رسول جعفریان

تاریخ‌نگار و نویسنده ایرانی

رسول جعفریان (متولد ۹ تیر ۱۳۴۳) روحانی و پژوهشگر تاریخ ایران است. وی اکنون استاد گروه تاریخ دانشگاه تهران، رئیس کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران و رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران است.[۱] رسول جعفریان در سال ۱۳۹۷ با رأی اعضای مجمع عمومی فرهنگستان علوم به عضویت پیوسته فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران درآمد.

رسول جعفریان
رسول جعفریان.jpg
زادهٔ۹ تیر ۱۳۴۳ خورشیدی
خوراسگان
محل زندگیتهران و قم، ایران
ملیتایرانی
پیشهمحقق تاریخ تشیع
جایزه(ها)کتاب سال جمهوری اسلامی ایران (دوبار)- فارابی (دو بار)
وبگاه

زندگی‌نامه

تولد

رسول جعفریان در نهم تیرماه ۱۳۴۳ در خوراسگان از توابع استان اصفهان متولد شد.[۲]

تحصیلات

وی پس از گذراندن دوره ابتدایی در خوراسگان به اصفهان سفر کرد و دوره راهنمایی را در آن‌جا گذراند. جعفریان در مدت اقامتش در اصفهان، به صورت آزاد در کلاس‌های مدارس علوم دینی شرکت می‌کرد. او در سال ۱۳۵۷ برای ادامه تحصیلات حوزوی به شهر قم هجرت کرد و در ابتدا در کلاس‌های مدرسه خان و سپس مدرسه رسالت شرکت کرد.[۳]

تدریس

رسول جعفریان پس از گذراندن تحصیلات خود و در سال ۱۳۵۹ مشغول به تدریس در دانشگاه‌های تهران و اصفهان شد. معارف اسلامی و تاریخ اسلام از جمله رشته‌هایی است که وی در این مدت ارائه کرده‌است.[۳] جعفریان از سال ۱۳۹۷ به عضویت پیوسته فرهگستان علوم درآمد[۴] و هم‌اکنون نیز با مرتبه استاد تمامی در دانشگاه تهران مشغول به تدریس است.[۵]

زمینه پژوهش

عمده پژوهش‌های جعفریان دربارهٔ تاریخ تشیع است اما در زمینه‌هایی نظیر: تاریخ سیاسی صدر اسلام و تاریخ دوره صفوی نیز تحقیقات فراوانی انجام داده‌است.[۶] وی دربارهٔ تاریخ حج گزاری ایرانیان نیز تحقیقات و مقالات متعددی را منتشر کرده‌است.[۷]

جایزه‌ها

جعفریان تا کنون به واسطه تالیفاتش جایزه‌های ملی متعددی گرفته‌است و موفق شده تا افتخاراتی را نصیب خود کند. کتاب اطلس شیعه، برگزیده جشنواره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران[۸] و برنده جایزه جلال آل احمد و جشنواره فارابی[۹] و کتاب جریان‌ها و سازمان‌های مذهبی سیاسی ایران نیز برگزیده جایزه فارابی شده‌است.[۱۰]

مسئولیت‌های اجرایی

 
جعفریان در جلسهٔ نقد و بررسی کتاب دن‌کیشوت‌های ایرانی در فرهنسگتان علوم، ۱۳ مرداد ۱۳۹۸

جعفریان در سوابق خود، چندین مسئولیت اجرایی را نیز داشته‌است. این مسئولیت‌ها عبارتند از:

  1. تأسیس و مدیریت کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران در سال ۱۳۷۴.[۱۱]
  2. ریاست کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی از شهریور ۱۳۸۷[۱۲] تا ۲۷ آبان ۱۳۹۱.[۱۳]
  3. ریاست کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران از آبان ۱۳۹۶.[۱۴]

آثار

جعفریان از نویسندگان پُرکار و دارای آثار فراوانی در علم تاریخ می‌باشد. او نویسندگی را از سال ۱۳۶۴ با کتابی تحت عنوان پیش‌درآمدی بر شناخت تاریخ اسلام شروع کرد.[۱۵] وی تا کنون بیش از ۹۰ عنوان کتاب تألیف کرده که بعضی از این آثار خود دارای شمارگان زیادی است؛ به عنوان مثال، از کتاب مقالات تاریخی تا کنون ۲۰ جلد منتشر شده‌است.[۱۶] آنچه که باعث دوچندان شدن اهمیت آثار وی است، تأثیرگذاری قلم اوست؛ به نحوی که بعضی از آثار او جزو منابع درسی دانشگاهی و منابع کارشناسی ارشد و دکتری رشته تاریخ است.[۱۷] آثار او تا کنون به زبان‌های دیگر یمثل انگلیسی،[۱۸] عربی[۱۹][۲۰][۲۱] و اردو[۲۲][۲۳] نیز ترجمه شده. برخی از آثار جعفریان عبارتند از:

