سیتوکروم پی۴۵۰ ۲دی۶ (CYP2D6) آنزیمی است که در انسان توسط ژن CYP2D6 کدگذاری می‌شود. CYP2D6 عمدتاً در کبد بیان می‌شود. همچنین در نواحی دستگاه عصبی مرکزی، از جمله توده سیاه، به شدت بیان می‌شود.

CYP2D6
ساختارهای موجود
PDBجستجوی هم‌ساخت‌شناسی: PDBe RCSB
معین‌کننده‌ها
نام‌های دیگرCYP2D6, CPD6, CYP2D, CYP2D7AP, CYP2D7BP, CYP2D7P2, CYP2D8P2, CYP2DL1, CYPIID6, P450-DB1, P450C2D, P450DB1, cytochrome P450 family 2 subfamily D member 6, Cytochrome P450 2D6
شناسه‌های بیرونیOMIM: 124030 MGI: 1929474 HomoloGene: 133550 GeneCards: CYP2D6
هم‌ساخت‌شناسی
گونه‌هاانسانموش
Entrez
آنسامبل
یونی‌پروت
RefSeq (mRNA)

NM_001025161 NM_000106، NM_001025161

NM_019823 NM_001163472، NM_019823

RefSeq (پروتئین)

NP_001020332 NP_000097، NP_001020332

NP_062797 NP_001156944، NP_062797

موقعیت (UCSC)ن/مChr : 82.25 – 82.26 Mb
جستجوی PubMed[۲][۳]
ویکی‌داده
مشاهده/ویرایش انسانمشاهده/ویرایش موش

CYP2D6، عضوی از سیستم اکسیداز با عملکرد مختلط سیتوکروم P450، یکی از مهم‌ترین آنزیم‌های دخیل در متابولیسم بیگانه‌زیستها در بدن است. به‌طور خاص، CYP2D6 مسئول متابولیسم و کلیرانس تقریباً ۲۵٪ از داروهای مورد استفاده بالینی، از طریق افزودن یا حذف گروه‌های عاملی–به‌طور خاص، هیدروکسیلاسیون، دمتیلاسیون، و دآلکیلاسیون است.[۴] CYP2D6 همچنین برخی از پیش داروها را فعال می‌کند. این آنزیم همچنین چندین ماده درون‌زا مانند هیدروکسی‌تریپتامین‌ها و نورواستروئیدها را متابولیزه می‌کند و هر دو شکل متا-تیرآمین و پارا-تیرآمین را در مغز و کبد به دوپامین متابولیزه می‌کند.[۴][۵]

تنوع قابل توجهی در کارایی و میزان آنزیم CYP2D6 تولید شده بین افراد وجود دارد. از این رو، برای داروهایی که توسط CYP2D6 متابولیزه می‌شوند (یعنی سوبستراهای CYP2D6 هستند)، افراد خاصی این داروها را به سرعت حذف می‌کنند (متابولیزورهای فوق سریع) در حالی که این عمل برای برخی دیگر به آرامی صورت می‌گیرد (متابولیزورهای ضعیف). اگر دارو خیلی سریع متابولیزه شود، ممکن است اثربخشی دارو را کاهش دهد، در حالی که اگر دارو خیلی کند متابولیزه شود، ممکن است مسمومیت ایجاد شود.[۶] بنابراین، ممکن است لازم باشد دوز دارو برای در نظر گرفتن سرعت متابولیزه‌شدن آن توسط CYP2D6 تنظیم شود.[۷]

سایر داروها ممکن است به عنوان بازدارنده فعالیت CYP2D6 یا القاء کننده بیان آنزیم CYP2D6 عمل کنند که به ترتیب منجر به کاهش یا افزایش فعالیت CYP2D6 می‌شوند. اگر چنین دارویی همزمان با داروی دومی که یک سوبسترای CYP2D6 است مصرف شود، داروی اول ممکن است از طریق آنچه به عنوان تداخل دارو-دارو شناخته می‌شود، بر میزان دفع داروی دوم تأثیر بگذارد.[۸]

لیگاندها ویرایش

در زیر جدولی از منتخب بسترها، القاء کننده‌ها و مهارکننده‌های CYP2D6 آمده‌است.

