باز کردن منو اصلی

هما روستا

مترجم، بازیگر، و کارگردان ایرانی

هما روستا (۴ مهر ۱۳۲۳ – ۴ مهر ۱۳۹۴)[۱][۳][۴] هنرپیشه سینما، تلویزیون و تئاتر، کارگردان فیلم و مترجم اهل ایران بود. او برای بازی در فیلم ملک خاتون برنده جایزه بهترین بازیگر زن از «جشنواره هنری ادبی روستا» شد، برای بازی در تلهتئاتر شعبده‌باز برنده جایزه بهترین بازیگر زن از جشنواره سیما شد، و برای بازی در فیلم‌های تمام وسوسه‌های زمین و از کرخه تا راین نامزد سیمرغ بلورین جشنواره فیلم فجر و برای پرنده کوچک خوشبختی نامزد دریافت لوح زرین جشنواره فیلم فجر شد، و برای بازی در لژیون نامزد دریافت جایزه بهترین بازیگر نقش اول زن از سومین جشن خانه سینما شد.

هما روستا
Homa Rousta 32th Fajr.jpg
روستا در جشنوارهٔ ۳۲ فجر
نام اصلی هما روستا
تولد ۴ مهر ۱۳۲۳
تهران، ایران
والدین پدر: رضا روستا
مرگ ۴ مهر ۱۳۹۴ (۷۱ سال)
لس آنجلس، کالیفرنیا، ایالات متحده آمریکا[۱][۲]
مدفن قطعه هنرمندان بهشت زهرا
ملیت ایران
پیشه بازیگر، کارگردان، مترجم
سال‌های فعالیت ۱۳۵۰–۱۳۹۲
همسر(ها) حمید سمندریان (درگذشته ۱۳۹۱)
مدرک تحصیلی فوق لیسانس از دانشکده هنرهای دراماتیک بخارست
صفحه در وبگاه IMDb
صفحه در وبگاه سوره

زندگی‌نامهویرایش

ابتدای زندگی و تحصیلاتویرایش

هما روستا سال ۱۳۲۳ خورشیدی در تهران زاده شد. پدرش رضا روستا از رهبران حزب توده ایران بود که در سال ۱۳۲۶ به اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی مهاجرت کرد. هما در سال ۱۳۲۹، توسط رفقای پدرش به نزد او در مسکو فرستاده شد.[۵][۶] هما روستا مدرک فوق لیسانس خود را از دانشکده هنرهای دراماتیک بخارست رومانی گرفت. او پس از مرگ پدر در سال ۱۳۴۹ به ایران بازگشت و در رشته شیمی مشغول به تحصیل شد ولی آن را نیمه تمام گذاشت و به دانشکده هنرهای دراماتیک رفت.

کارهای هنریویرایش

 
تصویر هما روستا بر روی مجله زن روز
 
تصویر «هما روستا» بر روی مجله «سپید و سیاه» سال ۱۳۵۰.

اولین حضور او در سینما با فیلم دیوار شیشه‌ای به کارگردانی ساموئل خاچیکیان در سال ۱۳۵۰ رقم خورد.

سال ۱۳۵۱، هما روستا که در دانشکده هنرهای دراماتیک مشغول تدریس بود، نمایش باغ وحش شیشه‌ای تنسی ویلیامز را با بازی دانشجویان آن دانشکده کارگردانی نمود. از جمله کسانی که با روستا در این نمایش همکاری داشتند می‌توان از امید جوهری، بدری بدیعی، مهشید افشارپناه و ناصر آقایی نام برد[۷].

هما روستا دربارهٔ بازگشتش به ایران چنین گفته بود:

«بعد از فارغ‌التحصیلی به آلمان بازگشتم، خانواده‌ام بعد از فوت پدر در برلین زندگی می‌کردند و قرار بود من هم در برلین کارم را شروع کنم ولی چون لهجه داشتم، می‌خواستند مرا به شهر دیگری بفرستند تا ضمن یکی دو سالی کار کردن، لهجه‌ام بهتر شود؛ اما من تصمیم گرفتم تا به ایران بازگردم. نمی‌دانم چرا؟ واقعاً هنوز هم نتوانستم دلیل خاصی برای این تصمیم پیدا کنم. شاید دلیلش همان کشش درونی به ایران بود. به هر حال آمدم ایران و ماندم.»[۸]

پس از انقلاب در سال ۱۳۶۵، هما روستا در فیلم گزارش یک قتل به کارگردانی محمدعلی نجفی ایفای نقش نمود. در سال ۱۳۶۶ در فیلم پرنده کوچک خوشبختی پوران درخشنده بازی کرد و نامزد دریافت لوح زرین بهترین بازیگر نقش اول زن از ششمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر در همان سال گردید. سال ۱۳۶۸ در فیلم تمام وسوسه‌های زمین به کارگردانی حمید سمندریان ظاهر شد و نامزد دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن از هشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر گردید. در ۱۳۶۹، جایزه بهترین بازیگر زن را از جشنواره فرهنگی و هنری روستا به خاطر بازی در فیلم ملک خاتون به کارگردانی حسن محمدزاده دریافت نمود.

