باز کردن منو اصلی

باقر خالِقی با اسم مستعار مظهر خالقی (زادهٔ ۱۸ شهریور ۱۳۱۷ در سنندج) خواننده اهل ایران است.

مظهر خالقی
مظهر خالقی.jpg
مظهر خالقی در کنگره بین‌المللی مشاهیر کُرد
۱۱ تیر ۱۳۹۸ دانشگاه کردستان
اطلاعات
نام اصلیباقر مظهر خالقی
تولد۱۸ شهریور ۱۳۱۷
سنندج، کردستان
ملیتکُرد ایرانی
سبک‌(ها)موسیقی کردی
سال‌های فعالیتدههٔ ۱۳۳۰ تا کنون
مظهر خالقی

مظهر خالقی متفاوت‌ترین سبک موسیقایی را با بقیهٔ سرشناسان موسیقی کرد ارائه کرده‌است. ترانهٔ «نسیم پاییزی» در میان طرفداران او بسیار مورد ستایش قرار گرفته‌است.

محتویات

زندگی هنریویرایش

مظهر خالقی (باقر خالقی) ۱۸ شهریور ۱۳۱۷ در خانواده‌ای از مشایخ خاندان کرد مردوخی در سنندج متولد شد. از نوجوانی به یادگیری موسیقی سنتی ایرانی و موسیقی کردی پرداخت.

اولین اجرای ضبط شدهٔ او متعلق به دههٔ سی است که در رادیو سنندج و به زبان فارسی اجرا کرده‌است. وی دانش‌آموختهٔ فیزیک از دانشگاه تهران است و قبل از ورودش به سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران دبیر دبیرستان‌های تهران بود. از او بیش از ۲۵۰ آواز فولکلوریک ضبط و ثبت شده‌است. مظهر خالقی تا قبل از مهاجرتش به انگلستان و سپس اقامتش در کردستان عراق در سمت مدیر کل تلویزیون سنندج و کرمانشاه فعالیت کرد.[۱] وی از ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۷ رئیس رادیو و تلویزیون کرمانشاه بود. .[۲]

وی در کنار سید علی اصغر کردستانی و حسن زیرک و ناصر رزازی از خوانندگان برجسته و شناخته‌شدهٔ موسیقی کردی به‌شمار می‌آید[۳] مظهر خالقی با آهنگسازانی همچون: مجتبی میرزاده و همچنین محمد عبدالصمدی به فعالیت‌های هنری پرداخت که می‌توان به اجرای آهنگ‌های جویبار، سوند به چاوت، لالای و… اشاره کرد. علاوه بر کتاب‌هایی که توسط نویسندگان مختلف در مورد زندگی هنری مظهر خالقی به بازار کتاب آمده اخیراً کتابی از اشعار آهنگ‌های مشهور وی نیز چاپ شده‌است؛ و مجموعه‌ای از آثار و آوازهایش با نظارت کامل خودش در انستیتوی فرهنگ و فولکلور کردستان به صورت صوتی منتشر شده‌است.[۴] وی باجناغ جلال طالبانی رئیس‌جمهور سابق عراق است. با شروع انقلاب سال ۱۳۵۷ ایران توسط انقلابیون دستگیر شد که با وساطت جلال طالبانی فراری داده شد.

ایشان ابتدا به خواندن آواز به زبان فارسی مشغول شد که با توصیهٔ یکی از آهنگسازان ساکن تهران که (به ایشان گفته بود با وجود این همه خواننده تراز اول و مطرح فارس زبان شانسی در این زمینه ندارد) به خواندن ترانه به همان سبک آواز فارسی و اینبار با اشعار کردی پرداخت. از سال ۱۳۹۰ از صدا و سیمای مرکز سنندج صدای وی گاهگاهی پخش می‌شود. او هم‌اکنون مدیر «انستیتو فرهنگ کُرد» در سلیمانیه کردستان عراق است. این مرکز در زمینهٔ هنر، ادبیات و فولکلور کرد فعالیت می‌کند.[۵]او قبل از انقلاب لیسانس فیزیک و فوق لیسانس مدیریت صنعتی دریافت کرد.

در اردیبهشت ۱۳۹۸ به پاس سال‌ها خدمات مظهر خالقی به هنر، موسیقی و فرهنگ کُردی، دکترای افتخاری دانشگاه سلیمانیه، به وی اعطا شد.[۶]

وی پس از ۳۸ سال در ۱۰ تیر ۱۳۹۸ برای حضور در کنگره بین‌المللی مشاهیر کُرد از مرز باشماق مریوان به ایران بازگشت.[۷]

آثار هنریویرایش

از جمله آثار موسیقایی مظهر خالقی می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • بلین به یار
  • په پوولهٔ ئازادی
  • ئامینه نازه نینه
  • که ده لین ئه مرو
  • نه سیمی پائیز
  • هاتی ئاواتی دیرین
  • ته نیا توم ده وه
  • هوره مه باره
  • نه م دوینی
  • ای یاری نازدار
  • شیرین شیرینه
  • بیرت ده کم
  • ئه گه ریمه وه
  • هوز گهٔ کوردان
  • شیرین ته شی ده ریسه
  • کو یار
  • ئه من هه ر توم ببه
  • ئاوینهٔ دولبه ری
  • جه ژنی به هاران
  • له حه سره ت دیدارت
  • قه سه م
  • جوتیار
  • ئه من خوه ویسته م
  • شیده لاره که م
  • نا ویره م
  • ئه شقی ولات
  • بم لاوی نه
  • گو لی په ر ئاو

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. آهنگ وفا - (عرفان قانعی فرد) - گفتگویی با ۳۰ شخصیت تاریخی و فرهنگی معاصر کردها[یادکرد ناکامل]
  2. آژانس خبررسانی کردستان: کردپا، رادیو کرمانشاه محل تولد و رشد و بالندگی بخشی بسیار مهم از تاریخ موسیقی کردی است؛ نوشته‌شده در ۱۲ دی ۱۳۹۴؛ ۱۸ ژانویه ۲۰۱۶.
  3. مقالهٔ دکتر احمد صارمی (استاد دانشگاه، سوئد)[یادکرد ناکامل]
  4. وبسایت رسمی [۱][نیازمند یادکرد دقیق]
  5. وبسایت انستیتو [۲][نیازمند یادکرد دقیق]
  6. «اعطای دکترای افتخاری دانشگاه سلیمانیه به هنرمند کُرد «مظهر خالقی»». عصر ایران. ۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۸.
  7. 2105 (۲۰۱۹-۰۷-۰۱). ««مظهر» موسیقی کُرد پس از ۳۸ سال وارد ایران شد». ایرنا. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۷-۰۲.

پیوند به بیرونویرایش