باز کردن منو اصلی

لوریس چکناواریان

آهنگساز، نقاش و نویسنده ارمنی‌تبار ایرانی
(تغییرمسیر از لوریس چکناوریان)

لوریس هایکازی چکناواریان (ارمنی: Լորիս Հայկազի Ճգնավորյան; انگلیسی: Loris Tjeknavorian) (زادهٔ ۲۱ مهر ۱۳۱۶ در بروجرد) آهنگساز، رهبر ارکستر، نویسنده و نقاش ارمنی‌تبار اهل ایران است. وی یکی از چهره‌های شناخته‌شدهٔ فرهنگی ایران و ارمنستان است.

لوریس چکناواریان
Loris Tjeknavorian.jpg
زادروز۲۱ مهر ۱۳۱۶ ‏(۸۱ سال)
۱۳ اکتبر ۱۹۳۷

بروجرد، استان لرستان، ایران
محل زندگیاتحاد جماهیر شوروی
وین (۲۰۰۰–۱۹۹۰)
گلندیل، کالیفرنیا
تهران٬ ایران
ملیتایرانی ارمنی‌تبار
دانش‌آموختهٔفارغ‌التحصیل آکادمی موسیقی وین و رشتهٔ رهبری ارکستر از دانشگاه میشیگان[۱]
پیشهآهنگساز، رهبر ارکستر، نقاش
نقش‌های برجستهرهبر ارکستر فیلارمونیک ارمنستان
(۱۹۹۸–۱۹۸۹) / (۲۰۰۰–۱۹۹۹)
رهبر ارکستر اپرای تهران
مذهبکلیسای حواری ارمنی
آثاربیش از ۷۵ اثر شامل سمفونی، اپرا، موسیقی مجلسی، کنسرتو پیانو، و کنسرتو برای ویولن، گیتار، ویولنسل و پیپا[الف]، موسیقی باله، آثاری برای گروه کُر، یک رکوئیم، یک اوراتوریو، و بیش از ۴۵ موسیقی فیلم
فرزنداندو پسر و یک دختر
والدینهایکاز (پدر)
خویشاوندانآرشالویس چکناوریان (خواهر)
وبگاه
www.loristjeknavorian.com

چکناواریان به‌عنوان آهنگساز تاکنون بیش از ۷۵ اثر شامل ۶ اپرا، ۵ سمفونی، ۱ اوراتوریو، ۱ رکوئیم، آثاری در زمینهٔ موسیقی کُر، موسیقی مجلسی، موسیقی باله، پیانو و خوانندگی، و همچنین کنسرتوهایی برای پیانو، ویولن، گیتار، سلو و پیپا، در کنار موسیقی‌های متن فیلم ساخته‌است. او بیش از ۱۰۰ اثر با لیبل‌هایی مانند آرسی‌ای، فیلیپس، اِمی و ای‌اس‌وی منتشر کرده‌است.[۲]

چکناواریان بسیاری از ارکسترهای مهم جهان[۳] از جمله ارکستر فیلارمونیک ارمنستان،[۴] «فیلارمونیک سلطنتی انگلستان»، «فیلارمونیک سلطنتی لیورپول»، «ارکستر مجلسی انگلیس»، «ارکستر سمفونیک لندن» را رهبری کرده‌است.[۵]

چکناوریان، بین سال‌های ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۸ و ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۰، رهبری ارکستر فیلارمونیک ارمنستان را برعهده داشت و بیشتر در ارمنستان به سر می‌برد.[۶][۷][۸]

محتویات

ابتدای زندگیویرایش

لوریس چکناواریان در ۲۱ مهر ۱۳۱۶ برابر با ۱۳ اکتبر ۱۹۳۷ در شهر بروجرد از پدر و مادری ارمنی‌تبار به دنیا آمد.[۹][۱۰] پدرش اهل ارمنستان شرقی بود و مادرش اهل ارمنستان غربی که در نسل‌کشی ارمنیان در سال ۱۹۱۵ به ایران فرار کرده بود.[۱۱] خودش در این باره می‌گوید که:[۱۲]

مادر من در ماجرای نسل‌کشی ارمنی‌ها در یک گاری مخفی و به ایران آورده شده بود. در چنین شرایطی پدربزرگم به ایران می‌آید و پزشک آیت‌الله بروجردی می‌شود. به رغم تفاوت دین، این احساس امنیت را داشته‌اند. پدرم هم در شرایطی که عموهایش را در زندان‌های شوروی کشته بودند فرار می‌کند و به ایران می‌آید. به بروجرد می‌رود و عاشق مادرم می‌شود.

