باز کردن منو اصلی

ورنر هایزنبرگ

فیزیک‌دان نظری آلمانی
(تغییرمسیر از هایزنبرگ)

ورنر کارل هایزنبرگ (به آلمانی: Werner Karl Heisenberg) (زاده ۵ دسامبر ۱۹۰۱ – درگذشته ۱ فوریه ۱۹۷۶)، فیزیکدان آلمانی و برندهٔ جایزه نوبل فیزیک و یکی از بنیانگذاران فیزیک کوانتومی بود.

ورنر کارل هایزنبرگ
Heisenberg 10.jpg
متولد۵ دسامبر ۱۹۰۱
وورتسبورگ
مرگ۱ فوریهٔ ۱۹۷۶ (۷۴ سال)
مونیخ
ملیت آلمان
رشته فعالیتفیزیک
محل کاردانشگاه گوتینگن
دانشگاه کپنهاگ
دانشگاه لایپزیگ
دانشگاه هومبولت برلین
دانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان مونیخ
دانش‌آموختهٔدانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان مونیخ
دلیل شهرتبه خاطر ابداع مکانیک کوانتمی که کاربردهای آن علاوه بر چیزهای دیگر به کشف فرم‌های الوتروپیک هیدروژن
جوایزNobel prize medal.svg جایزه نوبل فیزیک (۱۹۳۲)
مدال ماکس پلانک
دینمسیحی
امضا
امضای ورنر هایزنبرگ

وی در سال ۱۹۰۱، در وورتسبورگ و در یک خانواده دانشمند متولد شد. تحصیلات خود در فیزیک را زیر نظر آرنولد زومرفلد به پایان رسانید. در سال ۱۹۲۴ دستیار ماکس بورن در گوتینگن بود و بعد در کپنهاگ با نیلز بور همکاری می‌کرد.

او که باورهای مسیحی داشت در سال ۱۹۳۷ ازدواج کرد. وی و همسرش هفت بچه داشتند. هایزنبرگ در سال ۱۹۷۶ در مونیخ درگذشت.

آثارویرایش

مهم‌ترین کشف هایزنبرگ نامعادلهٔ مشهور عدم قطعیت است. این نامعادله می‌گوید که در مکانیک کوانتومی، قطعیت اندازه‌گیری تکانه و مکان با هم رابطهٔ معکوس دارند. اصل عدم قطعیت هایزنبرگ به‌طور ریاضی به شکل زیر نوشته می‌شود:

 

کارهای با ارزش دیگر هایزنبرگ در فیزیک ذره‌ای و هسته‌ای است.

سال‌های جنگ جهانی دومویرایش

 
تمبر یادبود هایزنبرگ در سال ۲۰۰۱

وی که در جنگ جهانی دوم در آلمان باقی ماند سیاست بسیار محافظه‌کاری داشت، اما با وجود شرکت در پروژه ساخت بمب اتم هیتلری، هرگز عضو حزب ناسیونال سوسیالیست‌های آلمان نشد.[۱] وی حتی به دلیل نظریاتش در فیزیک نظریفیزیک آریایی»[۲]) توسط یوهان اشتارک یک «یهودی سفید» نامیده شد.[۳][۴] البته هایزنبرگ از این اتهام توسط هاینریش هیملر فرمانده اس اس (بدلایل خانوادگی[۵]) تبرئه شد و به فعالیت‌های علمی خود در آلمان در دوره ناسیونال سوسیالیسم ادامه داد.[۶] با اینحال دستگاه آلمان نازی از روی بی‌اعتمادی به وی کرسی معتبر آرنولد زومرفلد را بر سر همین مسئله (برخلاف توصیه خود زومرفلد) هرگز ارائه نکرد.[۷]

در هنرویرایش

هایزنبرگ همانند ماکس پلانک یک نوازنده چیره‌دست پیانو بود، و در کنسرت‌هایی نیز شرکت داشت.[۸]

تالیفاتویرایش

«جزء و کل» یکی از تالیفات هایزنبرگ است. این کتاب به نوعی خاطرات هایزنبرگ را بیان می‌کند و به‌طور مثال دربردارندهٔ چگونگی پیوستن او به دانشکدهٔ فیزیک دانشگاه مونیخ، آشنایی او با نیلز بور، رفتار هایزنبرگ در زمان رایش سوم، بحث‌های علمی و فلسفی با افراد مختلف و بسیاری از جوانب زندگی این دانشمند بزرگ است. این کتاب توسط حسین معصومی همدانی به فارسی ترجمه شده‌است و توسط مرکز نشر دانشگاهی منتشر شد.

یادمان‌هاویرایش

امروزه موزه‌ای از آثار و بقایای وی در آلمان باقیست.

شبکه بی‌بی‌سی-۴ در مورد آخرین دیدار مشهور هایزنبرگ با (نیلز بوهر) یک فیلم تئاتری بنام کپنهاگ، در سال ۲۰۰۲ به نمایش درآورد. دنیل کریگ (بازیگر نقش جیمز باند) در آن به نقش هایزنبرگ ظاهر شد.[۹]

منابعویرایش

  1. Who's who in Nazi Germany. Robert S. Wistrich. Publisher Routledge, 2001. ISBN 0-415-26038-8 pp.103
  2. Lise Meitner and the dawn of the nuclear age. Patricia Rife, John Archibald (FRW) Wheeler. Publisher Birkhäuser, 2006. ISBN 0-8176-4559-4 pp.158
  3. Physics and national socialism: an anthology of primary sources Volume 18 of Science networks historical studies. Klaus Hentschel. Birkhäuser, 1996. ISBN 3-7643-5312-0 pp.121
  4. In search of Klingsor. Jorge Volpi Escalante. Publisher Simon and Schuster, 2002. ISBN 0-7432-0118-3 pp.206
  5. Hiroshima: the world's bomb: Making of the modern world. Andrew Jon Rotter. Publisher Oxford University Press, 2008. ISBN 0-19-280437-5. pp.72-73
  6. Heisenberg - The Difficult Years: Professor in Leipzig, 1927-1942
  7. Eurekas and euphorias. Walter Gratzer. Oxford University Press, 2002. ISBN 0-19-280403-0 pp.288-289
  8. Heisenberg Und Die Musik
  9. BBC - BBC Four Drama - Copenhagen: The Play

پیوند به بیرونویرایش

  • Annotated Bibliography for Werner Heisenberg from the Alsos Digital Library for Nuclear Issues
  • MacTutor Biography: Werner Karl Heisenberg
  • Heisenberg/Uncertainty biographical exhibit by American Institute of Physics.
  • Key Participants: Werner HeisenbergLinus Pauling and the Nature of the Chemical Bond: A Documentary History
  • Nobelprize.org biography
  • Werner Heisenberg: Atomic Physics Mentorees
  • "Oral history interview transcript with Werner Heisenberg". American Institute of Physics, Niels Bohr Library & Archives. 16 June 1970.
  • "Oral history interview transcript with Werner Heisenberg". American Institute of Physics, Niels Bohr Library & Archives. 30 November 1962.