خاقان[۱] (خط اورخون: 𐰴𐰍𐰣، kaɣan;[۲] مغولی: хаан‎، Khaan)[۳] به معنی خان بزرگ یا خان خانان عنوانی برابر واژه امپراتور به زبان‌های مغولی و زبان‌های ترکی‌تبار است و عموماً به کسی گفته می‌شد که بر سرزمینی وسیع متشکل از چندین خانات حکومت می‌کرد و به حکومت او خاقانات می‌گفتند برابر مادینه این واژه خاتون محسوب می‌شود. واژه خاقان لقب حاکم مربوط به خاقانات غربی ترک و گوک‌ترک‌ها می‌باشد که از آنان با نام یأجوج و مأجوج نیز یاد می‌شود. قوم خزر از همین ناحیه می‌باشد.

۸ تا از ۱۵ خاقان امپراتوری مغول

در ایرانویرایش

این عنوان پس از عنوان شاهنشاه لقب اصلی فرمانروایان صفوی و قاجار محسوب می‌شد در دوران حکومت ناصرالدین شاه این لقب به حسینقلی خان بختیاری اولین ایل خان بختیار داده شد.[۴]

جستارهای وابستهویرایش

پانویسویرایش

  1. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Khagan». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی.
  2. Fairbank 1978, p. 367
  3. Mongolian Script: ᠬᠠᠭᠠᠨ, Qaγan; چینی: 可汗‎; پین‌یین: Kè hán or چینی: 大汗‎; پین‌یین: Dà hán; خاقان Kagan, Khaghan, Kha-khan, Xagahn, Qaghan, Chagan, Қан, یا Kha'an
  4. دانشنامه ایرانیکا|http://www.iranicaonline.org/articles/khan