پدربزرگش طبابت می‌کرد اما در ساعات فراغت خود ویولن می‌نواخت و لوریس جوان شیفتهٔ گوش دادن به صدای ویولن شده بود.[۱۳] والدین او تمایل داشتند که هر سه فرزندشان یک ساز بنوازند.[۱۴] لوریس علی‌رغم کمبود استاد، در ۸ سالگی ویولن را انتخاب کرد.[۱۵] او در ۱۶ سالگی کر چهار-قسمتی را ساخت و در ارکسترای خود در تهران اجرا کرد.[۱۶]

تحصیل و تدریسویرایش

 
در یادبود مرحوم گورگن موسسیان ۴ آذر ۱۳۹۳

او ابتدا وارد دبیرستان فیروزبهرام شد.[۱۷] او تحصیلات موسیقی خود را از سال ۱۳۳۲ در هنرستان عالی موسیقی تهران آغاز کرد[۱۸][۱۹] و از آنجا فارغ‌التحصیل شد.[۲۰][۲۱][۲۲]

پدر لوریس که از فرهیختگان ارمنی بود و صاحب تألیفاتی است، او را برای ادامه تحصیل به وین فرستاد. لوریس قبل از عزیمت، در تهران، در تالار کلوب ارمنیان، ارکستر سمفونی تهران را رهبری کرد و قطعاتی از آهنگسازان مشهور جهان را به همراه گروه نواخت. او شاید یگانه ایرانی باشد که در ۱۷ سالگی ارکستر سمفونیک را رهبری کرده‌است.[۲۳]

پس از آموختن ویولون و پیانو در کنسرواتور موسیقی تهران، آهنگسازی را در آکادمی موسیقی وین آموخت و در سال ۱۹۶۱ با درجه ممتاز فارغ‌التحصیل شد.[۲۴] اندکی پس از فارغ‌التحصیلی، چهار اثر او برای پیانو و باله فانتاستیک برای سه پیانو و سازهای کوبه‌ای توسط دوبلینگر در وین چاپ شدند.[۲۵][۲۶] به دنبال دوره تحصیل موفق لوریس چکناواریان در سال ۱۳۳۹ به ایران بازگشت[۲۷] چکناواریان در فاصله سال‌های ۱۹۶۱ تا ۱۹۶۳ در کنسرواتور موسیقی تهران به تدریس تئوری موسیقی پرداخت.[۲۸][۲۹] در همان دوران، به مدیریت آرشیو موسیقی ملی در تهران منصوب شد و تحقیق دربارهٔ موسیقی فولکلور ایران و سازهای ملی و گردآوری آنها را به عهده گرفت.[۳۰] در سال ۱۹۶۳، با بورسی که از سوی کارل ارف به او داده شد، به اتریش برگشت و در سالزبورگ اقامت و اپرای رستم و سهراب خود را تکمیل کرد.[۳۱]

سپس به اتریش رفت و در «آکادمی موسیقی موتسارتئوم» زالتسبورگ به تحصیل پرداخت و سپس به ایران مراجعت کرد.[۳۲][۳۳][۳۴]

در سال ۱۹۶۵، در دانشگاه میشیگان به مطالعه و تحصیل در رشته رهبری ارکستر پرداخت.[۳۵] (وی همچنین فارغ‌التحصیل دانشگاه میشیگان در رشتهٔ رهبری ارکستر می‌باشد.[۳۶][۳۷][۳۸]) در فاصله سال‌های ۱۹۶۶ تا ۱۹۶۷، به‌عنوان آهنگساز مهمان، در کالج کنکوردیا واقع در مورهد، مینه‌سوتا اقامت کرد.[۳۹] و از سال ۱۹۶۶ تا ۱۹۷۰، مدیر بخشهای‌سازی و اپرایی دانشگاه مورهد بود.[۴۰]

فعالیت‌های موسیقاییویرایش

در سال ۱۹۷۰، وزیر فرهنگ ایران، مقام «آهنگساز مهمان» را به چکناواریان پیشنهاد کرد که شامل رهبری ارکستر خانه اپرای رودکی در تهران هم می‌شد.[۴۱] او در این مقام، اپراهای بی‌شماری، از جمله اپراهای خودش: پردیس و پریسا و نمایش حرکات موزون سیمرغ را اجرا کرد.[۴۲] در سال ۱۹۷۵ با کمپانی RCA قراردادی را برای انتشار انحصاری آثار خود امضا کرد[۴۳]

وی سال‌های متمادی در وین، نیویورک، و لندن زیسته‌است و در فاصله مسافرت‌هایش به ایران برای فیلم‌های موسیقی متن ساخته‌است.[۴۴]

از جمله آثار وی ۵ سمفونی، اپراهای رستم و سهراب و پردیس و پریسا می‌باشد.[۴۵]

آفرینش نخستین اپرا برای کودکان نیز با 'پردیس و پریسا به نام لوریس چکناواریان ثبت شده‌است. او نخستین آهنگسازی است که روی رستم و سهراب کار کرده و اپرای خود را در صحنه‌های جهانی نیز به اجرا درآورده‌است. لوریس چکناواریان در عرصهٔ باله نیز کار کرده‌است. افسانهٔ «سیمرغ» از عطار نیشابوری را صحنه‌ای کرده‌است. سیمرغ در سال ۱۳۵۴ در تالار رودکی نخستین اجرای خود را انجام داد. دیگر آثار برجستهٔ لوریس چکناواریان عبارت‌اند از سمفونی شماره یک برای ترومپت و سازهای کوبه‌ای، سمفونی کردو، اوراتوریو (Oratorio) زندگی مسیح، دو کنسرتو برای ویولن و پیانو، سوئیت دریاچهٔ وان، و بالاخره اوراتوریو آخرزمان.[۴۶]

