باز کردن منو اصلی

اکسی‌کدون (به انگلیسی: Oxycodone) یک داروی مخدر ضددرد است که برای کاهش دردهای متوسط تا شدید بکار می‌رود. این دارو گاه به تنهایی و گاه درترکیب با سایر داروهای مسکن مانند استامینوفن بکار می‌رود.

اکسی‌کدون
سامانه‌شناسی نام (آیوپاک)
(5R,9R,13S,14S)-۴٬۵α-epoxy-14-hydroxy-3-methoxy-17-methylmorphinan-6-one
داده‌های بالینی
نام تجاری Roxicodone, OxyContin, Oxecta, OxyIR, Endone
AHFS/دانشنامه دراگز monograph
مدلاین پلاس a682132
رده بارداری B; D (US; near term)
Dependence liability Moderate–High
تجویز oral, intramuscular, intravenous, intranasal, subcutaneous, transdermal, rectal, epidural[۱]
داده‌های فارماکوکینتیکی
فراهمی زیستی ۶۰-۸۷٪[۲]
پیوند پروتئینی ۴۵٪[۲]
متابولیسم کبد: primarily CYP3A and to a lesser extent, CYP2D6 to oxymorphone[۲]
نیمه‌عمر 2-4 hours.[۲]
دفع Urine (83%)[۲]
شناسه
شماره سی‌ای‌اس 76-42-6 ✔Y
کد ATC N02AA05
N02AA55 (WHO)‎ (in combinations)
پاب‌کم CID 5284603
بانک‌دارو DB00497
کم‌اسپایدر 4447649 ✔Y
UNII CD35PMG570 ✔Y
KEGG D05312 ✔Y
ChEBI CHEBI:۷۸۵۲ ✔Y
ChEMBL CHEMBL656 ✔Y
مترادفها dihydrohydroxycodeinone, 14-hydroxydihydrocodeinone, 6-deoxy-7,8-dihydro-14-hydroxy-3-O-methyl-6-oxomorphine[۳]
داده‌های شیمی
فرمول C18H21NO۴ 
وزن مولکولی 315.364 g/mol
SMILES eMolecules & PubChem
Physical data
محلول در آب HCl: 166 mg/mL (20 °C)
 ✔Y(what is this?)  (verify)

عوارض جانبیویرایش

وابستگی و اعتیاد به آن ، خواب آلودگی ، تضعیف رفلکس سرفه، از دست دادن آب بدن، کاهش فشار خون، یبوست، تهوع، استفراغ و ضایعات جلدی.

اوردوزویرایش

در صورت مصرف بیش از اندازه یا در افرادی که مقاوتشان نسبت به مواد افیونی پایین است، اکسی کدون می‌تواند باعث کم شدن ژرفای تنفس، کند شدن تپش قلب، سرد و مرطوب شدن پوست، توقف تنفس، فشار خون پایین، مردمک‌تنگی، اختلال در گردش خون، ایست قلبی و مرگ شود.[۴]

در سال ۲۰۱۱ اکسی کدون عامل اصلی مرگ و میر ناشی از مواد مخدر در ایالات متحدهٔ آمریکا بود.[۵] با این حال از سال ۲۰۱۲ به این‌سو هروئین و فنتانیل دلایل شایع مرگ و میر ناشی از مخدر در آن کشور بوده‌اند.[۵]

جستارهای وابستهویرایش

پانویسویرایش

  1. Kalso E (2005). "Oxycodone". Journal of Pain and Symptom Management. 29 (5S): S47–S56. doi:10.1016/j.jpainsymman.2005.01.010. PMID 15907646.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ "Roxicodone, OxyContin (oxycodone) dosing, indications, interactions, adverse effects, and more". Medscape Reference. WebMD. Retrieved 8 April 2014.
  3. O'Neil, Maryadele J., ed. (2006). The Merck index (14 ed.). Whitehouse Station, NJ: Merck & Co. ISBN 978-0-911910-00-1.
  4. 1. Package insert Oxycontin (PDF). Stamford, CT: Purdue Pharma L.P. 2007-11-05. Archived from the original (PDF) on 200df=. Retrieved 2019-09-16. Check date values in: |archivedate= (help)
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ "Drugs Most Frequently Involved in Drug Overdose Deaths: United States, 2011–2016" (PDF). CDC. 12 December 2018. Retrieved 16 September 2019.

منابعویرایش

راهنمای کاربرد داروهای ژنریک ایران، دکتر رامین خدّام، چاپ هفتم،۱۳۸۸