باز کردن منو اصلی

هماتیت (به انگلیسی: Hematite) که به معنی "خون قرمز" است، در متن‌های کهن فارسی به نام شادنه، شادنج، حجرالدم، حجر هندی، آهن چینی، حجرالطور و شابانگ آمده‌است، با فرمول شیمیایی (Fe2O3) از مجموعه کانی هاست و محلول در اسید کلریدریک تغلیظ شده - با آب و اسید کلریدریک تمیز می‌شود. و از نظر ترکیب شاملFe:69.94% O:۳۰٫۰۶٪ با انکلوزیون‌های Mn,Al,Ti است.

هماتیت
نگاره‌ای از هماتیت یا آهن(III) اکسید به صورت ساختار بلوری
اطلاعات کلی
دلیل‌نام‌گذاری شکل و خواص ویژه کانی
نام دیگر Hematite، شادنه،حدید
فرمول شیمیایی Fe2O3
ترکیب شیمیایی محلول در اسید کلریدریک تغلیظ شده( با آب و اسید کلریدریک نیز تمیز می‌شود.) Fe:69.94% O:۳۰٫۰۶٪ با انکلوزیون‌های Mn,Al,Ti
رده بندی اکسید
اطلاعات کانی شناسی
شکل بلوری هگزاگونال شش وجهی به صورت بلورهای سیاه و براق صفحه ای شکل (اسپکیولاریت : Specularite)
شکل ظاهری شکننده و فلسی - پهن و کوتاه - رومبوئدری - ماکل فراوان است و بیشتر در آلمان، اطریش، ایتالیا، سوئد، انگلستان، کانادا، استرالیا، لیبریا، برزیل و روسیه
رنگ سیاه تا استیل، قهوه ای مایل به قرمز و خاکستری نقره ای
رنگ خاکه قرمز گیلاسی، سرخ
سختی موس ۵٫۵–۶٫۵
وزن مخصوص ۵٫۲–۵٫۳
رخ ندارد
جلا فلزی - مات
شکستگی صدفی
شفافیت نیمه شفاف - کدر (اپاک)
اثر اسید واکنش و تجزیه با اسید هیدروکلریک و به سبب اینکه یک اکسید فلزی است در آب ایجاد باز میکند.
خاصیت مغناطیسی دارد(به سبب وجود دوقطبی های مغناطیسی که همان ذرات آهن هستند.)
پاراژنز گوتیت - لیمونیت - پیروفانیت -ایلمنیت -مگنتیت - کرومیت- سیدریت- لیمونیت- مگنتیت- پیریت- کوارتز و غیرهدگرگونی - رسوبیاالیت - پسودومرفبرش سنگ آن به صورت سنگ ظریف در زینت آلات مصرف می‌شود.
کانی مشابه مگنتیت
اطلاعات معدنی
کانسار آهن (Fe)
منشأ تشکیل ماگمائی - هیدروترمال
محل پیدایش حدود ۲.۴ میلیارد سال پیش زمانی که اقیانوس ها مملو از آهن و درصد ناچیزی اکسیژن بود، فتوسنتز سیانوباکتری ها ناشی از نور خورشید باعث شد تا اکسیژن آزاد تولید و با آهن ترکیب و طی میلیون ها سال هماتیت در طی کف اقیانوس ها تولید شود
کاربرد پودر آن در رنگ‌سازی و در تولید مواد ضدزنگ مصرف دارد. در گذشته برای به رنگ سرخ درآوردن شیشه و بلور نیز به کار می‌رفته‌است. در استخراج سنگ معدن آهن نیز به‌کار میرود زیرا دارای خواص مغناطیسی ویژه میباشد.

ویژگی‌هاویرایش

از نظر شکل بلور: فلسی - دانه‌ای - توده‌ای - نودولار - شعاعی بوده و دارای طیف رنگی قهوه‌ای،قرمز خاکستری،سیاه و شفافیت: نیمه شفاف - کدر مانند (اپاک) میباشد. از نظر شکستگی به صورت صدفی و دارای جلا: فلزی - مات میباشد. از نظر سیستم تبلور رمبوئدریک و هگزاگونال و در رده‌بندی اکسید است و منشأ تشکیل آن ماگمائی- هیدروترمال است.

کنارزاییویرایش

همایند کانی‌شناسی (پارانژ) آن گوتیت - لیمونیت - پیروفانیت -ایلمنیت -مگنتیت - کرومیت- سیدریت- لیمونیت- مگنتیت- پیریت- کوارتز و غیردگرگونی - رسوبیاالیت - پسودومرف. و برش سنگ آن به صورت سنگ ظریف تحت عنوان حدید در زینت آلات مصرف می‌شود.

کاربردهاویرایش

از کاربرد آن میتوان به رنگ سازی و تولید ضد زنگ و استخراج کانی‌های دیگر اشاره نمود. از نظر ژیزمان شکننده و فلسی - پهن و کوتاه - رومبوئدری - ماکل فراوان است.

فراوانیویرایش

هماتیت بیشتر در آلمان، اتریش، ایتالیا، سوئد، انگلستان، کانادا، استرالیا، لیبریا، برزیل، روسیه و جزیره هرمز در ایران یافت می‌شود. رنگ سرخ مریخ که آن را به سیاره سرخ یا بهرام مشهور نموده به دلیل وجود این کانی و بازتاب نور خورشید در شبکه بلوری‌اش میباشد. این موضوع از طریق مدارگرد اودیسه به اثبات رسید.

جستارهای وابستهویرایش

پانویسویرایش

منابعویرایش