سوئیت سمفونیک از باله اتللو به وسیلهٔ ارکستر سمفونیک لندن به رهبری چکناواریان اجرا شده‌است.[۴۷]

 
چکناواریان

لوریس چکناواریان در سال ۱۳۴۲ (۱۹۶۳) با ساختن موسیقی متن فیلم جلد مار ساختهٔ هژیر داریوش آهنگسازی برای فیلم را آغاز کرد.[۴۸][۴۹] به عنوان یکی از موسیقیدانان صاحب سبک برای مستندهای بسیاری موسیقی ساخته و با کارگردان‌های متفاوتی همکاری داشته‌است.[۵۰] موسیقی متن ۴۰ فیلم مستند و سینمایی از جمله جدال در مهتاب (۱۳۴۸) به کارگردانی انزو دل وینچنسو[ب] , بی‌تا (۱۳۵۱) به کارگردانی هژیر داریوش، تجاوز به کارگردانی حمید مصداقی و تنگسیر به کارگردانی امیر نادری را تهیه کرده‌است.[۵۱][۵۲] او برای ۱۷ فیلم مستند موسیقی متن فیلم تهیه کرده‌است.[۵۳]

وی برای تهیه موسیقی متن فیلم بی‌تا از سازهای ایرانی استفاده کرد و دو تن از استادان طراز اول موسیقی ملی، فرامرز پایور سنتور و حسن ناهید نی نواختند.[۵۴]

از آثار مستندی که برایشان موسیقی تصنیف کرده‌است می‌توان به حاج مصورالملکی (۱۳۵۰) ساختهٔ خسرو سینایی، عالی‌قاپو و چهل‌ستون (۱۳۵۲) هر دو ساختهٔ منوچهر طیاب اشاره کرد.[۵۵] در آثار چکناواریان تأثیر موسیقی ملی ایران به خوبی مشهود است.[۵۶] چکناوریان در سال ۱۳۵۱ به رهبری ارکستر اپرای تهران منصوب گردید.

 
آیین چراغ خاموشی نیست (۱۳۹۴)

چکناوریان پس از انقلاب در ارمنستان اقامت گزید و در ایروان به فعالیت‌های هنری خود ادامه‌داد.[۵۷] چکناواریان در سال ۱۹۸۹، به سمت مدیر و رهبر ارکستر فیلارمونیک ارمنستان منصوب شد.[۵۸] او در فاصله یازده سال همکاری با این ارکستر، توانست از طریق ایستگاه رادیو تلویزیون اتریش (ORF) و کمپانی صفحه پرکنی انگلیس (ASV) آثار خود را به مردم سراسر جهان معرفی کند[۵۹] و با سفر به کشورهای مختلف اروپا، آمریکا، ایران و لبنان، به اجرای برنامه بپردازد.[۶۰] او در سال ۲۰۰۰، از سمت‌های رسمی خود استعفا داد تا بتواند وقت خود را عمدتاً صرف آهنگسازی و رهبری سایر ارکسترهای دنیا کند.[۶۱] به مدت ۳ سال (۹۳–۱۹۹۱) نیز برای اجراهای خیریه با این ارکستر در وین بود.[۶۲]

او در اواسط دههٔ ۱۳۷۰ به ایران سفر کرد و به‌عنوان رهبرِ مهمان، اجراهای فراوانی را با ارکستر سمفونیک تهران داشت و دورهٔ رهبری او بر این ارکستر از جمله دوره‌های پرفروغ ارکستر سمفونیک تهران به‌شمار می‌رودت. چکناوریان با برخی از خوانندگان هم اجراهایی را رهبری کرد که از جملهٔ آن‌ها می‌توان به اجرایی با شهرام ناظری از مجموعه آثار این خواننده در سالن میلاد نمایشگاه بین‌المللی و همچنین اجرایی با عبدالحسین مختاباد در تالار وحدت و فرهنگسرای بهمن اشاره کرد. او مدتی هم رهبری ارکستر مجلسی رودکی را عهده‌دار شد.[۶۳]

 
لوریس چکناواریان در موزهٔ موسیقی، آبان ۱۳۹۶

جشن تولد ۷۸ سالگی لوریس چکناواریان شامگاه یک‌شنبه در یازدهمین ویژه برنامه «تولد ماه» سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران در موزه هنرهای دینی امام علی برگزار شد.[۶۴]

وی در سال ۱۳۸۴ یک کنسرت با همکاری شهرام ناظری و با اجرای ارکستر بزرگ کومیتاس ارمنستان اجرا کرد که در سال ۱۳۹۰ توسط انتشارات آوای باربد با نام کنسرت شهرام ناظری و لوریس چکناوریان منتشر شد[۶۵].

