اداره دوم ستاد بزرگ‌ارتشتاران

ادارهٔ دوم ستاد بزرگ‌ارتشتاران اداره‌ای جاسوسی، اطلاعاتی و ضداطلاعاتی بود که در دوران پهلوی به وجود آمد. در آغاز این اداره «رکن دوم ارکان حرب کل قشون» و سپس‌ «رکن دوم ستاد ارتش» نامیده می‌شد. این ادارهٔ اطلاعاتی توسط افسران نخبه‌ای که پیش از جنگ جهانی دوم در فرانسه آموزش می‌دیدند، در دورهٔ رضا شاه پهلوی ایجاد شد.[۲] این سازمان بعدها خدماتی نیز از سوی سرویس‌های مخفی بریتانیا دریافت می‌کرد.

ادارهٔ دوم ستاد بزرگ‌ارتشتاران
اطلاعات کلی سازمان
بنیادگذاری ۱۳۰۵[۱]
انحلال ۱۳۵۷
سازمان بعدی ادارهٔ دوم ستاد کل ارتش ملی ایران
حوزهٔ قدرت ایران
ستاد تهران
سازمان بالادست ستاد بزرگ‌ارتشتاران

اساس کار ادارهٔ دوم ستاد بزرگ‌ارتشتاران، کسب اطلاعات نظامی از خارج کشور بود. پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ در رکن ۲ ارتش، تغییراتی روی داد و بار دیگر وظیفه اطلاعات و امنیت داخلی نیز برعهده آن نهاده شد تا با همکاری فرمانداری نظامی، مخالفان سیاسی حکومت را تحت تعقیب قرار دهد.[۳]

این اداره، امروزه «معاونت اطلاعات ارتش جمهوری اسلامی ایران» نامیده می‌شود.[۴]

رئیسانویرایش

رئیس رکن دوی ستاد ارتش شاهنشاهی ایران

رئیس اداره دوم ستاد بزرگ‌ارتشتاران

رئیس اداره دوم ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران

معاون اطلاعات ارتش جمهوری اسلامی ایران

  • سرتیپ سید حمیدرضا طباطبایی
  • سرتیپ عباس جعفری‌نیا

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. قدیمی، ذبیح‌الله (۱۳۲۶). تاریخ ۲۵ ساله ارتش شاهنشاهی ایران. تهران: چاپخانه مجلس شورای ملی. ص. ۱۰۷.
  2. داریانی، علی اکبر (۱۹۹۸). The Rise and Fall of the Pahlavi Dynasty: Memoirs of Former General Hussein Fardust.
  3. «http://rasekhoon.net/article/show/711176/رکن-2-ارتش-رقیبی-برای-ساواک/». پیوند خارجی در |title= وجود دارد (کمک); پارامتر |پیوند= ناموجود یا خالی (کمک)
  4. عظیمی، امیر (۲۴ بهمن ۱۳۹۶). «نقش ارتش در پیروزی انقلاب محدود به سال 57 نیست/ نیروهای ارتش با لباس غیرنظامی در تظاهرات شرکت می‌کردند». خبرگزاری فارس. خبرگزاری فارس. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ مارس ۲۰۱۸.
  5. «سرلشکر عبدالرضا افخم ابراهیمی». مؤسسهٔ مطالعات تاریخ معاصر ایران. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱۹ ژوئن ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۹ ژوئن ۲۰۱۸.
  6. «محسن دیبا». وبگاه راسخون. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱۹ ژوئن ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۹ ژوئن ۲۰۱۸.
  7. «عباسقلی اسفندیاری». وبگاه راسخون. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۳ اوت ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۳ ژوئیه ۲۰۱۸.
  8. قدیمی، ذبیح‌الله (۱۳۲۶). تاریخ ۲۵ ساله ارتش شاهنشاهی ایران. تهران: چاپخانه مجلس شورای ملی. ص. ۱۷۳.
  9. «سرلشکر اخراجی ارتش شاه که بود؟». خبرگزاری فارس. ۱۵ بهمن ۱۳۹۱. دریافت‌شده در ۳۱ تیر ۱۳۹۷.
  10. «۵ اسفند / ۲۳ افسر جوان جانشین ژنرال‌های ارتش شاهنشاهی شدند». تاریخ ایرانی. بایگانی‌شده از اصلی در 24 اكتبر 2018. دریافت‌شده در ۱۳ مرداد ۱۳۹۷. تاریخ وارد شده در |archive-date= را بررسی کنید (کمک)
  11. «سرهنگ کتیبه: چرا ارتش به‌نفع شاه وارد عمل نشد؟/ منافقین اسناد ارتش را دزیدند». خبرگزاری تسنیم. ۲۳ بهمن ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۳۰ فروردین ۱۳۹۸.
  12. بختیاری، مهدی؛ تذری، هاجر (۸ شهریور ۱۳۹۵). «معرفان کشمیری در نخست‌وزیری باید جوابگو باشند». خبرگزاری فارس. دریافت‌شده در ۲۶ تیر ۱۳۹۷.
  13. «سوابق «امیر حاتمی» وزیر پیشنهادی دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح». خبرگزاری دفاع مقدس. ۱۷ مرداد ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۲۰ شهریور ۱۳۹۷.