ولایت لغمان

ولایتی در جنوب خاوری افغانستان
(تغییرمسیر از لغمان)

مختصات: ۳۴٫۶۶°۰′۰″ شمالی ۷۰٫۲۰°۰′۰″ شرقی / ۳۴٫۶۶۰۰۰°شمالی ۷۰٫۲۰۰۰۰°شرقی / 34.66000; 70.20000

ولایت لغمان
تصویری از ولایت لغمان
اطلاعات کلی
نام رسمی : ولایت لغمان
کشور : افغانستان Flag of Afghanistan.svg
مردم
جمعیت ۴۰۳٫۵۰۰ نفر[۱]
زبان‌های گفتاری: پشتو، فارسي و پشه‌ای
جغرافیای طبیعی
مساحت: ۳٬۸۴۳ کیلومتر مربع

ولایت لَغمان یکی از ولایت‌های افغانستان است. مرکز این ولایت شهر مهترلام نام دارد. لغمان منطقه‌ای کوهستانی است و رودهای علیشنگ و علینگار به زیبایی این ولایت می‌افزایند و این ولایت را سر سبز ساخته‌اند.

پس از تغییرات در تقسیمات کشوری در افغانستان در سال ۱۹۶۴، ولایت لغمان نیز در همان سال در ناحیۀ لغمانات تشکیل شد و مرکز آن شهر مهترلام مقرر گردید.[۲]

زبان اداری و درسی لغمان پشتو است و در گذشته‌ها نیز از دیدگاه تاریخی مسکن اقوام پشتو زبان بوده‌است. دومین زبان حاکم در مرکز لغمان،‌ زبان فارسي می‌باشد و بعد هم زبان پشه‌ای. بخشی از فارسی‌زبانان لغمان احتمالاً تا چند سدهٔ پیش به زبان پشه‌ای سخن می‌گفته‌اند.[۳]

مردمویرایش

جمعیت این ولایت ۴۰۳٫۵۰۰ نفر در سال ۲۰۰۹ برآورد شده‌است که بر پایۀ منابعی پشتونها ۵۰٪، تاجيكان ۳۰٪، پشه‌ای‌ها و نورستانی‌ها نیز ۲۰٪ از باشندگان بومی این ولایت محسوب می‌گردند. تاجیک‌های لغمان به لهجۀ خاص خود فارسی صحبت می‌کنند که اکثریت قوم تاجیک در مهترلام، ولسوالی‌های علیشنگ، دولت‌شاه «بیش‌ترینه در درۀ فراجغان» و قرغه‌ای زندگی می‌کنند. فارسی‌زبان‌های ولایت لغمان عمدتاً از حروف که در زبان و ادبیات فارسی دری وجود ندارد استفاده می‌کنند مثلاً ټ ډ ړ ڼ[۴]

پشتوهای این منطقه از قبیلۀ غلزایی هستند. براساس برآورد سال ۲۰۰۸ تنها ۴ هزار نفر از جمعیت ۳۷۸ هزار نفری این ولایت در شهرها زندگی می‌کنند. اغلب مردمان لغمان سنی‌مذهب هستند. هر نوع میوه در این ولایت قابل کشت است گندم، برنج، ذرت، سبزیجات، خشخاش، حبوبات، و پنبه محصولات کشاورزی اصلی این منطقه است. بیشتر پشه‌ای‌ها به کار دامداری و تجارت پوست و چرم مشغولند. ۳۱٪ مردم باسواد هستند و ۴۲ درصد به برق دسترسی دارند. یک بیمارستان، حدود ۴۲ درمانگاه و ۱،۵۳۷ مسجد در این ولایت دایر است.[۵]

تقسیمات اداریویرایش

 
ولسوالی‌های لَغمان

جستارهای وابستهویرایش

ولایت‌های افغانستان

منابعویرایش

ولایت لغمان 20%پشه یی کامیلاً درغ است پشه یی زبان در لغمان از 45% فیصد زیاد است

  1. Central Statistics Office of Afghanistan. "Settled Population of country by Provinces and sex for 2006-2009 years". Archived from the original on 28 January 2010. Retrieved 2009-11-30.
  2. Bosworth, C.E. "Lamg̲h̲ānāt." Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Edited by: P. Bearman , Th. Bianquis , C.E. Bosworth , E. van Donzel and W.P. Heinrichs. Brill, 2009.
  3. ابوبکر گروس، نسرین، قدم‌های آشتی و مسئولیت ما افغان‌ها، [بدون محل انتشار و ناشر]: سال ۲۰۰۰. ص۴۹.
  4. «Ministry of Rural Rehabilitation and Development» (PDF). بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۳ ژوئیه ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۳ ژوئیه ۲۰۰۹.
  5. Province: Laghman