هما روستا دهه ۱۳۷۰ را با بازی در فیلم ممتاز مسافران کارِ بهرام بیضایی (۱۳۷۰) آغاز نمود و در ۱۳۷۱ در فیلم از کرخه تا راین ابراهیم حاتمی‌کیا به ایفای نقش پرداخت و بار دیگر نامزد دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن از یازدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر گردید. در ۱۳۷۴ به خاطر بازی در تله تآتر شعبده‌باز جایزه بهترین بازیگر را از جشنواره سیما کسب نمود.

در ۱۳۸۳ نمایش زمستان، نوشته امید سهرابی را روی صحنه برد و در ۱۳۸۴ نیز نمایش سانتاکروز ماکس فریش را با ترجمه‌ای از خودش کارگردانی کرد.[۹] دیگر نمایش او آنتیگون در نیویورک نام دارد که در ۱۳۸۶ روی صحنه برد. بازگشت مجدد روستا به تلویزیون با سریال ترانه مادری در سال ۱۳۸۷ رقم خورد.

درگذشتویرایش

هما روستا در ۴ مهر ۱۳۹۴ خورشیدی مصادف با روز تولدش بر اثر بیماری سرطان سینه[۱۰][۱۱] در بیمارستانی در شهر لس آنجلس آمریکا درگذشت.[۱][۳] پیکر او در ۱۳ مهر ۹۴ به ایران منتقل شده و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به‌خاک سپرده شد.[۸]

کارنامهٔ هنریویرایش

تئاترویرایش

تاریخ نمایش نام اثر نویسنده کارگردان محل اجرا نقش
۱۳۹۲ باغ آلبالو آنتون چخوف حسن معجونی تماشاخانه ایرانشهر مادام رانوسکایا
۱۳۸۶ آنتیگونه در نیویورک یانوش گلادوفسکی هما روستا تالار مولوی
۱۳۸۴ سانتاکروز ماکس فریش هما روستا تئاترشهر
۱۳۸۳ زمستان امید سهرابی هما روستا
۱۳۷۸ بازی استریندبرگ فردریش دورنمات حمید سمندریان آلیس
۱۳۷۱ دایی وانیا آنتون چخوف پری صابری سالن چهارسو
۱۳۶۸ ازدواج آقای می‌سی‌سی‌پی فردریش دورنمات حمید سمندریان آناستازیا
۱۳۵۷ مرده‌های بی‌کفن و دفن ژان پل سارتر حمید سمندریان لوسی
۱۳۵۶ مرغ دریایی آنتون چخوف حمید سمندریان نینا
ببر گراز دندان فریتس هوخ ولدر پرویز ممنون
۱۳۵۱ بازی استریندبرگ فردریش دورنمات حمید سمندریان تالار مولوی آلیس
گنجینه طلا و سرباز لاف‌زن پلوتوس خلیل موحد دیلمقانی
۱۳۵۱ باغ‌وحش شیشه‌ای تنسی ویلیامز هما روستا دانشکده هنرهای دراماتیک
بازرس نیکولای گوگول عزت‌الله انتظامی دختر

سینماویرایش

سال نام کارگردان نقش صداپیشه
۱۳۸۶ رفیق بد عباس احمدی مطلق
۱۳۸۰ لژیون سید ضیاءالدین دری کتی ژاله کاظمی
۱۳۷۵ زن امروز مجید قاری زاده لیلا
۱۳۷۲ کودکانی از آب و گل عطاءالله حیاتی
۱۳۷۱ دو همسفر اصغر هاشمی خانم دكتر رادمنش شهلا ناظریان
۱۳۷۱ از کرخه تا راین ابراهیم حاتمی‌کیا لیلا
۱۳۷۰ مسافران بهرام بیضایی مهتاب
۱۳۶۹ ملک خاتون حسن محمدزاده ملک خاتون ژاله کاظمی
۱۳۶۹ تیغ آفتاب مجید جوانمرد گلینی رفعت هاشم‌پور
۱۳۶۸ تمام وسوسه‌های زمین حمید سمندریان ماه‌بانو
۱۳۶۶ پرنده کوچک خوشبختی پوران درخشنده خانم شفیق
۱۳۶۵ گزارش یک قتل محمدعلی نجفی ثریا ژاله کاظمی
۱۳۵۰ دیوار شیشه‌ای ساموئل خاچیکیان