مهار کننده‌های CYP2C19 را می‌توان بر اساس قدرت آنها طبقه‌بندی کرد، مانند:

  • قوی، که باعث افزایش حداقل ۵ برابری در مقادیر AUC پلاسما یا کاهش بیش از ۸۰٪ در کلیرانس بسترها می‌شود.[۹]
  • متوسط، که باعث افزایش حداقل ۲ برابری در مقادیر AUC پلاسما یا کاهش ۵۰ تا ۸۰ درصدی در کلیرانس بسترها می‌شود.[۹]
  • ضعیف، که باعث افزایش حداقل ۱٫۲۵ برابری اما کمتر از ۲ برابری در مقادیر AUC پلاسما یا کاهش ۲۰–۵۰٪ در کلیرانس بسترها می‌شود.[۹]
القا کننده‌ها، مهارکننده‌ها و بسترهای CYP2D6
بسترها
= فعال شده زیستی توسط CYP2D6
مهارکننده‌ها القاء کننده‌ها

قوی

متوسط

ضعیف

قدرت نامشخص

قوی

قدرت نامشخص

زیست‌سنتز دوپامین ویرایش

 
The image above contains clickable links
در انسان، کاتکول‌آمین‌ها و آمین‌های کمیاب فن‌اتیل‌آمینرژیک از آمینو اسید فنیل‌آلانین مشتق می‌شوند. به خوبی ثابت شده‌است که دوپامین از ال-تیروزین از طریق ال-دوپا تولید می‌شود. با این حال، شواهد اخیر نشان داده‌است که CYP2D6 در مغز انسان بیان می‌شود و زیست‌سنتز دوپامین از ال-تیروزین را از طریق پارا-تیرآمین کاتالیز می‌کند. به‌طور مشابه، CYP2D6 همچنین متا-تیرآمین را به دوپامین متابولیزه می‌کند.[۱۴]

