جوادیه (تهران)

جوادیه یکی از شناخته‌شده‌ترین و از محله‌های قدیمی شهر تهران است. جوادیه در جنوب غربی میدان راه‌آهن واقع شده‌ است و خط غربی راه‌آهن از محدوده جوادیه می‌گذرد. این محله در جنوب شهر تهران واقع شده و در منطقه ۱۶ تهران قرار دارد.

نام‌گذاریویرایش

نام‌گذاری این محله از روی نام کوچک فردی به نام «جواد فرددانش» در سال ۱۳۳۰ (خورشیدی) انجام شد که مالک بسیاری از زمین‌های این محله بود.[۱] تا پیش از سال ۱۳۳۰ جوادیه را تُرک آباد می‌نامیدند که علت آن نیز مربوط به ساکنین ابتدایی محله بوده که به زبان تُرکی صحبت می‌کردند.

جوادیه مانند بیشتر محله‌های پایتخت، مهاجرپذیر بوده و از سراسر کشور به نسبت گوناگون، اقوام ایرانی را در خود جا داده است اما بافت اولیه این محله را ترک‌های آذربایجان (آذری‌ها) تشکیل داده‌اند. هم‌اکنون نیز بیشتر ساکنین و اهالی جوادیه را ترک‌های اردبیل، شهرستان سراب و زنجان، اهالی شمال کشور و ترکمن صحرا تشکیل می‌دهند. این محله با توجه به قدیمی بودن، امکانات کمی نسبت دارد. ولی چون آنچنان بزرگی نیست دو باشگاه ورزشی و ده‌ها فضای سبز و پارک بزرگ جوادیه، برای آن کفایت می‌کنند. یکی از مشکلات این محله نبود بیمارستان در نزدیکی آن است.

محدودهویرایش

جوادیه در محدوده بزرگراه‌های درجه یک شهر تهران قرار گرفته است. در غرب آن بزرگراه ياریجانی واقع شده که به بزرگراه نواب صفوی وصل است. بوستان ولایت نیز در کناره غربی محله جوادیه قرار دارد. در بخش شمالی این محله، خطوط راه‌آهن تهران، در بخش شرقی آن خانه‌های کارکنان شرکت راه‌آهن و کارخانه دیزل راه‌آهن دیده می‌شود. در پایان، از جنوب به بزرگراه تندگویان می‌رسد.

مکان‌های عمومیویرایش

شاخص‌ترین مکان‌های نزدیک به محله جوادیه بیمارستان بهارلو و بیمارستان امیرالمؤمنین، بوستان ولایت و فرهنگسرای بهمن هستند. دو سینمای توسکا و شیرین که از سینماهای قدیمی تهران بودند در جوادیه قرار دارند که البته، سال‌ها است تعطیل هستند و تقریباً به مخروبه تبدیل شده‌اند. جوادیه دارای یک بازارچه بزرگ و قدیمی است.

محله جوادیه دارای حسینیه و هیئت‌های مذهبی فراوانی است. همچنین در بخش شرقی محله، میدان کشتارگاه پیشین (میدان بهمن امروزی) قرار دارد که جگرکی‌های فراوانی در آن قرار دارند.

امروز، خط ۳ متروی تهران از جوادیه می‌گذرد.

پل جوادیه که چند سال پیش‌ساخته شده، بعد از برج آزادی و برج میلاد به عنوان نماد سوم پایتخت اعلام شده‌است.

مشکلاتویرایش

بافت فرسوده و محدود شدن آن به واسطه پل‌ها و بزرگراه‌ها از مشکلات اصلی جوادیه هستند. ساخت و سازهای بسیار، باعث افزایش چشمگیر تراکم جمعیت این محله شده‌اند. عرض کوچه‌ها در بخش شمالی جوادیه در بسیاری جاها بسیار کم است و کوچه‌ها بسیار نامنظم و ناراست هستند. در این بخش، بیشتر خانه‌ها بسیار قدیمی بوده و فضای کمی دارند. این وضعیت در بخش جنوبی جوادیه -حوالی خیابان ۲۰ متری جوادیه- بهتر است.

البته در سال‌های گذشته این وضعیت عمرانی بهتر شده ولی همچنان بیشتر این محله از بافت فرسوده تشکیل شده‌ است که با خرید زمین و ساخت خانه‌ها و بازسازی آنها این محله روبه پیشرفت چشم‌گیری هست.

شخصیت‌های برجستهویرایش

افراد سرشناس، اثرگذار و برجسته‌ای در زمینه‌های کاری گوناگون در جوادیه، زندگی کرده‌اند:

  • سیدمحمد شاه حسینی، متخصص بیماری‌های داخلی
  • سیداسدالله هدایتی، جراح عمومی و متخصص قلب
  • طاهره رشیدی، متخصص نوزادان و کودکان
  • سیروس سعیدی، متخصص بیماری‌های عفونی
  • عیسی برزه کار، معلم شهید
  • اصغر اصواتی، جانباز شهید
  • محمدرضا آقاسی، شاعر
  • محمدرضا عالی‌پیام، شاعر و فعال سیاسی
  • حسین الله‌کرم، فعال سیاسی
  • علی ربیعی، وزیر کار و امور اجتماعی
  • سعید دبیری، خواننده و آهنگساز
  • علی هاتفی - هاتف، خواننده ، ترانه‌سرا و آهنگساز
  • ابوطالب طالبی، کشتی‌گیر
  • صدر الدین کاظمی، کشتی‌گیر و مفسر کشتی
  • اکبر یداللهی، کشتی‌گیر
  • قدیر یعقوبی، کشتی‌گیر
  • احمد شجری، کشتی‌گیر
  • غفار شارقی، بوکسور
  • حسین بدرخانی، تیم ملی دوچرخه سواری
  • سیامک صفری، بازیگر و کارگردان تئاتر

پانویسویرایش

  1. «کتاب اول-جوادیه». [پیوند مرده]. بایگانی‌شده از اصلی در ۵ ژوئن ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۱ سپتامبر ۲۰۰۹.