باز کردن منو اصلی

محمود کاشغری

زبان‌شناس و گردآورنده کامل‌ترین فرهنگ لغت تُرکی

محمود بن حسین بن محمد کاشغری (۱۰۲۸ م. در حوالی ساحل دریاچه ایسیک گول، بارسغان، قرقیزستان تا ۱۱۰۲ م. اوپال در ۵۰ کیلومتری کاشغر) زبانشناس، محقق و گردآورنده کامل‌ترین فرهنگ لغت تُرکی، کتاب دیوان لغات الترک می‌باشد.[۱]

محمود کاشغری
زادروز۱۰۰۸ م.، ۳۸۰ قمری
بارسغان
درگذشت۱۱۰۲ م.، ۴۷۷ قمری
اوپال
آرامگاهاوپال، ترکستان شرقی
محل زندگیآسیای مرکزی، خاورمیانه
پیشهزبان‌شناسی، فرهنگ‌نویسی
دورهقراخانیان، عباسیان
مذهباسلام، سنی
والدینحسین کاشغری

خاستگاهویرایش

محمود ابن حسین ابن محمد الکاشغری[۲] در اواخر قرن چهارم هجری (حدود ۳۸۰ هجری قمری) در حوالی دریاچه ایسیق گول، برسغان به دنیا آمد. در آن زمان پدرش حسین ابن محمد نوه هارون ابن حسن بن سلیمان بن بوقراخان حاکم برسغان بوده‌است. برسغان هم‌اکنون شهری در قرقیزستان کنونی می‌باشد.[۲][۳]

خاندان و زاد و مرگ شیخ محمود کاشغریویرایش

اوملژان پرتساک Omeljan Pritsak نویسندهٔ مادهٔ قاراخانلیلار Karaxanlılar در «دائرةالمعارف اسلام»، دربارهٔ «محمودبن یوسف بغراخان» جد اعلای محمود کاشغری چنین می‌نویسد: «محمودبن یوسف ملقب به قوام‌الدوله، خاقان بزرگی بود. تنها ۱۵ ماه (۴۴۸-۴۴۹) توانست حکومت کند و حکومت را به فرزند ارشدش حسین چاغری تگین وا سپرد. او، پدر محمود کاشغری، دانشمند زبان شناس آن روزگار بود»[۴]

آثارویرایش

معروفترین آثار محمود کاشغری دیوان لغات الترک نام دارد. این کتاب شامل موضوعاتی در رابطه با تاریخ، فرهنگ و زبان یک قوم است که در آن بنا به فرهنگ مردمان ترک تبار، ارزش‌های اخلاقی، الگوی رفتاری، جهان‌بینی ملت‌های ترک‌تبار در قرن یازدهم میلادی را به تصویر کشیده است.از این کتاب تنها یک نسخه خطی یافت شده‌است که به سال 664 ق از روی نسخه دستنویس خود کاشغری استنساخ شده‌است.

 
نقشه توزیع اقوام مختلف چون فارس، کرد و ترک در دیوان کاشغری

منابعویرایش

پیوند به بیرونویرایش

پانویسویرایش

  1. AHistory of Inner Asia , Svat Soucek
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Махмуд ал-Кашгари, 2005, с. 16
  3. Махмуд Кашгарский – выдающийся учёный Центральной Азии - Это интересно
  4. Islam Ansiklopedisi, 6, s.260 a-b.