دگزامتازون

قفسه

دگزامتازون (به انگلیسی: Dexamethasone)

دگزامتازون
سامانه‌شناسی نام (آیوپاک)
(8S,9R,10S,11S,13S,14S,16R,17R)-9- Fluoro-11,17-dihydroxy-17-(2-hydroxyacetyl)-10,13,16- trimethyl-6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17- dodecahydro-3H-cyclopenta[a]phenanthren-3-one
داده‌های بالینی
AHFS/دانشنامه دراگز monograph
مدلاین پلاس a682792
رده بارداری C(US)
تجویز Oral, IV, IM, SC and IO
داده‌های فارماکوکینتیکی
فراهمی زیستی ۸۰–۹۰٪
پیوند پروتئینی ۷۰٪
متابولیسم hepatic
نیمه‌عمر 36-54 hours
دفع renal
شناسه
شماره سی‌ای‌اس 50-02-2 ✔Y
کد ATC A01AC02 C05AA09 (WHO)‎, D07AB19 (WHO)‎, D10AA03 (WHO)‎, H02AB02 (WHO)‎, R01AD03 (WHO)‎, S01BA01 (WHO)‎, S02BA06 (WHO)‎, S03BA01 (WHO)‎
پاب‌کم CID 5743
بانک‌دارو DB01234
کم‌اسپایدر 5541 ✔Y
UNII 7S5I7G3JQL ✔Y
KEGG D00292 ✔Y
ChEBI CHEBI:۴۱۸۷۹ ✔Y
ChEMBL CHEMBL384467 ✔Y
داده‌های شیمی
فرمول C22H29FO۵ 
وزن مولکولی 392.461 g/mol
SMILES eMolecules & PubChem
 N(what is this?)  (verify)

رده درمانی: کورتیکواستروئید.

اشکال دارویی: آمپول، قرص، قطره، شربت، پماد

عملکرد: کاهش التهاب، تضعیف سیستم ایمنی

مکانیسم اثرویرایش

در غلظت‌های بالای موضعی‌کورتیکواستروئیدها اثر مستقیم بر روی‌غشاء دارند. کورتیکواستروئیدها اگزودای سلولی و فیبرینی و انفیلتراسیون‌بافتی را کاهش می‌دهند. ممانعت از تشکیل کلاژن و بافت همبند، تأخیر درتولید مجدد سلول‌های اپی‌تلیال، کاهش‌تشکیل عروق جدید پس از التهاب و کاهش نفوذپذیری مویرگ‌های متورم از دیگراثرات این دارو می‌باشد.

این دارو می‌تواند سبب کاهش پرولاکتین سرم و هورمون آزادکننده تیروتروپین شود. این مشکل بیشتر زمانی پیش می‌آید که آمپول گزامتازون به مفصل تزریق شده باشد.

موارد مصرفویرایش

درمان‌حالت‌های التهابی و آلرژیک، بیماریهای خود ایمنیویرایش

درمان‌حالت‌های التهابی و آلرژیک، بیماریهای خود ایمنی مانند لوپوس اریتماتو، آلرژی، پمفیگوس، آسم، کهیر، درمان روماتیسم مفصلی، نارسایی غده آدرنال و شوک آنافیلاکسی، التهاب چشم، پوست و مفاصل.

مصرف برای بیماران ام اس و ای ال اسویرایش

تجربه نشان می‌دهد مصرف این دارو در بیماران ام اس و ای ال اس یعنی پیشروی به سمت ازکارافتادگی کلی و شدید است.

به عنوان داروی انرژی‌زاویرایش

از سال ۱۹۹۶ مصرف این دارو در ورزش قهرمانی، به عنوان داروی انرژی زا و دوپینگ ممنوع شده‌است.

درمان موارد وخیم کووید-۱۹ویرایش

به گفتهٔ مقالهٔ چاپ شده در مجلهٔ Journal of Oncology Pharmacy Practice صحت این موضوع هنوز در دست بررسی است [۱]. اما نتایج به‌دست آمده، با وجود این‌که هنوز به داوری و بازنگری همه‌جانبه پژوهشگران دیگر نیاز دارد و جزئیات کامل آن منتشر نشده، آن‌قدر قابل اعتماد بوده‌اند که خدمات درمانی بریتانیا آن را به‌عنوان یک روش استاندارد برای موارد شدید ابتلا به کووید-۱۹ در نظر گرفته‌است.

مارتین لاندری از پژوهشگران دانشگاه آکسفورد یکی از محققانی که روی این استروئید کار کرده است. او در مصاحبه‌ی خود با نشریه ساینس می‌گوید:

خیلی خیلی به‌ندرت پیش می‌آید که شما نتیجه تحقیقاتی را در زمان ناهار اعلام کنید، چند ساعت بعد در زمان صرف چای دارو به سیاست درمانی یک کشور راه بیابد، و احتمالاً چند روز دیگر در آخر هفته، به نجات جان مردم بیاید.

مصرف در دوران شیردهیویرایش

این دارو از طریق شیر مادر به کودک و نوزاد منتقل می‌شود. قبل از مصرف در دوران شیردهی، به پزشک خود اطلاع دهید.

در مورد عوارض مصرف دگزامتازون در دوران شیردهی بر روی نوزاد، اطلاعات جامع و دقیقی در دسترس نیست. مصرف دگزامتازون در دوران شیردهی ممکن است باعث کاهش شیر مادر شود. همچنین دگزامتازون از طریق شیرمادر وارد بدن نوزاد می‌شود. در هر صورت قبل از مصرف این دارو در زمان شیردهی حتماً باید با پزشک مشورت کنید.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  • فرهنگ داروهای ژنریک ایران، دکتر حشمتی، ۱۳۸۷