آخرین آثار اجراشدهٔ او در ایران «خسرو و شیرین» و «رستم و سهراب» هستند.[۶۶][۶۷]

روزهای ۱۴ و ۱۵ ژانویه ۲۰۰۴، دو کنسرت برای جمع‌آوری کمک به آسیب‌دیدگان زلزله بم، در پاریس اجرا شد. کنسرت‌ها یکی در کلیسای «سنت سولپیس» و دیگری در تالار کنسرواتوار شهرک ایسی-له-مولینو در حومه پاریس برگزار شد و قطعاتی به رهبری لوریس چکناواریان توسط ارکستر مجلسی رودکی با بیست و شش نوازنده که از ارمنستان او را همراهی می‌کردند، اجرا گردید. برنامه کلیسای سنت سولپیس داستان لیلی و مجنون نظامی بود و چکناواریان با استفاده از آثار موسیقیدانان کلاسیک و همین‌طور قطعاتی از ساخته‌های خودش و حسین دهلوی، آن را تنظیم کرده بود. در برنامه دوم در شهرک ایسی-له-مولینو ارکستر قطعاتی از آهنگسازان ارمنی از جمله آرام خاچاتوریان، ادوارد میرزویان، ملیک موویساکالیان و آهنگسازان ایرانی همچون حشمت سنجری، حسین دهلوی و خود لوریس چکناواریان را اجرا کرد[۶۸].

چکناواریان اولین اجرای ارکستر سمفونیک تهران را در سال ۱۳۹۵ را رهبری کرد. این برنامه در حمایت از فعالیت‌های انسان دوستانه موسسات خیریه، نیمه اردیبهشت ماه ۱۳۹۵ در تالار وحدت روی صحنه رفت.[۶۹]

چکناواریان در آستانه هشتاد سالگی، تمامی آثارش را در حوزه موسیقی به موزهٔ موسیقی اهدا کرد. به همین منظور، مراسمی در روز نهم آبان ۱۳۹۶ در موزهٔ موسیقی با حضور چهره‌های شناخته‌شدهٔ موسیقی برگزار شد.[۷۰]

در چهارمین جشن سالانه موسیقی ما که در تاریخ ۲۵ آذر ۱۳۹۶ در تالار وحدت تهران برگزار شد، از لوریس چکناواریان به پاس یک عمر فعالیت هنری تقدیر به عمل آمد.[۷۱]

وی در حال حاضر رهبری ارکستر مجلسی رودکی و ریاست خانهٔ اپرا را بر عهده دارد.[۷۲]

آثارویرایش

در سال ۱۳۴۱ (۱۹۶۲) نخستین موسیقی متن فیلم سینمای ایران را برای فیلم جدال در مهتاب محصول مشترک ایران و ایتالیا، نوشت. برای بیش از ۴۵ فیلم موسیقی متن ساخته‌است.[۷۳] او برای ۵ فیلم سینمایی موسیقی متن فیلم تهیه نموده‌است و کلیه منتقدین فیلم و سینمای ایران آثار او را ستوده‌اند.[۷۴][۷۵]

آفرینش نخستین اپرا برای کودکان نیز با پرویز و پریسا به نام لوریس چکناواریان ثبت شده‌است. او شاید نخستین آهنگسازی نیز باشد که روی رستم و سهراب کار کرده و اپرای خود را در صحنه‌های جهانی نیز به اجرا درآورده است. لوریس چکناواریان در عرصهٔ باله نیز کار کرده‌است. افسانه «سیمرغ» از عطار نیشابوری را صحنه‌ای کرده‌است. «سیمرغ» در سال ۱۳۵۴ در تالار رودکی نخستین اجرای خود را پیدا کرد. دیگر آثار برجسته لوریس چکناواریان عبارت است از سمفونی شماره یک برای ترومپت و سازهای کوبه‌ای، سمفونی کردو، اوراتوریو (Oratorio) زندگی مسیح، دو کنسرتو برای ویولن و پیانو، سوئیت دریاچهٔ وان و بالاخره اوراتوریو آخرزمان.[۷۶]

کلاسیکویرایش

 
اپرای رستم و سهراب

او بیش از ۷۵ اثر شامل سمفونی، اپرا، موسیقی مجلسی، کنسرتو برای پیانو، ویولن، گیتار، ویولنسل و پیپا، موسیقی باله، آثاری برای گروه کُر، یک رکوئیم، و یک اوراتوریو فیلم ساخته‌است.[۷۷]

بخشی از آثار کلاسیک چکناوریان عبارت اند از:[۷۸][۷۹]

