باز کردن منو اصلی

محمدحسن شریعت سنگلجی (زادهٔ ۱۲۷۱ - درگذشتهٔ ۱۳۲۲ هـ.ش.) روحانی ایرانی است. طرفدارانش وی را اصلاحگر و نواندیش دینی می‌نامند و او را با لوتر و کالون مقایسه می‌کنند؛[۱] و مخالفانش او را بدعت‌گذار و کج‌اندیش می‌خوانند. از روحانیان شیعه بوده که شاید بیشترین مقالات و نقدها در مورد نظریات وی نوشته شده‌است. در بعضی از منابع غربی به جای نام وی، به اشتباه، نام جدّش رضاقلی را ذکر کرده‌اند.[۲]

آیت‌الله محمدحسن شریعت سنگلجی
Sangalaji.jpg
شناسنامه
لقبآیت‌الله
تاریخ تولد۱۲۷۱ خورشیدی
زادگاهایران
محل تحصیلقم و نجف
محل زندگیقم و تهران
تاریخ مرگ۱۳۲۲ خورشیدی
اطلاعات آموزشی
تالیفاتکلید فهم قرآن
توحید عبادت
اسلام و رجعت
البدع والخرافات

دورهٔ تحصیلویرایش

وی تحصیلات خود را ابتدا نزد پدرش شیخ حسن شروع نمود و سپس به مدرسهٔ میرزا زکی وارد شد. آنگاه دوره‌های تکمیلی را نزد علمایی همچون شیخ عبدالنبی نوری، میرزا حسن کرمانشاهی، میرزا هاشم اشکوری و شیخ فضل‌الله نوری ادامه داد. سپس همراه برادرش عازم نجف شد و مدت چهار سال نزد آیت‌الله سید ابوالحسن اصفهانی و ضیاءالدین عراقی به تحصیل علم پرداخت. پس از بازگشت از نجف تحت تأثیر درسهای اسدالله خرقانی به اصلاح‌گری دینی، بازگشت به قرآن و به گفتهٔ خود، به مبارزه با خرافات و بدعت‌های دینی پرداخت.[۳]

موافقان و مخالفانویرایش

او به واسطهٔ عقاید خاصی که داشت، مورد حمله روحانیان رسمی در حوزه قرار گرفت و مقالات و انتقادات زیادی در خصوص کتاب‌ها و نظریات وی منتشر گردید.[۴]

عقایدویرایش

عقاید وی ازمیان نوشته‌هایش قابل درک است. در مقدمه کتاب کلید فهم قرآن می‌نویسد:

«مطالعه قرآن مرا متنبه و آگاه نمود که باید در کتاب خدا و دستور آسمانی تدبر کرد زیرا که فهم دین و عمل به شریعت سیدالمرسلین، موکول است بر تدبر در آیات قرآنی، و قرآن، کتابی است فلسفی و اجتماعی و اخلاقی و حقوقی و نباید به صرف خواندن ظاهر آن قناعت کرد. پس از تدبر در قرآن، به حول و قوه الهی زنجیر تقالید را پاره کرده، پرده تعصبات و موهومات را دریدم و بار گران خرافات را از دوش برانداختم.»

«وجهت دیگر دشمنی اقران و ابناء زمان (با من) این بود که خداوند متعال مرا هدایت به شناختن دین فرمود، دیدم در دین خرافاتی پیدا شده‌است و به قرآن اباطیل و موهوماتی نسبت می‌دهند و در جامعه ما بجای دین اسلام از ادیان باطله و خرافات امم خالیه اصولی و احکامی جایگزین شده‌است که امتیاز میان اسلام و خرافات داده نمی‌شود, هزار گونه شرک و بت پرستی باسم دین توحید رونق پیدا کرده و هزار قسم بدعت و خرافت بنام سنت پیغمبر رایج شده‌است و اگر مسلمین به همین طریق پیش بروند و امتیاز میان حقیقت و مجاز داده نشود، هیچ عاقل و درس خوانده‌ای در دین نمی‌ماند.»[۵]

آثارویرایش

پیوند به بیرونویرایش

دانلود آثار در سایت کتابخانه عقیده

پانویسویرایش

  1. «شریعت سنگلجی». کتابخانه عقیده.
  2. دانشنامهٔ جهان اسلام و مسلمین فهرست کتابخانهٔ کنگره آمریکا
  3. جعفریان، رسول. جریان‌ها وسازمان‌های مذهبی-سیاسی ایران، تهران:خانه کتاب۱۳۸۷ صفحه ۸۸۱
  4. چهاردهی نورالدین، وهابیت و ریشه‌های آن تهران، فتحی، ۱۳۶۳
  5. شریعت سنگلجی، محمد حسن. کلید فهم قرآنانتشارات دانش چاپ پنجم

منابع انگلیسیویرایش

منابع فارسیویرایش

  • جعفریان، رسول (۱۳۸۷). جریان‌ها وسازمان‌های مذهبی-سیاسی ایران. تهران: خانهٔ کتاب. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۵۵۰۵-۰۰-۹. پارامتر |تاریخ بازیابی= نیاز به وارد کردن |پیوند= دارد (کمک)
  • حیدری، محسن (۲۶ مرداد ۱۳۸۸). «پروتستانتیسم اسلامی». روزنامهٔ کیهان. تهران: کیهان (۱۹۴۳۸).
  • مستعان، حسینعلی. مقدمهٔ کتاب محوالموهوم، تهران: چاپ تابان، ۱۳۲۳
  • اصفهانی، محمد مهدی. بیداری امت در اثبات رجعت، تهران، ۱۳۳۱
  • فرید، عبدالوهاب. اسلام و رجعت، تهران، ۱۳۱۸