ملکهٔ مادر واژه‌ای است برای مادر شاه یا مادر ملکه به کار می‌رود. همچنین در معنای خاص آن در هنگام پادشاهی محمدرضا پهلوی، مادر او تاج‌الملوک آیرملو را ملکه مادر لقب داده بودند.

ملکه‌های مادر به‌طور رسمی حکمرانی نمی‌کنند اما در مواردی به عنوان نایب‌السلطنه تعیین شده‌اند. از قدرتمندترین ملکه‌های مادر در تاریخ جهان می‌توان کاترین مدیچی ملکهٔ فرانسه و مادر سه پادشاه فرانسه با نام‌های‌ فرانسوای دوم ‌و شارل نهم و هانری سوم، اولگا کی‌یف مادر سویاتوسلاو یکم کی‌یف، تزی شیء مادر امپراتور تونگ‌ژی و ترکان خاتون مادر محمد خوارزمشاه نام برد. همچنین نوربانو سلطان، صفیه سلطان، کوسم سلطان و تورخان سلطان چهار تن از قدرتمندترین والده سلطان‌های امپراتوری عثمانی در دورهٔ موسوم به سلطنت زنان بودند. مهدعلیا مادر ناصرالدین شاه قاجار نیز از چهره‌های درباری مهم دورهٔ قاجاریان ایران بوده‌است.

منابعویرایش

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Queen mother». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۷ مارس ۲۰۱۹.