باز کردن منو اصلی
محله فیض‌آباد
کشور ایران Flag of Iran.svg
استان کرمانشاه
شهر کرمانشاه
نام دیگر فه‌یزئاوا، عه‌باساوا
منطقه شهری منطقه ۳ شهرداری کرمانشاه
ناحیه -
محله -
منطقه پستی -
پیش‌شماره محلی تلفن -

فیض‌آباد (به کردی: فه‌یز ئاوا)، یکی از محله‌های قدیمی واقع در بافت قدیمی شهر کرمانشاه است. این محله در گذشته روستایی به نام عباس‌آباد بود. عباس‌آباد یکی از روستاهایی بود که بافت تاریخی شهر کرمانشاه از به هم پیوستن‌شان تشکیل شده‌است. فیض‌آباد در منطقه ۳ شهرداری کرمانشاه قرار دارد.

محتویات

تاریخچهویرایش

قدمت این محله به اواخر دوران زندیه بازمی‌گردد. در گذشته شهر کرمانشاه در دره رود قره‌سو قرار داشت. پس از تخریب شهر قدیم در اثر حمله کریم‌خان زند در سال ۱۷۵۳ میلادی، نزدیک به دو سوم کردهای کرمانشاه با هدف نابودی شهر کرمانشاه توسط محمدخان زند به خوزستان و شیراز کوچانده‌شدند و بقیۀ مردم به دره رود آبشوران کوچ کردند.[۱] از سال ۱۷۶۲ با انتصاب الله‌قلیخان زنگنه به عنوان حاکم شهر، ساخت بازار کرمانشاه و ساختمان‌های جدید در حاشیه این رود آغاز شد. جمعیت آواره به روستاهای عباس‌آباد (فیض‌آباد)، هوری‌آباد و برزه دماغ هجوم آورد که اکنون بخشی از بافت قدیم شهر کرمانشاه به‌شمار می آیند.[۲]

در این محله خانه‌هایی به قدمت ۱۰۰ تا ۱۵۰ سال وجود دارند. فیض‌آباد در شهر تاریخی کرمانشاه، در شمال شهر قرار گرفته بود و محله‌ای اعیانی و ثروتمندنشین به‌شمار می‌آمد، و به همین دلیل خانه‌های به جای مانده در آن از معماری باارزش و تزئینات پُرکاری برخوردارند. همچنین راه کاروان‌های کربلا از فیض‌آباد می‌گذشت و به همین دلیل چندین کاروانسرا در این محله قرار داشت. مسجد جامع شیعیان کرمانشاه و بعضی از مراکز حکومتی نیز در داخل و اطراف این محله مستقر بود.[۳]

قدیمی‌ترین بنای شهر کرمانشاه، مسجد آقا شیخ هادی جلیلی که نخستین مسجد کرمانشاه نیز هست، در محلۀ فیض‌آباد قرار دارد. این مسجد در سال ۱۱۸۵ هجری قمری (۱۷۷۱ میلادی) توسط شفیع‌خان زند بنا شد.[۴]

مشخصات محلهویرایش

محله فیض‌آباد به مساحت ۳۲/۶۴ هکتار، نزدیک به ۱۲ درصد هسته تاریخی ۲۸۵ هکتاری شهر کرمانشاه را تشکیل می‌دهد. جمعیت فیض‌آباد نزدیک به ۵۶۰۰ نفر تخمین زده می‌شود.[۳]

مذهبویرایش

فیض‌آباد در گذشته محله‌ای ثروتمندنشین و محل سکونت یهودیان شهر کرمانشاه بود. یهودیان در این محله دو کنیسه و یک حمام داشتند و فروشگاه‌ها و خانه‌های زیادی نیز به آن‌ها تعلق داشت. با کوچ گروهی یهودیان، مسلمانان جای آن‌ها را در این محله گرفتند و کنیسه‌های آن‌ها نیز متروک و سپس تخریب شد. در حال حاضر بخش بیشتر ساکنان این محله پیروان مذهب تسنن هستند. یک مسجد اهل سنت هم به نام مسجد زردویی‌ها در این محله قرار دارد.

موقعیتویرایش

محلۀ فیض‌آباد در واقع به پهنه‌ای تاریخی اطلاق می‌شود که از سمت شمال به خیابان امیری (کاشیکاری)، از سمت غرب به خیابان مدرس (سپه)، از سمت شرق به خیابان جلیلی و میدان آقا شیخ هادی جلیلی (میدان لاهوتی)، و از جنوب به خیابان نواب (رشیدیاسمی) محدود می‌شود. با ساخت خیابان امام جمعه در مسیر سبزه میدان، میان فیض‌آباد و بخشی از این محلۀ تاریخی که در مجاورت محله آبشوران قرار داشت، فاصله افتاد. اما همچنان پهنه تاریخی آن سبزه میدان را نیز در بر می‌گیرد و از جنوب به خیابان نواب محدود می‌شود.

خیابان‌های اصلیویرایش

  • خیابان امیری (کاشیکاری)
  • گذر جلوخان
  • خیابان امام جمعه (سبزه‌میدان)

افراد مشهورویرایش

بناهای شاخصویرایش

طرح بازآفرینی شهریویرایش

محلۀ فیض‌آباد به عنوان محلۀ تاریخی شهر کرمانشاه محل اجرای طرح بازآفرینی شهری قرار دارد. معبر اصلی این محله در سال ۱۳۷۸ بازگشایی شد که خیابان سپه را به میدان آقاشیخ‌هادی جلیلی (میدان لاهوتی) وصل می‌کند. معبر دیگری نیز در این محله در چارچوب طرح بازآفرینی در حال ساخت است. علاوه بر این آپارتمان‌سازی با عنوان مسکن امید انجام شده و واگذاری زمین به تولیدکنندگان مسکن به منظور ساخت خانه برای ساکنان منازل فرسوده و قدیمی در حال انجام است و قرار است که منازل برجای‌مانده نیز تخریب یا نوسازی شوند.[۱]

پانویسویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا): «فیض‌آباد» ویرانۀ در قلب تاریخ، آباد می‌شود،‌ نوشته‌شده در ۱۵ اکتبر ۲۰۱۸؛ بازدید در ۲۷ نوامبر ۲۰۱۸.
  2. پایگاه اینترنتی نمای ایران؛ بازار سنتی کرمانشاه، هوشنگ امامی؛ بازدید در ۲۴ اوت ۲۰۱۵.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ حبیبی، کیومرث؛ پوراحمد، احمد و مشکینی، ابوالفضل؛ بهسازی و نوسازی بافت‌های کهن شهری، تهران: انتخاب، چاپ اول: ۱۳۷۶، ص۲۸۳.
  4. پایگاه اینترنتی مازیار رضایی؛ پیشینۀ شهر کرمانشاه: ساختمان مساجد، حسینه‌ها و تکایا، نوشتۀ اردشیر کشاورز؛ بازدید در ۲۵ اوت ۲۰۱۵.