اپراها
  1. اپرای پردیس و پریسا (۱۹۷۲)
  2. اپرای رستم و سهراب (۶۴–۱۹۶۲)
  3. اپرای رستم و اسفندیار
  4. اپرای ضحاک
  5. اپرای سیاوش
  6. اپرای خودکشی صادق هدایت
  7. اپرای شمس و مولانا

اپرای رستم و سهراب طی ۲۵ سال در هشت نسخه نوشته شده‌است و در ایران برای نخستین بار در بهمن ۱۳۷۸ در پانزدهمین دوره جشنواره موسیقی فجر اجرا شده‌است.[۸۰]

باله
  1. سیمرغ (۱۹۷۵)
  2. فانتاستیک (۱۹۶۱–۱۹۵۸)
  3. آهنگ نور و صدا (برای جشن‌های تخت جمشید)
  4. توکاتا و فوگ برای ارکستر زهی
  5. کنسرتو پیانو
  6. سمفونی پرسپولیس (۱۳۸۴)
  7. سمفونی برای بالهٔ اتللو (۱۹۸۴)
  8. کوروش کبیر
 
لوریس چکناواریان در مراسم بزرگداشت مجید انتظامی در تالار سوره حوزه هنری (۲۴ مرداد ۱۳۹۶)

موسیقی فیلمویرایش

در کارنامه کاری چکناوریان آهنگسازی فیلم بلند، کوتاه، مستند هم دیده می‌شود که عبارتنداز:[۸۱][۸۲][۸۳][۸۴][۸۵]

ردیف عنوان سال کارگردان توضیحات
فیلم کوتاه جلد مار ۱۳۴۱ هژیر داریوش
جدال در مهتاب ۱۳۴۲ انزو دل وینچنسو محصول مشترک با ایتالیا
تجاوز ۱۳۴۹ / ۱۹۷۱ حمید مصداقی
بی‌تا ۱۳۵۱ هژیر داریوش
هشتمین روز هفته ۱۳۵۲ (۱۹۷۳) حسین رجاییان
تنگسیر ۱۳۵۲ امیر نادری
به امید دیدار ۱۳۵۴ محمد رسول‌اف
بشارت منجی ۱۳۸۳ نادر طالب‌زاده
جزیرهٔ رنگین ۱۳۹۳
مناظر ایران هوشنگ شفتی
پرتو یک حماسه منوچهر طیاب
من ایران را دوست دارم ۱۹۷۰ خسرو سینایی فیلم کوتاه
آدم شاخ درمی‌آره اسفندیار احمدیه فیلم کوتاه
آستان قدس رضوی و بناهای صفوی ۱۹۷۵ منوچهر طیاب فیلم کوتاه (دریافت Delqan Gold prize from the 12th international educational films festival in Tehran)
ادیان[پ][۸۶] منوچهر طیاب فیلم کوتاه
برپا خاسته[ت][۸۷] حسن محمدزاده فیلم کوتاه
فیلم کوتاه
توریست در ایران[ث][۸۸] فیلم کوتاه
چهلستون ۱۹۷۳ منوچهر طیاب فیلم کوتاه
حاج مصورالملکی[ج][۸۹] ۱۹۷۲ خسرو سینایی فیلم کوتاه
شرح حال فیلم کوتاه
عالی‌قاپو ۱۹۷۳ منوچهر طیاب فیلم کوتاه
مجموعهٔ گنجعلی‌خان ۱۹۷۵ همایون پورمند فیلم کوتاه
مسجد شیخ لطف‌الله[چ][۹۰] منوچهر طیاب فیلم کوتاه
معماری ایلخانی ۱۹۷۵ منوچهر طیاب فیلم کوتاه
معماری تیموری ۱۹۷۵ منوچهر طیاب فیلم کوتاه
معماری سلجوقی ۱۹۷۵ منوچهر طیاب فیلم کوتاه
هشت بهشت ۱۹۷۳ منوچهر طیاب فیلم کوتاه

سایر فعالیت‌هاویرایش

نمایشگاه نقاشیویرایش

 
لوریس چکناواریان در نشست خبری نمایشگاهش موسیقی روی بوم

نمایشگاه نقاشی‌های لوریس چکناواریان با عنوان «موسیقی روی بوم» روز ۳۰ فروردین ۱۳۹۵ با حضور جمعی از مسئولان، چهره‌های هنری و علاقه‌مندان این هنرمند، در نگارخانه استاد ممیز خانهٔ هنرمندان ایران گشایش یافت. او در این نمایشگاه تابلوهایش با تکنیک آکریلیک را در معرض بازدید عموم قرار داد.[۹۱][۹۲][۹۳]

نویسندگیویرایش

چکناواریان کتاب طنزی با عنوان «خرستان» را در ۱۶۸ صفحه را که شامل مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه طنز می‌باشد توسط نشر صدای معاصر رونمایی و منتشر کرد. وی که فردی شوخ‌طبع می‌باشد، در این کتاب داستان کشوری از مجموعه خران را نوشته‌است. معرفی و جشن امضای این کتاب، ۲۱ اسفند ۱۳۹۵، با حضور «اکبر عالمی» و «یارتا یاران» و «محمود دولت‌آبادی» در «کافه کتاب» شهر کتاب مرکزی برگزار شد.[۹۴][۹۵]