قانون استفاده از فایل‌های الکترونیکی منابع

رسول جعفریان در مرداد ۱۳۹۹ پیشنهاد تدوین قانون استفاده از فایل‌های الکترونیکی منابع را داد. او در یادداشتی پیشنهاد تدوین لایحه استفاده از فایل‌های الکترونیکی منابع (کتاب، مقاله و پایان‌نامه) را به صورت لایحه‌ای به وزارت فرهنگ و ارشاد داد تا به دولت و مجلس بفرستد و در این باقیمانده عمر دولت با کمک مجلس قدمی در راه نشر کتاب دیجیتالی بردارد.[۲۴][۲۵]

منابع

  1. «کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تأمین منابع علمی دانشگاه تهران - دکتر رسول جعفریان به ریاست کتابخانه مرکزی منصوب شدند». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ نوامبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۳۰ مارس ۲۰۲۱. بیش از یک پارامتر |پیوند بایگانی= و |archive-url= داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر |تاریخ بایگانی= و |archive-date= داده‌شده است (کمک)
  2. «اندیشه دیروز پاسخگوی ایران فردا نیست». روزنامه اعتماد. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۱-۲۱.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ تبیان، موسسه فرهنگی و اطلاع‌رسانی. «استاد رسول جعفریان». article.tebyan.net (به Persian). دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۱-۲۱.
  4. «اعضای پیوسته». www.ias.ac.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۱-۲۲.
  5. «رسول جعفریان». دانشگاه تهران.[پیوند مرده]
  6. «پژوهش‌های تاریخ تشیع - رسول جعفریان». www.emamat.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۴-۲۸.
  7. «پنجاه سفرنامه حج قاجاری به روایت رسول جعفریان». خبرآنلاین. ۲۰۱۱-۰۲-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۴-۲۸.
  8. Behnegarsoft.com (۲۰۱۰-۰۲-۰۹). «ایبنا - برگزیدگان بیست و هفتمین دوره کتاب سال اعلام شدند». خبرگزاری کتاب ایران (IBNA). دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۰.
  9. Behnegarsoft.com (۲۰۱۷-۱۲-۰۱). «ایبنا - کاری که به کاردان سپرده شد». خبرگزاری کتاب ایران (IBNA). دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۰.
  10. «مراسم تقدیر از برگزیدگان مسابقه کتابخوانی» تأملی در نهضت عاشورا «با حضور دکتر رسول جعفریان». theology.um.ac.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۱-۲۱.
  11. «رزومه - رسول جعفریان». rtis2.ut.ac.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۱-۲۲.
  12. رسول جعفریان رئیس کتابخانه مجلس شد
  13. Behnegarsoft.com (۲۰۱۲-۱۲-۰۶). «رسول جعفریان استعفا داد». جهان نیوز. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۱-۲۲.
  14. «دکتر رسول جعفریان به ریاست کتابخانه مرکزی منصوب شدند».
  15. «رسول جعفریان؛ جستجوگر تشیع در تاریخ». وب سایت نشریه جستار. ۲۰۱۷-۰۷-۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۰۱.
  16. «مقالات تاریخی دفتر نوزدهم و بیستم». کتابخانه تخصصی تاریخ ایران و اسلام.
  17. «منابع آزمون کارشناسی ارشد تاریخ». ارشد تست. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۳-۰۱.
  18. «تاریخ سیاسی اسلام جلد 2 (تاریخ خلفا)». ghadeer.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۱۹.
  19. «سیرة سیّد الأنبیاء و المرسلین محمد صلی الله علیه و آله جامع المحامد کلّها | کتابخانه مجازی الفبا». alefbalib.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۱۹.
  20. «سیرة سید الانبیاء و المرسلین محمد (ص)». کتابخانه تخصصی تاریخ ایران و اسلام. بایگانی‌شده از اصلی در ۱ مارس ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۶ مارس ۲۰۲۰. بیش از یک پارامتر |پیوند بایگانی= و |archiveurl= داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر |تاریخ بایگانی= و |archivedate= داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر |بازبینی= و |accessdate= داده‌شده است (کمک)
  21. «ترجمه اطلس شیعه به درخواست آیت‌الله سیسنانی». www.yjc.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۱-۱۰.
  22. «ترجمه کتاب تاریخ سیاسی اسلام (سیره رسول خدا) تألیف استاد رسول جعفریان بزبان اردو | کتابخانه مجازی الفبا». alefbalib.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۱۹.
  23. «ترجمه کتاب تاریخ سیاسی اسلام (سیره رسول خدا (تألیف استاد رسول جعفریان، به زبان اردو». www.icnc.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۱۹.[پیوند مرده]
  24. «پیشنهادی از رسول جعفریان | قانون استفاده از فایل‌های الکترونیکی منابع». همشهری آنلاین. ۲۰۲۰-۰۸-۱۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۲۲.
  25. «قانون استفاده از فایل‌های الکترونیکی منابع/ نشر کتاب دیجیتالی». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۲۰-۰۸-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۲۲.