باز کردن منو اصلی

سرلشکر خلبان علی‌اکبر قربان شیرودی یا علی‌اکبر شیرودی (زادهٔ ٢۵ دی ۱۳۳۴ در بالاشیرود تنکابن مازندران - کشته شدن: ۸ اردیبهشت ۱۳۶۰ در بازی‌دراز دشت ذهاب) خلبان جنگی ایرانی بود.[۱][۲]

علی‌اکبر قربان شیرودی
Ali-akbar-shirodi.jpg
علی‌اکبر قربان شیرودی
محل تولد تنکابن مازندران
تاریخ تولد ٢۵ دی ۱۳۳۴
محل دفن روستای شیرود تنکابن
تابعیت ایرانی
نیرو ارتش جمهوری اسلامی ایران
طول خدمت ٩ سال
یگان‌های خدمت هوانیروز ارتش جمهوری اسلامی ایران
درجه سرلشکر خلبان
جنگ‌ها جنگ عراق علیه ایران
همسر فاطمه فریمی تاجدار
فرزندان شیما (١٣۵٩)، عادله (١٣۵۶)،ابوذر (١٣۵٧)
والدین حاج اسدالله قربان شیرودی

زندگی‌نامهویرایش

هنگامی که علی‌اکبر کودک بود، پدرش تحت تأثیر خوابی که دیده بود به تعلیم قرآن او توجه کرد. در دوران دبستان نیز نه‌تنها از نظر جسمی جثه‌ای درشت داشت، بلکه از نظر هوش و استعداد نیز از بسیاری از همسالان خود برتر بود. بعد از اتمام دورهٔ ابتدایی و کسب رتبهٔ شاگرداولی، به دلیل نبودِ دبیرستان در روستای بالاشیرود، به همراه خواهرش و دامادشان که در تهران منزل داشتند، در یکی از دبیرستان‌های تهران ثبت نام کرد که البته با مخالفت‌های شدید پدرش و گریه‌های او برای ادامه تحصیل همراه بود. وی که از مشکلات مالی خانواده آگاه بود، از طریق کارگری و کشاورزی به پدرش کمک می‌کرد و در تهران نیز همواره همراه با مطالعه دروسش به کارهای سخت نیز برای تهیه حداقل درآمد جهت صرف هزینه‌های زندگی خود مشغول بود.

جوانیویرایش

علی‌اکبر قربان شیرودی در سال آخر دبیرستان جهت یافتن کار به تهران رفت و در کنار کار به ادامه تحصیل پرداخت. در سال ۱۳۵۰ با افکار و مبارزات سید روح‌الله خمینی آشنا شد و شروع به مطالعهٔ معارف و کتاب‌های ادیان مختلف، همچنین کتب فلسفی و سیاسی از جمله نوشته‌های مرتضی مطهری کرد.

خلبانیویرایش

علی‌اکبر قربان شیرودی، در سال ۱۳۵۱ وارد دورهٔ مقدماتی خلبانی شد و پس از مدتی برای گذراندن دورهٔ کامل به پادگان هوانیروز اصفهان منتقل شد. با اتمام دورهٔ خلبان بالگرد کبری به این موضوع پی برد که نفوذ آمریکایی‌ها در ارتش و فرهنگ کشور بیش از آن است که تصور می‌شد. وی پس از پایان دورهٔ خلبانی به‌عنوان خلبان به استخدام ارتش درآمد و به پادگان هوانیروز کرمانشاه منتقل شد. در این ایام با احمد کشوری، که از هم استانی‌هایش نیز بود، آشنا شد.

انقلاب اسلامی و جنگویرایش

وی در دوران مبارزات انقلاب ایران، اعلامیه‌های سید روح‌الله خمینی را در کرمانشاه پخش می‌کرد و در آستانهٔ پیروزی انقلاب همراه با محمد صادق آل طاهر مسئولیت حفاظت از کرمانشاه به‌ویژه رادیو و تلویزیون و ادارات مهم دولتی را بر عهده گرفت. در غائله کردستان داوطلبانه به این منطقه شتافت و در مقابل گروه‌های ضد انقلاب به مبارزه پرداخت. در همین دوره و در ۲۴ سالگی به‌عنوان فرمانده خلبانان هوانیروز انتخاب شد.

