol. 2, p. 637.
  5. Tournebize, François. "Histoire politique et religieuse de l'Arménie: depuis les origines des Arméniens jusqu'à la mort de leur dernier roi".

منابعویرایش

  • Armenian Soviet Encyclopedia. Yerevan.