باز کردن منو اصلی

اورهان پاموک

نویسنده اهل ترکیه

فرید اورخان پاموک (ترکی استانبولی: Ferit Orhan Pamuk؛ زاده ۷ ژوئن ۱۹۵۲) که در ایران به اورهان پاموک معروف شده‌است، نویسنده و رمان‌نویس اهل کشور ترکیه و برندهٔ جایزه نوبل ادبیات سال ۲۰۰۶ است. او نخستین ترک‌تباری است که این جایزه را دریافت کرده‌است.

اورهان پاموک
Orhan Pamuk 2009 Shankbone.jpg
پاموک در سال ۲۰۰۹
زاده فرید اورخان پاموک
۷ ژوئن ۱۹۵۲ ‏(۶۶ سال)
استانبول، ترکیه
شغل رمان‌نویس، فیلمنامه‌نویس و استاد ادبیات تطبیقی (دانشگاه کلمبیا)
ملیت ترکیه‌ای
دوره ۱۹۷۴ – تا کنون
ژانر رمان
موضوع‌ها دوگانه شرق–غرب، ادبیات، نقاشی
جنبش ادبی ادبیات پست‌مدرن
آثار برجسته
جوایز برجسته جایزه ایمپک دوبلین
۲۰۰۳
جایزه نوبل ادبیات
۲۰۰۶
جایزه سونینگ
۲۰۱۲
همسر(ان) آیلین تورگون
(ازدواج ۱۹۸۲، طلاق ۲۰۰۲)
خویشاوند(ان) شوکت پاموک (برادر)
حمیرا پاموک (خواهر ناتنی)
وب‌گاه
www.orhanpamuk.net

پاموک در کشور خود نویسنده‌ای بسیار نامدار است. آثار او پیش از دریافت جایزه نوبل ادبیات به ۴۶ زبان و پس از آن به ۵۶ زبان ترجمه شده‌است.[۱]

محتویات

زندگی‌نامهویرایش

اورهان پاموک در خانواده‌ای پر فرزند و مرفه در محلهٔ نیشان تاشی استانبول متولد شد. او دروس متوسطه را در کالج آمریکایی رابرت در استانبول گذراند. پس از پایان تحصیلات متوسطه به اصرار خانوادهٔ خود به ادامهٔ تحصیل در رشتهٔ معماری در دانشکدهٔ فنی استانبول مشغول شد، هرچند پس از مدتی این رشته را نیمه‌تمام رها کرد. او سپس در دانشگاه استانبول و در رشته روزنامه‌نگاری به تحصیل پرداخت و فارغ‌التحصیل شد. با این حال هیچ‌گاه کار روزنامه‌نگاری نکرد.

کارنامه ادبیویرایش

پاموک اولین رمانش جودت بیک و پسران را که حکایت خانواده‌ای متمول و پرتعداد است در سال ۱۹۸۲ نوشت که جوایز ملی ارهان کمال و کتاب سال را برایش به ارمغان آورد.[۲]

پاموک بعد از انتشار رمان قلعه سفید کرسی تدریس ادبیات داستانی را در دانشگاه کلمبیا پذیرفت و به همراه همسرش از ۱۹۸۵ تا ۱۹۸۸ مقیم نیویورک شد. این رمان تقریباً به همه زبان‌های اروپایی ترجمه شد. او در این رمان رفاقت یک دانشمند عثمانی را با برده‌ای رومی روایت کرده‌است.

اوج شهرت پاموک زمانی بود که رمان نام من سرخ را در سال ۱۹۹۸ منتشر کرد و انبوهی از جوایز ادبی در کشورهای مختلف را برایش به ارمغان آورد. سال ۲۰۰۲ رمان برف را منتشر کرد که خودش آن را نخستین و آخرین رمان سیاسی در کارنامه کاری‌اش خواند. ضمیمهٔ روزنامهٔ نیویورک تایمز سال ۲۰۰۴ این رمان را یکی از ۱۰ رمان برتر جهان معرفی کرد. پاموک سال ۲۰۰۳ کتابی با عنوان استانبول منتشر کرد که در واقع اتوبیوگرافی نویسنده‌است. بسیاری این کتاب را یکی از بهترین اتوبیوگرافی‌های نویسندگان ادبی می‌دانند.

بعد از دریافت جایزه نوبل ادبیات رمانی با عنوان موزه معصومیت نوشت که به موضوع عشق‌های ممنوعه در کشورهای اسلامی و خصوصاً کشورهای خاورمیانه می‌پردازد. اما ماجراهای این رمان نیز مانند اغلب رمان‌های پاموک در شهر استانبول می‌گذرد.[۳] پاموک در گفتگویی مفصل با علیرضا غلامی که در سال ۱۳۸۹ در مجله نافه منتشر شد نسبت به عدم انتشار نسخه کامل این رمان در ایران ابراز تأسف نموده بود.[۴] رمان موزه معصومیت سرانجام سال ۱۳۹۴ با حذف بخش‌های فراوانی از آن در ایران منتشر شد.

در ژانویه ۲۰۱۶ جدیدترین اثر او زنی با موهای قرمز انتشار یافت. او سال ۱۹۸۲ ازدواج کرد و سال ۱۹۹۱ اولین فرزندش که دختری است به دنیا آمد. پاموک اکنون به اتفاق خانواده اش مقیم استانبول است.

اظهارات جنجال‌برانگیزویرایش

او اظهارات جنجال‌برانگیزی در مورد کشتار کردهای ترکیه و نسل‌کشی ارمنی‌ها ساکن ترکیه در سال‌های ابتدایی جنگ جهانی اول داشت که با واکنش ملی‌گرایان ترکیه مواجه شد و در پی آن سال ۲۰۰۵ شکایت‌هایی از او صورت گرفت.[۲] پاموک در مصاحبه‌ای با نشریه سوئیسی Das Magazin گفت «سی هزار کرد و یک میلیون ارمنی در این کشور کشته شده‌است. تقریباً هیچ‌کس جرأت نمی‌کند اسمی از آن ببرد. اما من این کار را می‌کنم.»[۵][پیوند مرده] پاموک نخستین نویسنده در جهان اسلام به‌شمار می‌رود که با فتوای مرگ سلمان رشدی مخالفت کرد.[۶]

کتاب‌شناسیویرایش

جوایزویرایش

پانویسویرایش

  1. «گفتگوی علیرضا غلامی با اورهان پاموک». نافه، no. دوم (تیر ۱۳۸۹): ۴۲–۵۲. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «اورهان پاموک برنده جایزه نوبل ادبیات شد». بی‌بی‌سی فارسی. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۴ اکتبر ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۱۸. 
  3. «کتاب جدید اورهان پاموک منتشر شد». بی‌بی‌سی فارسی. ۳۱ اوت ۲۰۰۸. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۱ ژانویه ۲۰۱۸. بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۱۸. 
  4. «گفتگوی علیرضا غلامی با اورهان پاموک». نافه، no. دوم (تیر ۱۳۸۹): ۴۲–۵۲. 
  5. Peuwsen, ‎Peer. Der meistgehasste Türke(German). . Tages-Anzeiger, 2005-02-05. 
  6. "The Nobel Prize in Literature 2006 - Bio-bibliography". Nobelprize.org. Retrieved 9 May 2018. 

منابعویرایش

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Orhan Pamuk». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۱۸.

پیوند به بیرونویرایش

در پروژه‌های خواهر می‌توانید در مورد اورهان پاموک اطلاعات بیشتری بیابید.


  در میان گفتاوردها از ویکی‌گفتاورد
  در میان تصویرها و رسانه‌ها از ویکی‌انبار