تلویزیونویرایش

سال نام نقش کارگردان توضیحات
۱۳۸۷ ترانه مادری مادربزرگ حسین سهیلی‌زاده شبکه ۳
۱۳۸۲ سرزمین مادری[۱۲] بازیگر کامبیز کاشفی
۱۳۸۱–۱۳۸۰ با من بمان[۱۳] مادر نادر حمید لبخنده شبکه ۳
۱۳۸۰–۱۳۷۹ خاک سرخ خانم صبا ابراهیم حاتمی‌کیا شبکه ۱
۱۳۷۹ تله‌تئاتر «به سوی دمشق» حوا حمید سمندریان کارگردان تلویزیونی: ساسان امیرپور
نویسنده: اگوست استریندبرگ
شبکه ۴
۱۳۷۸–۱۳۷۷ محاکمه بازیگر مهمان حسن هدایت شبکه ۱
۱۳۷۷ تله‌تئاتر «همه، پسران من» کیت کلِر محمد رحمانیان نویسنده: آرتور میلر
شبکه ۲
۱۳۷۶ تله‌تئاتر «جان گابریل بورکمن» اِلا حسن فتحی کارگردان تلویزیونی: قاسم شاكری
نویسنده: هنریک ایبسن
شبکه ۲
۱۳۷۵ تله‌تئاتر «شعبده‌باز» بازیگر پروانه مژده کارگردان تلویزیونی: سیمین دولو
شبکه ۲
۱۳۷۳ آخرین ستاره شب مهتاب منوچهر پوراحمد شبکه ۱
۱۳۵۵ تله‌تئاتر «لازارتی، ببر گراز دندان» بازیگر پرویز ممنون کارگردان تلویزیونی: محمود محمدیوسف
نویسنده: فریتز هوخ‌والدر
تلویزیون ملی ایران
۱۳۵۱ تله‌تئاتر «بازی استریندبرگ» آلیس حمید سمندریان نویسنده: فردریش دورنمات
تلویزیون ملی ایران

جوایزویرایش

سال نتیجه رده جشنواره بخاطر فیلم
۱۳۶۶ نامزدشده لوح زرین بهترین بازیگر نقش اول زن ششمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر پرنده کوچک خوشبختی
۱۳۶۸ نامزدشده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن هشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر تمام وسوسه‌های زمین
۱۳۶۹ برنده جایزه بهترین بازیگر زن «جشنواره هنری ادبی روستا» ملک خاتون
۱۳۷۱ نامزدشده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن یازدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر از کرخه تا راین
۱۳۷۴ برنده جایزه بهترین بازیگر زن «جشنواره سیما» تله‌تئاتر «شعبده‌باز»
۱۳۷۸ نامزدشده جایزه بهترین بازیگر نقش اول زن سومین جشن بزرگ سینمای ایران لژیون

پانویسویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ «هما روستا، بازیگر ایرانی درگذشت». بی‌بی‌سی فارسی. ۵ مهر ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۵ مهر ۱۳۹۴.
  2. «هما روستا بازیگر تئاتر و سینما در آمریکا درگذشت». کیهان لندن. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ نوامبر ۲۰۱۵.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ «هما روستا در روز تولدش درگذشت». ایسنا. ۵ مهر ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۵ مهر ۱۳۹۴.
  4. «هما روستا در روز تولدش درگذشت + عکس ها و خلاصه زندگی نامه». www.fardanews.com. ۰۵ مهر ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۱۵ مهر ۱۳۹۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  5. هما روستا؛ از زندگی در مسکو تا مرگ در لس‌آنجلس، رادیو فردا
  6. «این دختر را ربودند و به مسکو بردند». مجله زن روز. ۱۷ بهمن ۱۳۴۹. پارامتر |تاریخ بازیابی= نیاز به وارد کردن |پیوند= دارد (کمک)
  7. «دوست دارم در زندگی ام ریسک کنم - گفتگو با هما روستا بازیگر و کارگردان». روزنامه آفتاب یزد. ۲۴ اسفند ۱۳۸۶. دریافت‌شده در ۶ شهریور ۱۳۸۷.
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ هما روستا درگذشت + زندگینامه شبکه شش
  9. رامتین شهبازی (۵ اردیبهشت ۱۳۸۴). «یک حس نوستالژیک شاعرانه - گفتگو با هما روستا مترجم و کارگردان نمایش سانتاکروز». روزنامه ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۵ دسامبر ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۶ شهریور ۱۳۸۷.
  10. بیماری هما روستا
  11. https://www.isna.ir/news/94070502191/هما-روستا-در-روز-تولدش-درگذشت
  12. ماهنامهٔ سینمایی فیلم، سال بیست و یکم، شمارهٔ ۳۰۲، صفحهٔ ۴۳، تیر ۸۲
  13. ماهنامهٔ سینمایی فیلم، سال بیستم، شمارهٔ ۲۸۰، صفحهٔ ۳۰، بهمن ۸۰

منابعویرایش

پیوند به بیرونویرایش