جوایز، نشان‌ها، قدردانی‌ها و تجلیل‌هاویرایش

در زیر فهرست جوایز، نشان‌ها و تجلیل‌های لوریس چکناواریان آورده شده‌است:[۹۶]

  • نشان درجه یک هنر از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (۱۳۸۱ (۲۰۰۲)).[ح][۹۷][۹۸]
  • دریافت جوایز چنگ طلایی برای دستاورد عالی هنری از ۱۵ام و ۱۶ جشنواره موسیقی فجر در تهران[خ]
  • استاد افتخاری کنسرواتوار کومیتاس، ایروان[د]
  • دریافت نشان فرهنگی «مسروپ ماشتوتس مقدس» از عالیجناب وازگن یکم جاثلیق اعظم تمامی ارامنه جهان[ذ].
  • دریافت نشان دولتی برای خدمات به زمین لرزه از آقای ووسکانیان نخست‌وزیر ارمنستان شوروی[ر]
  • اعطای مدال موسس خورناتسی توسط دولت جمهوری ارمنستان به خاطر خدمات فرهنگی به ارمنستان[ز]
  • اعطا صلیب طلایی کلیسای رومانی[ژ].
  • دریافت نشان طلایی از دانشگاه ارمنستان[س].
  • نشان همایون (۱۹۷۱ ایران) از ملکه فرح پهلوی[۹۹]
  • Recipient of the "Golden Conducting Baton" from the Armenian Philharmonic Choir for Artistic Achievement.
  • Golden Cultural Medal from the Armenian Ministry of Culture[۱۰۰]
  • جشن تولد ۷۸ سالگی لوریس چکناواریان شامگاه یک شنبه در یازدهمین ویژه برنامه «تولد ماه» سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران در موزه هنرهای دینی امام علی برگزار شد.[۱۰۱]
  • در چهارمین جشن سالانه موسیقی ما که در تاریخ ۲۵ آذر ۱۳۹۶ در تالار وحدت تهران برگزار شد، از لوریس چکناواریان به پاس یک عمر فعالیت هنری تقدیر به عمل آمد.[۱۰۲]
  • دریافت «جایزه سرو ایرانی» در سومین دوره آئین جایزه سرو ایرانی در خانه اندیشمندان علوم انسانی ۱۳۹۷[۱۰۳][۱۰۴]

فیلم دربارهٔ ویویرایش

مایسترو (به زبان ارمنی به معنای «استاد») مستند بلند ۵۲ دقیقه‌ای اولین فیلمی است که دربارهٔ لوریس چکناواریان ساخته شده‌است. مایسترو به کارگردانی وحید زارع‌زاده و تهیه‌کنندگی زهرا مشتاق، زندگی لوریس چکناواریان آهنگساز بین‌المللی را به تصویر کشیده‌است.[۱۰۵]

نظرات دربارهٔ ویویرایش

 
در یادبود مرحوم گورگن موسسیان ۴ آذر ۱۳۹۳

بزرگان موسیقی دربارهٔ چکناواریان می‌نویسند:

«او استعدادی بزرگ است که سنن موسیقی ارامنه را ادامه داده‌است… یک موسیقی‌دان و رهبر برجسته»

«هدیهٔ وی که همان قطعات هنریِ اوست، جالب توجه است.»

«یک آهنگساز خوب، رهبر باتجربه و موسیقی‌دانی واقعی.»

— لوکاس فاس

جستارهای وابستهویرایش

یادداشتویرایش

  1. پیپا یک ساز چینی است
  2. Enzo Del Vincenzo
  3. فیلم مستند رنگی ایستمن کالر به مدت دقیقه در قطع ۱۶ و ۲۵ میلیمتری که توسط وزارت فرهنگ و هنر ساخته شده است
  4. فیلم کوتاه رنگی به مدت ۲۰ دقیقه به کارگردانی حسن محمدزاده و فیلمبرداری محمود نوربخش - این فیلم از محصولات اداره کل سینمایی کشور است
  5. فیلم رنگی ۳۳ دقیقه ای - اداره کل امور سینمایی کشور ناطق به زبان های فارسی - انگلیسی و فرانسه با قطع های ۱۶ و ۳۵ میلیمتری
  6. بوسیه وزارت فرهنگ و هنر تهیه شد این فیلم رنگی ایستیمن کالر بود.
  7. این فیلم از محصولات اداره کل امور سینمایی کشور است.
  8. In a ceremony held in Vahdat Hall, Minister of culture A. Masjedjamei awarded Loris Ttjeknavorian Iran's highest medal for performing arts
  9. Golden Harp Awards" for the Highest Artistic Achievement in the 15th and 16th "FAJR" Music Festival in Teheran
  10. Honorary Professor, Komitas Conservatory, Yerevan
  11. For services to Church music first recipient of the Cultural Order of "St. Mesrop Mashtotz" conferred by His Holines Vazken I. Supreme Chatholicos of all Armenians
  12. Government Order for services to the Earthquake from Mr. Oskanian the Prime Minister of Armenia USSR
  13. The Government of the Republic of Armenia awards "Khorenatsi" Medal for cultural services to Armenia
  14. Awarded Golden Cross of the Rumanian Church
  15. Gold Medal from University of Armenia