شیرودی در جنگ پاوه نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در گرفتن این شهر ایفا کرد، به طوری که هاشمی رفسنجانی به نشانهٔ سپاسگزاری از وی گفت:

شیرودی حق بزرگی بر این کشور دارد.

شیرودی پس از سه سال مبارزه با احزاب مسلح جدائی طلب در غرب کشور، به اصرار روحانیون و هم‌رزمان پاسدارش در ۲۰ شهریور ۱۳۵۹ به مدت یک ماه به مرخصی رفت، اما بیش از ۱۰ روز در تنکابن نماند و با شنیدن حملهٔ عراق به جنوب ایران به منطقه بازگشت. در آن چند روز نیز با اینکه مخالفان در تعقیب او بودند، وی بدون محافظ و تنها با یک قبضه کلت کمری که از سید احمد خمینی هدیه گرفته بود در تنکابن تردد می‌کرد و اغلب اوقات با لباس کار به میان روستاییان می‌رفت و در کشتزارها به سالخوردگان کمک می‌کرد.

در جنگ تحمیلی عراق علیه ایرانویرایش

با شروع جنگ عراق با ایران در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹، به منطقهٔ کرمانشاه رفت. وی هنگامی که شنید بنی صدر دستور داده پادگان تخلیه و انبار مهمات منهدم شود، از دستور سرپیچی کرد و به دو خلبانی که با او هم‌فکر بودند گفت:

ما می‌مانیم و با همین دو هلیکوپتری که در اختیار داریم مهمات دشمن را می‌کوبیم و مسئولیت تمرد را می‌پذیریم.

در طول ۱۲ ساعت پرواز، وی به‌عنوان تنها موشک‌انداز پیشاپیش دو خلبان دیگر به قلب دشمن یورش برد. بنی صدر دو هفته بعد به او ارتقای درجه داد، اما خلبان شیرودی درجه تشویقی را نپذیرفت و تنها خواسته اش این بود که کارشکنی‌هایی که به نظرش بنی صدر می‌کرد و بی‌تفاوتی برخی از فرماندهان را به سید روح‌الله خمینی خبر دهد. در همان ایام به دستور فرماندهی هوانیروز چند درجه تشویقی گرفت و از ستوانیار سوم خلبان به درجهٔ سروانی ارتقا یافت، اما طی نامه‌ای به فرمانده هوانیروز کرمانشاه در ۹ مهر ۱۳۵۹ چنین نوشت:

اینجانب خلبان پایگاه هوانیروز کرمانشاه می‌باشم و تا کنون برای احیای اسلام و حفظ مملکت اسلامی در کلیهٔ جنگ‌ها شرکت نموده‌ام، منظوری جز پیروزی اسلام نداشته‌ام و به دستور رهبر عزیزم به جنگ رفته‌ام؛ لذا تقاضا دارم درجهٔ تشویقی‌ای که به اینجانب داده‌اند، پس گرفته و مرا به درجهٔ ستوانیارسومی که بوده‌ام، برگردانید.

کشته شدنویرایش

آخرین عملیات پروازی خلبان شیرودی در بازی دراز دشت ذهاب صورت گرفت. عراق لشگری زرهی با ۲۵۰ تانک و با پشتیبانی توپخانه و خمپاره‌انداز و چند فروند جنگندهٔ روسی و فرانسوی، برای بازپس‌گیری ارتفاعات «بازی دراز» به سوی سرپل ذهاب گسیل می‌کند. خلبان‌یار احمد آرش، که به همراه شیرودی در این عملیات پروازی شرکت داشت، در مورد چگونگی کشته شدن این خلبان چنین می‌گوید: «بارها او را در صحنهٔ جنگ دیده بودم که خود را با هلیکوپتر به قلب دشمن زده و حتی هنگام پرواز مسلسل به دست می‌گرفت. در آخرین نبرد هم جانانه جنگید و بعد از آنکه چهارمین تانک دشمن را زدیم، ناگهان گلولهٔ یکی از تانک‌های عراقی به هلیکوپتر اصابت کرد و در همان حال شیرودی که مجروح شده بود با مسلسل به همان تانک شلیک کرده و آن را منهدم نمود و خود نیز کشته شده‌است .»