منابع ویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ GRCm38: Ensembl release 89: ENSMUSG00000061740 - Ensembl, May 2017
  2. "Human PubMed Reference:". National Center for Biotechnology Information, U.S. National Library of Medicine.
  3. "Mouse PubMed Reference:". National Center for Biotechnology Information, U.S. National Library of Medicine.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ Wang B, Yang LP, Zhang XZ, Huang SQ, Bartlam M, Zhou SF (2009). "New insights into the structural characteristics and functional relevance of the human cytochrome P450 2D6 enzyme". Drug Metabolism Reviews. 41 (4): 573–643. doi:10.1080/03602530903118729. PMID 19645588.
  5. Wang X, Li J, Dong G, Yue J (February 2014). "The endogenous substrates of brain CYP2D". European Journal of Pharmacology. 724: 211–8. doi:10.1016/j.ejphar.2013.12.025. PMID 24374199.
  6. Teh LK, Bertilsson L (2012). "Pharmacogenomics of CYP2D6: molecular genetics, interethnic differences and clinical importance". Drug Metabolism and Pharmacokinetics. 27 (1): 55–67. doi:10.2133/dmpk.DMPK-11-RV-121. PMID 22185816.
  7. Walko CM, McLeod H (April 2012). "Use of CYP2D6 genotyping in practice: tamoxifen dose adjustment". Pharmacogenomics. 13 (6): 691–7. doi:10.2217/pgs.12.27. PMID 22515611.
  8. Teh LK, Bertilsson L (2012). "Pharmacogenomics of CYP2D6: molecular genetics, interethnic differences and clinical importance". Drug Metabolism and Pharmacokinetics. 27 (1): 55–67. doi:10.2133/dmpk.DMPK-11-RV-121. PMID 22185816.Teh LK, Bertilsson L (2012).
  9. ۹٫۰۰ ۹٫۰۱ ۹٫۰۲ ۹٫۰۳ ۹٫۰۴ ۹٫۰۵ ۹٫۰۶ ۹٫۰۷ ۹٫۰۸ ۹٫۰۹ ۹٫۱۰ ۹٫۱۱ ۹٫۱۲ ۹٫۱۳ ۹٫۱۴ ۹٫۱۵ ۹٫۱۶ ۹٫۱۷ ۹٫۱۸ ۹٫۱۹ ۹٫۲۰ ۹٫۲۱ ۹٫۲۲ ۹٫۲۳ ۹٫۲۴ ۹٫۲۵ ۹٫۲۶ ۹٫۲۷ ۹٫۲۸ ۹٫۲۹ ۹٫۳۰ ۹٫۳۱ ۹٫۳۲ ۹٫۳۳ ۹٫۳۴ ۹٫۳۵ ۹٫۳۶ ۹٫۳۷ ۹٫۳۸ ۹٫۳۹ ۹٫۴۰ ۹٫۴۱ ۹٫۴۲ ۹٫۴۳ ۹٫۴۴ ۹٫۴۵ ۹٫۴۶ ۹٫۴۷ ۹٫۴۸ ۹٫۴۹ ۹٫۵۰ ۹٫۵۱ ۹٫۵۲ ۹٫۵۳ ۹٫۵۴ ۹٫۵۵ ۹٫۵۶ ۹٫۵۷ ۹٫۵۸ ۹٫۵۹ ۹٫۶۰ ۹٫۶۱ ۹٫۶۲ ۹٫۶۳ ۹٫۶۴ ۹٫۶۵ ۹٫۶۶ ۹٫۶۷ ۹٫۶۸ ۹٫۶۹ ۹٫۷۰ ۹٫۷۱ ۹٫۷۲ ۹٫۷۳ ۹٫۷۴ ۹٫۷۵ ۹٫۷۶ ۹٫۷۷ ۹٫۷۸ ۹٫۷۹ ۹٫۸۰ ۹٫۸۱ ۹٫۸۲ ۹٫۸۳ ۹٫۸۴ ۹٫۸۵ Flockhart DA (2007). "Drug Interactions: Cytochrome P450 Drug Interaction Table". Indiana University School of Medicine. Retrieved in July 2011
  10. ۱۰٫۰۰ ۱۰٫۰۱ ۱۰٫۰۲ ۱۰٫۰۳ ۱۰٫۰۴ ۱۰٫۰۵ ۱۰٫۰۶ ۱۰٫۰۷ ۱۰٫۰۸ ۱۰٫۰۹ ۱۰٫۱۰ ۱۰٫۱۱ ۱۰٫۱۲ ۱۰٫۱۳ ۱۰٫۱۴ ۱۰٫۱۵ ۱۰٫۱۶ ۱۰٫۱۷ ۱۰٫۱۸ ۱۰٫۱۹ ۱۰٫۲۰ ۱۰٫۲۱ ۱۰٫۲۲ ۱۰٫۲۳ ۱۰٫۲۴ ۱۰٫۲۵ ۱۰٫۲۶ ۱۰٫۲۷ ۱۰٫۲۸ ۱۰٫۲۹ ۱۰٫۳۰ ۱۰٫۳۱ ۱۰٫۳۲ دارونامه: Swedish environmental classification of pharmaceuticals Facts for prescribers (Fakta för förskrivare), retrieved July 2011
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ Leeder JS (June 2001). "Pharmacogenetics and pharmacogenomics". Pediatric Clinics of North America. 48 (3): 765–81. doi:10.1016/S0031-3955(05)70338-2. PMID 11411304.
  12. "Hydrocodone". Drugbank. Retrieved 14 June 2011.
  13. Hoskins JM, Carey LA, McLeod HL (August 2009). "CYP2D6 and tamoxifen: DNA matters in breast cancer". Nature Reviews. Cancer. 9 (8): 576–86. doi:10.1038/nrc2683. PMID 19629072. S2CID 19501089.
  14. ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ ۱۴٫۲ ۱۴٫۳ Wang X, Li J, Dong G, Yue J (February 2014). "The endogenous substrates of brain CYP2D". European Journal of Pharmacology. 724: 211–218. doi:10.1016/j.ejphar.2013.12.025. PMID 24374199.