پانویسویرایش

  1. امید، فرهنگ سینمای ایران، ۱۴۲–۱۴۱.
  2. لوریس چکناواریان آثارش را به موزهٔ موسیقی اهدا می‌کند.
  3. هویان، ارمنیان ایران، ۳۲۵.
  4. لازاریان، دانشنامهٔ ایرانیان ارمنی، ۳۸۵.
  5. لازاریان، دانشنامهٔ ایرانیان ارمنی، ۳۸۴.
  6. زندگینامه: لوریس چکناوریان (۱۳۱۶).
  7. چهره‌های معرفی‌شده در نمایشگاه هنرمندان ارمنی ایران.
  8. Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ, Լորիս Ճգնավորյան (ծնվ. 1937թ.).
  9. لازاریان، دانشنامهٔ ایرانیان ارمنی، ۳۸۴.
  10. ارامنه و سینمای ایران, ۱۱۷.
  11. سمندری، گفتگو با استاد لوریس چکناواریان.
  12. جام جم نوا، حکایت ۶۵ سال عاشقی با لوریس چکناواریان.
  13. لوریس چکناواریان مردی که دنیای موسیقی کلاسیک را با فرهنگ ایران آشنا ساخت.
  14. لوریس چکناواریان مردی که دنیای موسیقی کلاسیک را با فرهنگ ایران آشنا ساخت.
  15. لوریس چکناواریان مردی که دنیای موسیقی کلاسیک را با فرهنگ ایران آشنا ساخت.
  16. لوریس چکناواریان مردی که دنیای موسیقی کلاسیک را با فرهنگ ایران آشنا ساخت.
  17. سمندری، گفتگو با استاد لوریس چکناواریان.
  18. زندگینامه: لوریس چکناوریان (۱۳۱۶).
  19. لوریس چکناواریان، بازآفرینندهٔ رستم و سهراب، ۱۳۶.
  20. لازاریان، دانشنامهٔ ایرانیان ارمنی، ۳۸۴.
  21. ارامنه و سینمای ایران, ۱۱۷.
  22. هویان، ارمنیان ایران، ۳۲۵.
  23. لوریس چکناواریان، بازآفرینندهٔ رستم و سهراب، ۱۳۶.
  24. آودسیان، لوریس چکناواریان، ۳۴.
  25. آودسیان، لوریس چکناواریان، ۳۴.
  26. لوریس چکناواریان مردی که دنیای موسیقی کلاسیک را با فرهنگ ایران آشنا ساخت.
  27. لوریس چکناواریان مردی که دنیای موسیقی کلاسیک را با فرهنگ ایران آشنا ساخت.
  28. آودسیان، لوریس چکناواریان، ۳۴.
  29. لوریس چکناواریان مردی که دنیای موسیقی کلاسیک را با فرهنگ ایران آشنا ساخت.
  30. آودسیان، لوریس چکناواریان، ۳۴.
  31. آودسیان، لوریس چکناواریان، ۳۴.
  32. لازاریان، دانشنامهٔ ایرانیان ارمنی، ۳۸۴.
  33. ارامنه و سینمای ایران, ۱۱۷.
  34. هویان، ارمنیان ایران، ۳۲۵.
  35. آودسیان، لوریس چکناواریان، ۳۴.
  36. لازاریان، دانشنامهٔ ایرانیان ارمنی، ۳۸۴.
  37. ارامنه و سینمای ایران, ۱۱۷.
  38. هویان، ارمنیان ایران، ۳۲۵.
  39. آودسیان، لوریس چکناواریان، ۳۴.
  40. آودسیان، لوریس چکناواریان، ۳۴.
  41. آودسیان، لوریس چکناواریان، ۳۴.
  42. آودسیان، لوریس چکناواریان، ۳۴.
  43. آودسیان، لوریس چکناواریان، ۳۴.
  44. ارامنه و سینمای ایران, ۱۱۷.
  45. لازاریان، دانشنامهٔ ایرانیان ارمنی، ۳۸۴.
  46. خوشنام، موسیقی پیشرو در ایران درخشش‌های لوریس چکناواریان.
  47. لازاریان، دانشنامهٔ ایرانیان ارمنی، ۳۸۴.
  48. ارامنه و سینمای ایران, ۱۱۷.
  49. هویان، ارمنیان ایران، ۳۲۵.
  50. ارامنه و سینمای ایران, ۱۱۷.
  51. ارامنه و سینمای ایران, ۱۱۷.
  52. لازاریان، دانشنامهٔ ایرانیان ارمنی، ۳۸۵.
  53. هویان، ارمنیان ایران، ۳۲۵.
  54. هویان، ارمنیان ایران.
  55. ارامنه و سینمای ایران, ۱۱۷.
  56. هویان، ارمنیان ایران، ۳۲۵.
