آنتیوخوس سوم (به یونانی Μέγας Ἀντίoχoς)، ملقب به کبیر ششمین شاه سلوکی و جوانترین پسر سلوکوس دوم بود که از ۲۴۱ تا ۱۸۷ پ. م[۱] سلطنت کرد. او از سال ۲۲۳پ. م[۲] پادشاه سوریه بود و تا پایان زندگی‌اش در آن سرزمین فرمانروایی کرد. درابتدای سلطنتش مولون ساتراپ ماد والکساندر ساتراپ پارس و همین‌طور ساتراپیهایآرخوزیاوگدروزیا سربه شورش برداشتند. پارتها نیز در حمایت از شورشی‌ها با آراخوزیا و گدروزیا پیمان اتحاد بستند کار و به جایی رسید که مولون شهر سلوکیه را فتح کرد. پس از مدتی آنتیوخوس لشکری با سپاه خود سلوکیه رافتح و به ماد لشکر کشید و مولون را در نبردی خونین شکست داد و سپس به پارس حمله کرد اما الکساندر که با می‌دانست کاری از پیش نمی‌برد دست به خود کشی زد وبدین ترتیب ساتراپی پارس را نیز فتح شد. سال بعد پادشاه پارتها اردوان به رگ (ری) و سپس ماد لشکر کشید و این دو سرزمین را متصرف شد آنتیوخوس لشکر خود را از سلوکیه راهی ماد و رگ (ری) کرد ساتراپ‌های منصوبی اردوان را شکست داد. سپس به سمت پایتخت پارتها هکاتوم پولیس رفته و آن را را فتح کرد او داشت که خود را برای فتح هیرکانی می‌کرد که پادشاه باکتریا به سرزمین‌های سلوکی در شرق حمله کرد و آن‌ها را متصرف شد بنابراین آنتیوخوس که نمی‌توانست در دو جبهه بجنگد از هیرکانی صرف نظر کرد با اردوان صلح کرد بدین شرط که پادشاهی اردوان را به رسمیت بشناسد. پس از صلح به باکتریا حمله‌ور شد علاوه بر سرزمین‌های خود سرزمین‌های بسیاری از باکتریا متصرف شد و پایتخت آن را محاصره کرد اما نتوانست آن را فتح کند و محاصره دو سال طول کشید سرانجام با پادشاه باکتریا صلح کرد وپادشاهی باکتریا را به رسمیت شناخت همین‌طور قبول کرد با او اتحادی نظامی با باکتریا ببندد. سپس به سوی ساتراپی شورشی آراخوزی شد از کوه‌های هندوکوش گذشت و ساتراپی را تحت کنترل درآورد. پس از این وقایع تصمیم به بازگشت به پایتخت از ساتراپی گدروزی گرفت در حین بازگشت این سرزمین را آرام کرد و به پایتخت خود آنتیوک بازگشت در این زمان پادشاهی دراوج قدرت خود بود.

آنتیوخوس سوم
'باسیلئوس مگاس'
Male head wearing a head-band resembling king of Syria Antiochus III (223–187 BC), late 1st century BC–early 1st century AD, Louvre Museum (7462828632).jpg
یک نیم تنه آنتیوخوس سوم در موزه لوور که احتمالاً یک کپی رومی از روی پرتره یونانی آن است
باسیلئوس مگاس امپراتوری سلوکی
سلطنتآوریل/ژوئن ۲۲۲ – ۳ ژوئیه ۱۸۷ پیش از میلاد
(۳۶ سالگی)
پیشینسلوکوس سوم
جانشینسلوکوس چهارم
همسرلائودیس سوم
یوبیای خالکیسی
فرزند(ها)آنتیوخوس
سلوکوس چهارم
آردیس
یک دختر ناشناس
لائودیس چهارم، ملکه امپراتوری سلوکی
کلئوپاترا یکم سوریه، ملکه مصر
آنتیوخیس، ملکه کاپادوکیه
آنتیوخوس چهارم
نام کامل
آنتیوخوس مگاس
Ἀντίoχoς ὁ Μέγας
("آنتیوخوس کبیر")
دودمانسلوکیان
پدرسلوکوس دوم
مادرلائودیس دوم
زادروز۲۴۱ پیش از میلاد
شوش، پارس
مرگ۳ ژوئیه ۱۸۷ پیش از میلاد (سالگی ۵۳–۵۴)
شوش، الیمائیس
دین و مذهبآیین یونان باستان
سکه با تصویرآنتیوخوس سوم