  15. Vizeli P, Straumann I, Holze F, Schmid Y, Dolder PC, Liechti ME (May 2021). "Genetic influence of CYP2D6 on pharmacokinetics and acute subjective effects of LSD in a pooled analysis". Scientific Reports. 11 (1): 10851. Bibcode:2021NatSR..1110851V. doi:10.1038/s41598-021-90343-y. PMC 8149637. PMID 34035391.
  16. Shen, H. W.; Jiang, X. L.; Winter, J. C.; Yu, A. M. (2022-04-28). "Psychedelic 5-Methoxy-N,N-dimethyltryptamine: Metabolism, Pharmacokinetics, Drug Interactions, and Pharmacological Actions". Current Drug Metabolism. 11 (8): 659–666. doi:10.2174/138920010794233495. PMC 3028383. PMID 20942780.
  17. ۱۷٫۰ ۱۷٫۱ "DILTIAZEM HCL CD- diltiazem hydrochloride capsule, coated, extended release". DailyMed. 2017-02-01. Retrieved 2019-01-31.
  18. "NIFEDIPINE EXTENDED RELEASE- nifedipine tablet, extended release". DailyMed. 2012-11-29. Retrieved 2019-02-01.
  19. Kotlyar M, Brauer LH, Tracy TS, Hatsukami DK, Harris J, Bronars CA, Adson DE (June 2005). "Inhibition of CYP2D6 activity by bupropion". Journal of Clinical Psychopharmacology. 25 (3): 226–9. doi:10.1097/01.jcp.0000162805.46453.e3. PMID 15876900. S2CID 24591644.
  20. Fasinu PS, Tekwani BL, Avula B, Chaurasiya ND, Nanayakkara NP, Wang YH, et al. (September 2016). "Pathway-specific inhibition of primaquine metabolism by chloroquine/quinine". Malaria Journal. 15: 466. doi:10.1186/s12936-016-1509-x. PMC 5020452. PMID 27618912.
  21. "Medical Cannabis Adverse Effects & Drug Interactions" (PDF).
  22. Zhang W, Ramamoorthy Y, Tyndale RF, Sellers EM (June 2003). "Interaction of buprenorphine and its metabolite norbuprenorphine with cytochromes p450 in vitro". Drug Metabolism and Disposition. 31 (6): 768–72. doi:10.1124/dmd.31.6.768. PMID 12756210.
  23. ۲۳٫۰ ۲۳٫۱ "Citalopram Oral Solution". Drugs.com.
  24. "Escitalopram-drug-information". UpToDate. Retrieved 2019-05-22.
  25. ۲۵٫۰ ۲۵٫۱ "Drug Development and Drug Interactions: Table of Substrates, Inhibitors and Inducers". FDA. 26 May 2021.
  26. Nevels RM, Weiss NH, Killebrew AE, Gontkovsky ST (July 2013). "Methylphenidate and Its Under-recognized, Under- explained, and Serious Drug Interactions: A Review of the Literature with Heightened Concerns" (PDF). German Journal of Psychiatry: 29–42. Archived from the original (PDF) on 9 April 2018. Retrieved 29 June 2022.
  27. Bailey DG, Bend JR, Arnold JM, Tran LT, Spence JD (July 1996). "Erythromycin-felodipine interaction: magnitude, mechanism, and comparison with grapefruit juice". Clinical Pharmacology and Therapeutics. 60 (1): 25–33. doi:10.1016/s0009-9236(96)90163-0. PMID 8689808. S2CID 1246705.
  28. Lown KS, Bailey DG, Fontana RJ, Janardan SK, Adair CH, Fortlage LA, et al. (May 1997). "Grapefruit juice increases felodipine oral availability in humans by decreasing intestinal CYP3A protein expression". The Journal of Clinical Investigation. 99 (10): 2545–53. doi:10.1172/jci119439. PMC 508096. PMID 9153299.
  29. Guengerich FP, Brian WR, Iwasaki M, Sari MA, Bäärnhielm C, Berntsson P (June 1991). "Oxidation of dihydropyridine calcium channel blockers and analogues by human liver cytochrome P-450 IIIA4". Journal of Medicinal Chemistry. 34 (6): 1838–44. doi:10.1021/jm00110a012. PMID 2061924.