  57. زندگینامه: لوریس چکناوریان (۱۳۱۶).
  58. آودسیان، لوریس چکناواریان، ۳۴.
  59. آودسیان، لوریس چکناواریان، ۳۴.
  60. آودسیان، لوریس چکناواریان، ۳۴.
  61. آودسیان، لوریس چکناواریان، ۳۴.
  62. زندگینامه: لوریس چکناوریان (۱۳۱۶).
  63. زندگینامه: لوریس چکناوریان (۱۳۱۶).
  64. [[#عصر ایران|]].
  65. رامهر، اجرای شهرام ناظری به رهبری لوریس چکناواریان.
  66. اپرای رستم و سهراب در تالار حافظ شیراز مرور می‌شود.
  67. [[#CITEREF|]].
  68. گلستان، برپایی کنسرت در فرانسه برای کمک به زلزله زدگان بم.
  69. سعیدی، اولین اجرای ارکستر سمفونیک در سال جدید به رهبری چکناواریان.
  70. چکناواریان: خوشبختم که در «سی‌تیر» همه من را می‌شناسند.
  71. پاس‌داشت یک عمر فعالیت هنری کیهان کلهر و لوریس چکناواریان در چهارمین جشن موسیقی ما.
  72. چهره‌های معرفی‌شده در نمایشگاه هنرمندان ارمنی ایران.
  73. چهره‌های معرفی‌شده در نمایشگاه هنرمندان ارمنی ایران.
  74. هویان، ارمنیان ایران، ۳۲۵.
  75. [[#avproduction.am|]].
  76. [[#CITEREF|]].
  77. زندگینامه: لوریس چکناوریان (۱۳۱۶).
  78. فصلنامه فرهنگی پیمان، چهره‌های معرفی‌شده در نمایشگاه هنرمندان ارمنی ایران.
  79. زندگینامه: لوریس چکناوریان (۱۳۱۶).
  80. مقام موسیقایی، لوریس چکناواریان، بازآفریننده رستم و سهراب، ۱۳۶.
  81. [[#سینماسوره|]].
  82. امید، فرهنگ سینمای ایران، ۱۴۲–۱۴۱.
  83. زندگینامه: لوریس چکناوریان (۱۳۱۶).
  84. فرهنگستان هنر، استاد: منوچهر طیاب.
  85. loris tjeknavorian.
  86. شعاعی، فرهنگ سینمای ایران، ۶۷.
  87. شعاعی، فرهنگ سینمای ایران، ۱۰۶.
  88. شعاعی، فرهنگ سینمای ایران، ۱۶۰.
  89. شعاعی، فرهنگ سینمای ایران، ۲۳۹.
  90. شعاعی، فرهنگ سینمای ایران، ۵۶۳.
  91. نمایشگاه نقاشی‌های لوریس چکناواریان گشایش یافت.
  92. نقاشی‌های چکناواریان دیده می‌شوند.
  93. لوریس چکناواریان نمایشگاه نقاشی برپا کرد.
  94. Varite، «لوریس چکناواریان»، کتاب «خرستان» را منتشر کرد.
  95. غیاثوند، لوریس چکناواریان: زندگی جوک است/می‌خواهم فیلم بسازم.
  96. avproduction, 'Loris Tjeknavorian'.
  97. لازاریان، دانشنامهٔ ایرانیان ارمنی، ۳۸۴.
  98. ارامنه و سینمای ایران, ۱۱۷.
  99. لوریس-زاره-چکناواریان.
  100. http://xn--y9aaah2cva0b.xn--y9a3aq/hy/decrees/ite/792. دریافت‌شده در ۳۰ اکتبر ۲۰۱۷. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  101. عصر ایران، ۷۸ سالگی لوریس چکناواریان (عکس).
  102. موسیقی ما، پاس‌داشت یک عمر فعالیت هنری کیهان کلهر و لوریس چکناواریان در چهارمین جشن موسیقی ما.
  103. دورانی، سرو ایرانی برای لوریس چکناواریان.
  104. سومین دوره آئین جایزه سرو ایرانی.
  105. «مستند زندگی لوریس چکناواریان ساخته شد». دریافت‌شده در ۲۵ فوریه ۲۰۱۸.

منابعویرایش

به فارسی
به ارمنی و انگلیسی
  • "Լորիս Ճգնավորյան (ծնվ. 1937թ.)". Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ.
  • avproduction.am. "ԼՈՐԻՍ ՃԳՆԱՎՈՐՅԱՆ".
  • "loris tjeknavorian". Iran Chamber Society.

پیوند به بیرونویرایش