اوایل پادشاهیویرایش

آنتیوخوس سوم یکی از اعضای یونانی خاندان سلوکیان بود.[۳][۴][۵][۶] او فزند شاه سلوکوس دوم و ملکه لائودیس دوم بود که در سال ۲۴۲ پیش از میلاد در شوش دیده به جهان گشود.[۷] با به قتل رسیدن برادرش سلوکوس سوم در آناتولی او به پادشاهی رسید.[۸] آنتیوخوس سوم یک امپراتوری بی نظم را به ارث برد. نه تنها آسیای صغیر جدا شده بود بلکه شرقی‌ترین استانها نیز از هم پاشیده شده بودند در ۲۴۷–۲۴۵ پیش از میلاد در باکتریا دیودتوس و در پارت آندوراگوراس شورش کرده و استقلال پیدا کرده بودند

جنگ با رومویرایش

از ۱۹۲ تا ۱۸۸ پیش از میلاد جنگ‌های جمهوری روم علیه آنتیوخوس سوم سلوکی آغاز گردید.[۲] آنتیوخوس برای شکست روم در نبرد سپاه بزرگی گرد آورد و اتحادی نظامی با دولت‌های آسیای کوچک بر ضد روم بست همین‌طور با هانیبال کارتاژی علیه روم متحد شد اما در در نبرد ماگنزیا از رومیان شکست خورد و مجبور شد که در برابر صلح تمام کشورهای آسیای کوچک را به روم واگذار کند و خراج سنگین را به روم بپردازد.

مرگویرایش

آنتیوخوس در سال ۱۸۷پ. م. اقدام به غارت معابد شوش نمود تا باجی را که دولت روم از او مطالبه کرده بود بپردازد، ولی با مقاومت شدید مردم روبه‌رو شد و به قتل رسید.

منابعویرایش

  1. CHRONOLOGY OF IRANIAN HISTORY PART 1 iranicaonline.org
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «CHRONOLOGY OF IRANIAN HISTORY PART 1». iranica. ۲۶ آذر ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۲۶ آذر ۱۳۹۳.
  3. Bertman, Stephen (2003). Handbook to life in ancient Mesopotamia. Infobase Publishing. p. 76. ISBN 978-0-8160-4346-0. Antiochus III (222–187 BC) A member of the Hellenistic Seleucid dynasty
  4. Zion, Noam; Spectre, Barbara (2000). A Different Light: The Big Book of Hanukkah. Devora Publishing. p. 57. ISBN 978-1-930143-37-1. Antiochus III, the Greek Seleucid Dynasty of Greater Syria captures Judea. 172 or 171-163
  5. Baskin, Judith R.; Seeskin, Kenneth (2010). The Cambridge Guide to Jewish History, Religion, and Culture. Cambridge University Press. p. 37. ISBN 978-0-521-68974-8. The wars between the two most prominent Greek dynasties, the Ptolemies of Egypt and the Seleucids of Syria, unalterably change the history of the land of Israel…As a result the land of Israel became part of the empire of the Syrian Greek Seleucids.
  6. Glubb, Sir John Bagot (1967). Syria, Lebanon, Jordan. Thames & Hudson. p. 34. OCLC 585939. Although the Ptolemies and the Seleucids were perpetual rivals, both dynasties were Greek and ruled by means of Greek officials and Greek soldiers. Both governments made great efforts to attract immigrants from Greece, thereby adding yet another racial element to the population.
  7. Jonsson, David J. (2005). The Clash of Ideologies. Xulon Press. p. 566. ISBN 978-1-59781-039-5. Antiochus III was born in 242 BC, the son of Seleucus II, near Susa, Persia.
  8. http://www.livius.org/cg-cm/chronicles/bchp-seleucus_iii/seleucus_iii_01.html

خدادادیان، اردشیر. اشکانیان، نشر به‌دید۱۳۸۰ شابک ‎۹۶۴-۶۹۹۵-۱۸-۷

سلف:
سلوکوس سوم
شاه سلوکی

۲۴۷ تا ۲۱۴ ق.م.

جانشین:
سلوکوس چهارم