  30. Owen JR, Nemeroff CB (1998-05-30). "New antidepressants and the cytochrome P450 system: focus on venlafaxine, nefazodone, and mirtazapine". Depression and Anxiety. 7 Suppl 1 (SUPPL. 1): 24–32. doi:10.1002/(SICI)1520-6394(1998)7:1+<24::AID-DA7>3.0.CO;2-F. PMID 9597349. S2CID 34832618. Archived from the original on 1 November 2019. Retrieved 29 June 2022.
  31. ۳۱٫۰ ۳۱٫۱ ۳۱٫۲ ۳۱٫۳ FASS, The Swedish official drug catalog > Kodein Recip Last reviewed 2008-04-08
  32. He N, Zhang WQ, Shockley D, Edeki T (February 2002). "Inhibitory effects of H1-antihistamines on CYP2D6- and CYP2C9-mediated drug metabolic reactions in human liver microsomes". European Journal of Clinical Pharmacology. 57 (12): 847–51. doi:10.1007/s00228-001-0399-0. PMID 11936702. S2CID 601644.
  33. Zhao Y, Hellum BH, Liang A, Nilsen OG (June 2015). "Inhibitory Mechanisms of Human CYPs by Three Alkaloids Isolated from Traditional Chinese Herbs". Phytotherapy Research. 29 (6): 825–34. doi:10.1002/ptr.5285. PMID 25640685. S2CID 24002845.
  34. Hermann R, von Richter O (September 2012). "Clinical evidence of herbal drugs as perpetrators of pharmacokinetic drug interactions". Planta Medica. 78 (13): 1458–77. doi:10.1055/s-0032-1315117. PMID 22855269.
  35. Feng P, Zhao L, Guo F, Zhang B, Fang L, Zhan G, Xu X, Fang Q, Liang Z, Li B (September 2018). "The enhancement of cardiotoxicity that results from inhibiton of CYP 3A4 activity and hERG channel by berberine in combination with statins". Chemico-Biological Interactions. 293: 115–123. doi:10.1016/j.cbi.2018.07.022. PMID 30086269. S2CID 206489481.
  36. Foster BC, Sockovie ER, Vandenhoek S, Bellefeuille N, Drouin CE, Krantis A, et al. (2008). "In Vitro Activity of St. John's Wort Against Cytochrome P450 Isozymes and P-Glycoprotein". Pharmaceutical Biology. 42 (2): 159–69. doi:10.1080/13880200490512034. S2CID 2366709.
  37. Gaudineau, Cédric; Auclair, Karine (May 2004). "Inhibition of human P450 enzymes by nicotinic acid and nicotinamide". Biochemical and Biophysical Research Communications. 317 (3): 950–956. doi:10.1016/j.bbrc.2004.03.137. PMID 15081432.
  38. Briguglio M, Hrelia S, Malaguti M, Serpe L, Canaparo R, Dell'Osso B, et al. (December 2018). "Food Bioactive Compounds and Their Interference in Drug Pharmacokinetic/Pharmacodynamic Profiles". Pharmaceutics. 10 (4): 277. doi:10.3390/pharmaceutics10040277. PMC 6321138. PMID 30558213.
  39. Kudo S, Ishizaki T (December 1999). "Pharmacokinetics of haloperidol: an update". Clinical Pharmacokinetics. 37 (6): 435–56. doi:10.2165/00003088-199937060-00001. PMID 10628896. S2CID 71360020.
  40. Broadley KJ (March 2010). "The vascular effects of trace amines and amphetamines". Pharmacology & Therapeutics. 125 (3): 363–375. doi:10.1016/j.pharmthera.2009.11.005. PMID 19948186.
  41. Lindemann L, Hoener MC (May 2005). "A renaissance in trace amines inspired by a novel GPCR family". Trends in Pharmacological Sciences. 26 (5): 274–281. doi:10.1016/j.tips.2005.03.007. PMID 15860375.

مطالعه بیشتر ویرایش

پیوند به بیرون ویرایش