باز کردن منو اصلی

حسین فردوست

یکی از فرماندهان ارشدنظامی سلطنت پهلوی

تیمسار ارتشبد حسین فردوست (۱۲۹۶–۱۳۶۶) همدرس و رئیس دفتر ویژهٔ اطلاعات محمدرضا شاه پهلوی؛ یکی از برجسته‌ترین و مؤثرترین چهره‌های سیاسی ـ اطلاعاتی دوران حکومت پهلوی بود.

حسین فردوست
Hossein Fardust.jpg
ارتشبد فردوست
محل تولد تهران
تاریخ تولد ۱۲۹۶ خورشیدی
محل درگذشت تهران
تاریخ درگذشت ۲۸ اردیبهشت ۱۳۶۶ (۷۰ سالگی)
محل دفن بهشت زهرا
تابعیت  ایران
نیرو نیروی زمینی شاهنشاهی ایران
درجه ارتشبد
فرماندهی رئیس دفتر ویژهٔ اطلاعات
رئیس سازمان بازرسی شاهنشاهی
کارهای مهم تهیهٔ اعلامیهٔ بی‌طرفی ارتش شاهنشاهی ایران
فرزندان شاهرخ
والدین سیف الله فردوست

زندگیویرایش

حسین فردوست از دوران کودکی به عنوان دانش آموز دبستان نظام وارد کلاس مخصوصی شد (۱۳۰۴ خورشیدی) که رضا شاه برای ولیعهدش محمدرضا پهلوی ترتیب داده بود. رضا شاه که تمایل داشت در کنار فرزندش دوست و همبازی درسخوانی باشد، فردوست را مورد توجه خاص قرارداد و او به دربار راه یافت. بدینسان فردوست از کودکی نزدیکترین دوست محمدرضا شاه و محرم اسرار او شد. با عزیمت محمدرضا پهلوی به سوییس برای تحصیل در کالج له روزه فردوست تنها همکلاسی بود که با او به‌طور رسمی اعزام شد و طی این سال‌ها همچنان صمیمی‌ترین یار محمدرضا شاه بود. طی این سال‌ها این رابطه متقابل تعمیق یافت و چنان پیوندی پدید شد که گویی فردوست جزء مکملی از شخصیت و زندگی محمدرضا شاه است. با آغاز پادشاهی محمد رضا شاه فردوست همچنان در کنار او بود و این رابطه چنان بود که شاه در کتاب ماموریت برای وطنم تنها کسی را که دوست خود معرفی کرد فردوست بود: «در آن موقع دوست صمیمی من پسری بود به نام حسین فردوست که پدرش ستوان ارتش بود. حسین در دوران تحصیل در سوییس با من همدرس بود و بعد هم با درجه سرهنگی سمت استادی دانشکده افسری را عهده داری می‌کند و فعلاً در گارد شاهنشاهی مشغول انجام وظیفه‌است».

فردوست در سال ۱۳۳۸ خورشیدی رئیس دفتر ویژهٔ اطلاعات شاه بود که فعالیت‌های مقام‌های مملکتی و درباری را بخصوص دربار را به شاه گزارش میداد. در سال‌های ۱۳۴۰–۱۳۵۲ قائم‌مقام ساواک (سازمان اطلاعات و امنیت کشور) و در سال‌های ۱۳۵۱–۱۳۵۷ رئیس سازمان بازرسی شاهنشاهی بود.[۱]

فردوست و انقلاب ۱۳۵۷ویرایش

رفتار و مواضع ارتشبد فردوست در زمان حوادث سال‌های ۱۳۵۶–۱۳۵۷، که منجر به پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ شد، شایعاتی را دربارهٔ وی بر سر زبان‌ها انداخت. فردوست در خاطراتش عملکرد خود علیه حکومت پهلوی در زمان اوجگیری انقلاب را تأیید می‌کند. ازجمله، فردوست در صدور اعلامیهٔ بی‌طرفی ارتش در صبح ۲۲ بهمن ۱۳۵۷، که منجر به پیروزی نهایی انقلاب شد، نقش تعیین‌کننده داشت (مراجعه به ویکی‌گفتاورد).[۲] در وفاداری او به خاندان پهلوی و همچنین نخست وزیر وقت (شاپور بختیار) ابهام‌هایی وجود دارد. کتاب خاطرات فردوست با نام «ظهور و سقوط سلطنت پهلوی» در دو جلد منتشر شده‌است. در جلد دوم کتاب، تصاویری از رجال پهلوی مشاهده می‌شود.

مرگویرایش

فردوست پس از انقلاب به صورت پنهان در ایران زندگی می کرد و سرانجام در آبان ۱۳۶۲ در خانه پدری‌اش توسط نیروهای اطلاعاتی دستگیر شد و سرانجام در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۶۶ درحالی که ۴ سال در بازداشت به سر می‌برد و به نگارش کتاب خاطرات خود می‌پرداخت بر اثر سکتهٔ قلبی درگذشت و در بهشت زهرا (قطعهٔ ۱۰۸، ردیف ۵۵، شماره ۲۵) به خاک سپرده شد.[۳]

جستارهای وابستهویرایش

پانویسویرایش

  1. وبگاه موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی
  2. [نقش ارتش در تاریخ تحولات سیاسی ایران- ناصر فربد- 1383-انتشارات کومش نقش ارتش در تاریخ تحولات سیاسی ایران- ناصر فربد- 1383-انتشارات کومش] مقدار |نشانی= را بررسی کنید (کمک). دریافت‌شده در ۳۰ آوریل ۲۰۱۷. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  3. حسین فردوست درگذشت

منابعویرایش

Abrahamian, Ervand, Tortured Confessions, (University of California Press, 1999)*

فردوست، حسین. ظهور و سقوط سلطنت پهلوی موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی. انتشارات اطلاعات ۱۳۷۰ جلد اول صفحه‌های ۱۷ و ۶۲۵.

پیوند به بیرونویرایش