رسول جعفریان

تاریخ‌نگار و نویسنده ایرانی

رسول جعفریان، روحانی و پژوهشگر تاریخ ایران است. وی اکنون استاد گروه تاریخ دانشگاه تهران، رئیس کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران و رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران است.[۱] رسول جعفریان در سال ۱۳۹۷ با رأی اعضای مجمع عمومی فرهنگستان علوم به عضویت پیوسته فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران درآمد.

رسول جعفریان
رسول جعفریان.jpg
زادروز۹ تیر۱۳۴۳ خورشیدی
خوراسگان
محل زندگیتهران و قم، ایران
ملیتایرانی
پیشهمحقق تاریخ تشیع
جایزه(ها)کتاب سال جمهوری اسلامی ایران (دوبار)- فارابی (دو بار)
وبگاه

زندگی‌نامهویرایش

رسول جعفریان نهم تیرماه ۱۳۴۳ در خوراسگان اصفهان متولد شد. وی در ۱۳۵۵ تحصیل علوم دینی را آغاز کرد و دو سال بعد برای ادامه تحصیل به قم رفت. از ۱۳۶۰ به مطالعات تاریخی روی آورد و در ۱۳۶۳ نخستین کتاب وی چاپ شد.[۲]

زمینه پژوهشویرایش

عمده پژوهش‌های جعفریان دربارهٔ تاریخ تشیع است. زمینه‌های دیگر پژوهش‌های وی عبارت اند از: تاریخ سیاسی صدر اسلام و تاریخ دوره صفوی. کتاب‌هایی چون تاریخ سیاسی اسلام (سیره رسول خدا و سیره خلفا)، تاریخ تشیع در ایران، اطلس شیعه و نیز سیاست وفرهنگ روزگار صفوی از جمله کارهایی است که در این زمینه‌ها منتشر کرده‌است.

در زمینه تاریخ معاصر نیز کتاب جریانها و سازمان‌های مذهبی سیاسی بین سالهای ۱۳۲۰ – ۱۳۵۷ را نوشته‌است. مجموعه «مقالات تاریخی» جعفریان در بیست مجلد، و مجموعه «مقالات و رسالات تاریخی» تاکنون در هفت مجلد منتشر شده است.[۳]

جعفریان در باره تاریخ حج گزاری ایرانیان، تحقیقات و مقالات متعددی داشته است. یک مجموعه مفصل با عنوان «سفرنامه های حج قاجاری» در هشت مجلد منتشر شده که شامل ۵۰ سفرنامه است. بعد از آن دو جلد دیگر هم حاوی ۳۰ سفرنامه حج انتشار یافته است.[۴]

جایزه‌هاویرایش

رسول جعفریان دو بار جایزه کتاب سال ایران را دریافت کرده‌است؛ یک بار برای کتاب تاریخ سیاسی اسلام (سیره نبوی) و یک بار برای کتاب اطلس شیعه.[۵] او دو بار نیز برای کتاب جریانها و سازمان‌های سیاسی مذهبی و کتاب اطلس شیعه،[۶] جایزه فارابی را دریافت کرده‌است.

مسئولیت‌هاویرایش

 
جعفریان در جلسهٔ نقد و بررسی کتاب دن‌کیشوت‌های ایرانی در فرهنسگتان علوم، ۱۳ مرداد ۱۳۹۸

رسول جعفریان در ۱۳۷۴ خورشیدی کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران را بنیان نهاد و همچنان مدیریت آن را بر عهده دارد.[۷]

او از ۱۳۷۹ به عنوان عضو هیئت علمی در پژوهشگاه حوزه و دانشگاه مشغول به کار شد.

او در ۱۳۸۵ به دانشگاه تهران آمد و در گروه تاریخ دانشکده ادبیات دانشگاه تهران مشغول به تدریس گردید.[۸]

او در شهریور ۱۳۸۷ به عنوان رئیس کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی منصوب شده‌است.[۹][۱۰] تاریخ استعفای وی ۲۷ آبان ۹۱ است اما به‌طور رسمی از هفتم دی ماه برای وی جایگزین معرفی شده‌است. وی در تابستان ۱۳۹۴ به رتبه استادی دانشگاه تهران دست یافت.

او همچنین در آبان ۱۳۹۶ طی حکمی از سوی محمود نیلی احمدآبادی رئیس وقت دانشگاه تهران، به ریاست کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تأمین منابع علمی دانشگاه تهران، منصوب شد.[۱۱]

قانون استفاده از فایل‌های الکترونیکی منابعویرایش

رسول جعفریان در مرداد ۱۳۹۹ پیشنهاد تدوین قانون استفاده از فایل‌های الکترونیکی منابع را داد. او در یادداشتی پیشنهاد تدوین لایحه استفاده از فایل‌های الکترونیکی منابع (کتاب، مقاله و پایان نامه) را به صورت لایحه‌ای به وزارت فرهنگ و ارشاد داد تا به دولت و مجلس بفرستد و در این باقیمانده عمر دولت با کمک مجلس قدمی در راه نشر کتاب دیجیتالی بردارد.[۱۲][۱۳]

گزیده آثارویرایش

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تأمین منابع علمی دانشگاه تهران - دکتر رسول جعفریان به ریاست کتابخانه مرکزی منصوب شدند.
  2. «زندگینامه استاد رسول جعفریان». مجله خبری نمانامه. دریافت‌شده در ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۸.
  3. «دفتر هفتم مقالات و رسالات تاریخی». رسول جعفریان.
  4. «پنجاه سفرنامه حج قاجاری به روایت رسول جعفریان». خبرآنلاین. ۲۰۱۱-۰۲-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۰۲.
  5. خبرگزاری کتاب ایران (IBNA) - رسول جعفریان برگزیده بیست و هفتمین جایزه کتاب سال است
  6. جشنواره بین‌المللی فارابی - معرفی آثار پژوهشی برگزیده
  7. کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران
  8. تاریخ - ut.ac.ir
  9. رسول جعفریان رئیس کتابخانه مجلس شد
  10. تشکیلات اداری
  11. کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تأمین منابع علمی دانشگاه تهران - دکتر رسول جعفریان به ریاست کتابخانه مرکزی منصوب شدند.
  12. «پیشنهادی از رسول جعفریان | قانون استفاده از فایل‌های الکترونیکی منابع». همشهری آنلاین. ۲۰۲۰-۰۸-۱۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۲۲.
  13. «قانون استفاده از فایل‌های الکترونیکی منابع/ نشر کتاب دیجیتالی». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۲۰-۰۸-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۲۲.

پیوند به بیرونویرایش