جسد شیرودی در محوطه امامزاده حسین شهر شیرود تنکابن به خاک سپرده شد.

از وی دو فرزند به نام عادله و ابوذر که در هنگام کشته شدنش چهارساله و یک‌ساله بودند به یادگار مانده‌است.

پس از کشته شدن او در تاریخ ۸ اردیبهشت ۱۳۶۰ شخصیت‌های مملکتی نسبت به شخصیت وی اظهارنظرهای مختلفی نموده‌اند. از جمله آیت الله سیدعلی خامنه‌ای از وی به‌عنوان اولین نظامی‌ای که در نماز به او اقتدا کرده‌است یاد کردند و او را مکتبی، مؤمن و جنگنده در راه خدا توصیف می‌کنند. هاشمی رفسنجانی دربارهٔ وی می‌گوید:

من در قیافهٔ شیرودی مالک اشتر را دیدم.

همچنین مصطفی چمران، وزیر دفاع وقت، او را ستارهٔ درخشان جنگ‌های کردستان نامیده‌است. صاحب‌نظران جنگ‌های هوایی او را «نامدارترین خلبان جهان» نامیده‌اند؛ چنان‌که ولی‌الله فلاحی، رئیس ستاد مشترک ارتش، وقت دربارهٔ وی می‌گوید:

ناجی غرب و فاتح گردنه‌ها و ارتفاعات آریا، بازی دراز، میمک، دشت ذهاب و پادگان ابوذر بود. او غیرممکن‌ها را ممکن ساخت. کسی بود که وقتی خبر کشته شدن را به امام خمینی دادم، امام درمورد وی فرمود: او آمرزیده‌است.

یادمانویرایش

در تیرماه ۱۳۸۹، احداث یادمان وی در منطقهٔ بازی دراز در کرمانشاه آغاز شد.[۳] بنای یادبودی نیز در شهر تنکابن برای بزرگداشت وی احداث گردیده است.

رسانهویرایش

مجموعه‌ای تلویزیونی سیمرغ به کارگردانیحسین قاسمی جامی، روایت‌گر زندگی شیرودی و احمد کشوری است. ابوذر شیرودی فرزند علی‌اکبر شیرودی که خود خلبان هواپیمای مسافربری است در مصاحبه با خبرگزاری فارس در خصوص این فیلم بیان نموده است که سیمرغ در برخی جاها از واقعیت کمی فاصله گرفت. من خیلی سیمرغ را به عنوان یک سریال قوی قبول نداشتم. فکر می‌کنم به جز اوایل فیلم که نشان می‌داد پدر شمالی هستند، شاید بقیه مسائل قدری به دور از واقعیت بود. من خودم خیلی از این موضوع ناراحت بودم و نمی‌دانم چرا این اتفاق افتاد. متأسفانه من راضی نبودم و به مسئولین کار هم گفتم. قبل از شروع کار با خانواده ما مشورت کردند اما برخی مسائلی که مطرح شد، دور از واقعیت بود مثلاً پدر من و احمد کشوری تا قبل از درگیری جنگ کرمانشاه همدیگر را ندیده بودند، اما در این سریال نشان می‌داد اینها از بچگی با هم بودند! یکسری مسائلش اینگونه بود که به نظرم خیلی واقعیت نداشت.[۴]

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. «http://varamin.sajed.ir/art/25-events/215.html». ساجد. پیوند خارجی در |title= وجود دارد (کمک)
  2. «گفتگو با آسیه شیرودی، خواهر شهید شیرودی». ساجد.
  3. «یادمان شهید شیرودی در محل شهادت وی کلنگ‌زنی شد». ساجد.
  4. «خبرگزاری فارس - «ابوذر» فرزند «سیمرغ»». خبرگزاری فارس. ۲۰۱۲-۰۹-۲۵. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۷-۲۰.